Η αναβολή στράτευσης για λόγους ιατρικής ειδικότητας αποτέλεσε στο παρελθόν μέσο αποφυγής της ουσιαστικής εκπλήρωσης της στρατιωτικής υποχρέωσης, σύμφωνα με τη διαπίστωση της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Για τον λόγο αυτό, προωθήθηκε πρόσφατα νομοθετική ρύθμιση που μειώνει το ηλικιακό όριο αναβολής για τους εκπαιδευόμενους γιατρούς στα 27 έτη, από τα 33 που ίσχυαν μέχρι πρότινος.
Όπως παρουσίασε στη Βουλή ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Αθανάσιος Δαβάκης, «κατά την περίοδο 2021-2024, το 88% όσων έλαβαν αναβολή για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας δεν υπηρέτησαν κανονικά τη θητεία τους. Το 47% εξαγόρασε τη θητεία, ενώ το 41% κατέστη ανυπότακτο». Ο ίδιος σημείωσε ότι η αναβολή για ειδικότητα λειτουργούσε στην πράξη ως «μονοπάτι διεξόδου» από τη στρατιωτική υποχρέωση.
Κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικού ελέγχου, ο βουλευτής του ΚΚΕ Γιώργος Λαμπρούλης ζήτησε την επαναφορά της αναβολής για τη στρατιωτική θητεία των εκπαιδευόμενων γιατρών έως το 33ο έτος, επισημαίνοντας ότι ο απαιτούμενος χρόνος φοίτησης και ειδίκευσης καθιστά δύσκολη την εφαρμογή της νέας ρύθμισης. Όπως ανέφερε, «ο ειδικευόμενος γιατρός θα πρέπει να διακόψει τον χρόνο ειδίκευσής του ή να την ολοκληρώσει μετά τη θητεία του, με διακοπή της εκπαιδευτικής διαδικασίας περίπου δύο ετών».
Απαντώντας, ο κ. Δαβάκης τόνισε ότι «η αναβολή για την ολοκλήρωση του πτυχίου ιατρικής εξακολουθεί να χορηγείται έως το 27ο έτος», προσθέτοντας πως «εκείνο που καταργήθηκε είναι η αυτοτελής αναβολή για την ειδικότητα». Διευκρίνισε επίσης ότι «οι αναβολές για λόγους ειδικότητας που ελήφθησαν έως τις 9 Ιανουαρίου 2026 δεν θίγονται», καθώς ισχύουν μεταβατικές διατάξεις. Παράλληλα, υπάρχει πρόβλεψη ώστε όσοι αδυνατούν να αναλάβουν υπηρεσία ειδικότητας λόγω στρατιωτικών υποχρεώσεων να μπορούν να επανατοποθετηθούν μετά την ολοκλήρωση της θητείας τους.
Ο υφυπουργός επισήμανε ότι «η στρατιωτική θητεία αποτελεί συνταγματική υποχρέωση για όλους» και δεν μπορεί να εξαρτάται από τον επαγγελματικό προγραμματισμό μιας κατηγορίας πολιτών. «Δεν υπάρχει δυσχέρανση», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Ρυθμίσεις για τις αναβολές λόγω ψυχικών νοσημάτων
Ο κ. Δαβάκης απάντησε επίσης σε ερώτηση της ανεξάρτητης βουλευτού Ελένης Καραγεωργοπούλου σχετικά με το καθεστώς αναβολής για τους ψυχικά νοσούντες, όπως αυτό αναμορφώθηκε στο πλαίσιο του νόμου για τη Μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, «σε κάθε εκατό οπλίτες που καλούνται για κατάταξη, οι είκοσι πέντε παίρνουν αναβολή για λόγους υγείας. Από αυτούς, οι δεκαοκτώ είναι για ψυχικές παθήσεις, ενώ μόνο οι επτά για άλλα παθολογικά αίτια». Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι η συνολική διάρκεια αναβολών για ψυχικά νοσήματα μπορεί να φτάσει έως πέντε χρόνια, ενώ για μη ψυχικά νοσήματα το ανώτατο όριο είναι δύο χρόνια.
«Αυτό δεν αποτελεί δυσμενή διάκριση», εξήγησε ο υφυπουργός, «αλλά αναγνώριση της ιδιαιτερότητας των ψυχικών παθήσεων». Παράλληλα, υπενθύμισε ότι θεσπίστηκε δυνατότητα προληπτικής εξέτασης πριν από την κατάταξη, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου. Επιπλέον, άτομα με πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω, καθώς και όσοι έχουν διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές στο ίδιο ποσοστό, απαλλάσσονται αυτοδικαίως με την προσκόμιση σχετικών δικαιολογητικών.
Τέλος, ο υφυπουργός διευκρίνισε ότι όσοι είχαν λάβει αναβολές έως τις 9 Ιανουαρίου 2026 διατηρούν τα δικαιώματά τους, ενώ από τις 10 Ιανουαρίου 2026 θα εφαρμόζεται το νέο πλαίσιο για την κρίση της ικανότητας ή μη. «Δεν υπάρχει αιφνιδιασμός», ανέφερε, κάνοντας λόγο για «ήπια μετάβαση» στο νέο σύστημα.