Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών συζήτησε τις πολιτικές και ανθρωπιστικές εξελίξεις στη Συρία, με έμφαση στη συμφωνία μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), την ασφάλεια στη βορειοανατολική χώρα και τις συνεχιζόμενες προκλήσεις για τον άμαχο πληθυσμό.
Κατά την ενημέρωση του Συμβουλίου, ο αναπληρωτής Ειδικός Απεσταλμένος του Γενικού Γραμματέα, Κλαούντιο Κoρντόνε, χαρακτήρισε τη συμφωνία της 30ής Ιανουαρίου ως σημαντική εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι οι εχθροπραξίες έχουν σταματήσει και ότι «η εργασία για ένα σχέδιο εφαρμογής προχωρά με θετικό τρόπο». Τόνισε πως η διαδικασία στοχεύει στην «ειρηνική ενσωμάτωση της βορειοανατολικής Συρίας» και στην προστασία των δικαιωμάτων των Σύρων Κούρδων.
Ο κ. Κoρντόνε υπογράμμισε την ανάγκη διερεύνησης καταγγελιών για παραβιάσεις κατά αμάχων και μαχητών, ζητώντας λογοδοσία. Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για τα κέντρα κράτησης υπόπτων του ISIL (Daesh) στη βορειοανατολική Συρία και κάλεσε τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειες επαναπατρισμού υπηκόων τους.
Ανθρωπιστικές προκλήσεις και ανάγκες
Η διευθύντρια του OCHA, Λίζα Ντότεν, ανέφερε ότι οι πρόσφατες συγκρούσεις προκάλεσαν τον εκτοπισμό δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, με περίπου 130.000 να παραμένουν χωρίς μόνιμη στέγη. Όπως σημείωσε, «πάνω από το 90% των εκτοπισμένων είναι γυναίκες και κορίτσια». Παρά τις δυσκολίες, ο ΟΗΕ και οι εταίροι του παρείχαν βοήθεια σε περίπου 200.000 ανθρώπους μέσω περισσότερων από 170 αποστολών φορτηγών.
Η κ. Ντότεν επεσήμανε σημάδια βελτίωσης, όπως η σταδιακή επαναλειτουργία βασικών υπηρεσιών και η μείωση της επισιτιστικής ανασφάλειας, αλλά προειδοποίησε ότι «οι ανάγκες στη Συρία παραμένουν τεράστιες». Τόνισε τρεις προτεραιότητες: ενεργή διπλωματία για αποτροπή νέας βίας, αυξημένες επενδύσεις στην ανάκαμψη και διατήρηση της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης στη μεταβατική περίοδο.
Η ελληνική τοποθέτηση στον ΟΗΕ
Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγ. Μπαλτά, χαιρέτισε την πρώτη ενημέρωση του κ. Κoρντόνε ως αναπληρωτή Ειδικού Απεσταλμένου για τη Συρία και επανέλαβε την ανάγκη μεταφοράς του Γραφείου του Ειδικού Απεσταλμένου στη Δαμασκό.
Η κ. Μπαλτά αναγνώρισε την πρόοδο στη μετάβαση της Συρίας, υπογραμμίζοντας ότι η πορεία προς τα εμπρός πρέπει να βασίζεται στον πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας, ανεξαρτησίας, ενότητας και εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Χαιρέτισε τη συνολική συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης της Συρίας και των SDF, επιμένοντας στην πλήρη ένταξη των Κούρδων στη συριακή κοινωνία.
«Χωρίς συμπερίληψη και ισόρροπη εκπροσώπηση, η ειρήνη θα παραμείνει εύθραυστη και ατελής», τόνισε, αναφερόμενη στη βία εναντίον μειονοτήτων το προηγούμενο έτος. Επανέλαβε, τέλος, την ετοιμότητα της Ελλάδας να συμβάλει στις ανθρωπιστικές προσπάθειες και στην ανοικοδόμηση της Συρίας.
Θέσεις και αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας
Σε δήλωση Τύπου, τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας χαιρέτισαν τη «συνολική συμφωνία» μεταξύ της κυβέρνησης της Συρίας και των SDF, που περιλαμβάνει μόνιμη κατάπαυση του πυρός και ρυθμίσεις για την πολιτική, οικονομική, διοικητική και στρατιωτική ενσωμάτωση της βορειοανατολικής Συρίας. Η εφαρμογή της συμφωνίας έχει ήδη ξεκινήσει.
Το Συμβούλιο ζήτησε από τα μέρη να τηρήσουν τη συμφωνία ώστε να «ελαχιστοποιηθεί η οδύνη των αμάχων» και να ενισχυθούν οι προσπάθειες κατά της τρομοκρατίας, με τη συμμετοχή των SDF στις επιχειρήσεις κατά του ISIL. Επίσης, τόνισε την ανάγκη για απρόσκοπτη ανθρωπιστική πρόσβαση και συνέχιση της μεταπολεμικής ανάκαμψης.
Τα μέλη επαναβεβαίωσαν την «πρωταρχική ευθύνη της κυβέρνησης της Συρίας να προστατεύει όλους τους πολίτες της», χαιρετίζοντας την έκδοση του Διατάγματος 13 από τον Πρόεδρο Aχμέντ αλ Σάρα για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των Σύρων Κούρδων. Ενθάρρυναν, επίσης, την περαιτέρω ενσωμάτωση Κούρδων εκπροσώπων στην κυβέρνηση και την επιστροφή εκτοπισμένων στις εστίες τους.
Αντιτρομοκρατία και περιφερειακή συνεργασία
Το Συμβούλιο Ασφαλείας χαιρέτισε τις ενέργειες της συριακής κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του ISIL (Da'esh) και της Αλ-Κάιντα, υπενθυμίζοντας τις σχετικές αποφάσεις του ΟΗΕ. Εξέφρασε εκτίμηση για τις «σημαντικές θυσίες» στον αγώνα κατά του ISIL και κάλεσε όλα τα μέρη να αποτρέψουν «οποιοδήποτε κενό ασφάλειας» στα κέντρα κράτησης μαχητών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο του Ιράκ και της περιφερειακής κυβέρνησης του Κουρδιστάν στην αντιμετώπιση του ISIL. Το Συμβούλιο χαιρέτισε την πρωτοβουλία της ιρακινής κυβέρνησης για προσωρινή κράτηση τρομοκρατών σε εγκαταστάσεις υπό ιρακινό έλεγχο και κάλεσε τα κράτη-μέλη να συντονιστούν με τις κυβερνήσεις Ιράκ και Συρίας για κρατούμενους υπηκόους τρίτων χωρών.
Το Συμβούλιο εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για αναφορές περί αποδράσεων μαχητών του ISIL, χαιρετίζοντας την άμεση δράση της συριακής κυβέρνησης για αποκατάσταση της τάξης και τις προσπάθειες του ΟΗΕ για επανέναρξη ανθρωπιστικής βοήθειας. Παράλληλα, ενθάρρυνε τη δημιουργία «ασφαλών σχεδίων μετάβασης» για τη διαχείριση κέντρων κράτησης και καταυλισμών.
Τα μέλη του Συμβουλίου υπογράμμισαν τη σημασία αντιμετώπισης «όλων των μορφών τρομοκρατίας», συμπεριλαμβανομένων ξένων τρομοκρατών μαχητών και οντοτήτων που υπάγονται στο καθεστώς κυρώσεων για το ISIL και την Αλ-Κάιντα.
Διεθνής δέσμευση για τη σταθερότητα της Συρίας
Κλείνοντας, το Συμβούλιο επαναβεβαίωσε τη δέσμευσή του στην κυριαρχία, ανεξαρτησία, ενότητα και εδαφική ακεραιότητα της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας. Κάλεσε όλα τα κράτη να σεβαστούν αυτές τις αρχές και να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω τη χώρα.
Τονίστηκε, τέλος, η ανάγκη για συνεχή διεθνή στήριξη προς τη συριακή κυβέρνηση, ιδίως στους τομείς της μεταπολεμικής ανάκαμψης και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας.