Τις πιθανές επιπτώσεις της στρατιωτικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν στο διεθνές εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία αναλύει το τμήμα Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΕΕ, σε μελέτη με τίτλο «Σύρραξη στη Μέση Ανατολή: Επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία».
Σύμφωνα με την ανάλυση, η κλιμάκωση της έντασης σηματοδοτεί μία νέα περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας, με συνέπειες για τις ενεργειακές αγορές, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και αντίστοιχο ποσοστό του εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Τυχόν διαταραχές στη ναυσιπλοΐα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε άνοδο των τιμών ενέργειας, αύξηση του κόστους μεταφοράς και επιβράδυνση του διεθνούς εμπορίου. Ήδη καταγράφονται επιπτώσεις στη ναυτιλία, με αυξημένα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου που φθάνουν έως το 3% της αξίας του πλοίου, έναντι 0,25% προηγουμένως.
Παράλληλα, σημειώνονται καθυστερήσεις σε δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς LNG που παραμένουν αγκυροβολημένα στην περιοχή, καθώς και εκτροπές δρομολογίων σε μέρος του παγκόσμιου στόλου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Αν και η παγκόσμια οικονομία είναι σήμερα λιγότερο εξαρτημένη από το πετρέλαιο σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες, η ισχυρή χρηματοπιστωτική διασύνδεση και η εξάρτηση από τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες δημιουργούν νέες μορφές ευαλωτότητας. Η έκταση των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Τρία σενάρια για την εξέλιξη της κρίσης
Η ανάλυση της ΕΣΕΕ παρουσιάζει τρία βασικά σενάρια. Στο πρώτο, που αφορά σύντομη κρίση λίγων ημερών ή εβδομάδων, οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες. Σύμφωνα με την Oxford Economics, μία μέτρια διαταραχή στις ενεργειακές ροές θα μπορούσε να μειώσει την παγκόσμια ανάπτυξη κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα και να αυξήσει τον πληθωρισμό σε ΗΠΑ και Ευρωζώνη κατά 0,3-0,4 μονάδες.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει παρατεταμένη ένταση χωρίς πλήρη αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ. Σε αυτή την περίπτωση, οι επιθέσεις σε πλοία ή ενεργειακές υποδομές θα αυξήσουν τα ασφάλιστρα και θα προκαλέσουν διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές, με τις τιμές του πετρελαίου να κινούνται γύρω στα 80 δολάρια το βαρέλι.
Το τρίτο και πιο ακραίο σενάριο αφορά παρατεταμένη περιφερειακή σύγκρουση που επηρεάζει ουσιαστικά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, προκαλώντας αναταράξεις στις διεθνείς αγορές, αυξημένο πληθωρισμό και επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.
Επιπτώσεις στο λιανικό εμπόριο
Η μελέτη αναδεικνύει και τις συνέπειες στο λιανικό εμπόριο. Η άνοδος των τιμών ενέργειας και μεταφορών ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και διάθεσης προϊόντων, ενώ περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Οι επιχειρήσεις του λιανεμπορίου αντιμετωπίζουν συμπίεση των περιθωρίων κέρδους και αυξημένες ανάγκες κεφαλαίου κίνησης. Οι μεγαλύτερες αλυσίδες διαθέτουν μεγαλύτερη δυνατότητα απορρόφησης του κόστους, ενώ οι μικρότερες επιχειρήσεις είναι πιο εκτεθειμένες στις διακυμάνσεις των τιμών και της ζήτησης. Έτσι, κρίσεις όπως αυτή ενδέχεται να επιταχύνουν τη συγκέντρωση της αγοράς.
Δηλώσεις ΕΣΕΕ
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, δήλωσε: «Οι τελευταίες εκτιμήσεις για πολεμικές επιχειρήσεις που θα διαρκέσουν πάνω από έναν μήνα στη Μέση Ανατολή, οι αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου και οι αντιδράσεις των διεθνών αγορών υποδεικνύουν ότι η παγκόσμια οικονομία και το εμπόριο υφίστανται ήδη τις επιπτώσεις μίας παρατεταμένης έντασης στη Μέση Ανατολή, όπως περιγράφονται στην πληρέστατη ανάλυση του τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΕΕ, και όχι μίας σύντομης κρίσης όπως ελπίζαμε.»
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι εξελίξεις μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το κόστος ενέργειας και μεταφορών, να συμπιέσουν τα περιθώρια κέρδους και να επιβαρύνουν τις τελικές τιμές για τον καταναλωτή. Η ΕΣΕΕ, όπως τόνισε, παρακολουθεί στενά τα δεδομένα και σε συνεργασία με την κυβέρνηση θα στηρίξει κάθε πρωτοβουλία που ενισχύει την ανθεκτικότητα της οικονομίας και προστατεύει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Ο επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΕΕ, Κωστής Μουσουρούλης, ανέφερε: «Η κρίση στη Μέση Ανατολή μάς υπενθυμίζει ότι από την εφοδιαστική αλυσίδα και την ενεργειακή ασφάλεια κρίνεται σε μεγάλο βαθμό η βιωσιμότητα της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.»
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αυξημένη αβεβαιότητα στις διεθνείς ροές δοκιμάζει πρώτα τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς μειώνονται τα αποθέματα και αυξάνονται οι ανάγκες για κεφάλαιο κίνησης. Ο κ. Μουσουρούλης σημείωσε ότι στο προσεχές Διοικητικό Συμβούλιο της SMEunited στις Βρυξέλλες θα ζητήσει συντονισμό των ευρωπαϊκών οργανώσεων των ΜμΕ, προκειμένου να διαμορφωθεί κοινή γραμμή παρεμβάσεων προς τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα για τη διασφάλιση της ρευστότητας και της ομαλής λειτουργίας της αγοράς.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
