Για τον καθοριστικό ρόλο του σχολείου στην ενδυνάμωση των παιδιών απέναντι στην παραπληροφόρηση, αλλά και για τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνει η ραγδαία εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης, μίλησε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη.
Η υπουργός συμμετείχε στη συζήτηση με τίτλο «Εντοπίζοντας το ψέμα: Θέμα Παιδείας», στο πλαίσιο του Athens Alitheia Forum, που διοργάνωσε η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης.
Η κ. Ζαχαράκη τόνισε τη σημασία του πολυδιάστατου έργου που μπορεί να επιτελέσει το σχολείο, μέσα από προγράμματα που καλλιεργούν την κριτική σκέψη των μαθητών.
Αναφερόμενη στο πρόγραμμα «Κριτικοί Αναγνώστες», που υλοποιείται από το Εργαστήριο Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας (Peace Journalism Lab) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, υπογράμμισε ότι στόχος είναι τα παιδιά να μάθουν να διακρίνουν τις πηγές πληροφόρησης και να παράγουν οι ίδιοι υπεύθυνο περιεχόμενο.
Όπως ανακοίνωσε η υπουργός, μετά την αποτίμηση της πιλοτικής εφαρμογής, το υπουργείο και η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης επιδιώκουν την περαιτέρω ανάπτυξη του προγράμματος και την εφαρμογή του σε περισσότερα σχολεία από τη νέα σχολική χρονιά.
Η Σοφία Ζαχαράκη στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ενδυνάμωσης των παιδιών με τις κατάλληλες δεξιότητες για τη ζωή εκτός σχολείου.
Απαντώντας σε ερώτηση μαθήτριας, επισήμανε την ανάγκη συνεχούς βελτίωσης του προγράμματος σπουδών και ενίσχυσης δράσεων ενεργού πολιτότητας, ώστε οι μαθητές να αναπτύσσουν ήπιες δεξιότητες και υπευθυνότητα στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η φωνή των μαθητών και τα οφέλη του προγράμματος
Η μαθήτρια Εύη Γιαλιά, συμμετέχουσα στο πρόγραμμα «Κριτικοί Αναγνώστες», περιέγραψε τις νέες συνήθειες ενημέρωσης των εφήβων, επισημαίνοντας τη στροφή προς τα έγκυρα δημοσιογραφικά σάιτ και τη χρήση των κοινωνικών δικτύων με κριτική σκέψη.
Ανέφερε ότι το πρόγραμμα τη βοήθησε να αξιολογεί την εγκυρότητα των ειδήσεων μέσα από την εξέταση πηγών και την τήρηση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας.
Ο επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος, Νίκος Παναγιώτου, χαρακτήρισε το εγχείρημα «αποκάλυψη» για την εκπαιδευτική κοινότητα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα, μαζί με τη Φινλανδία, βρίσκεται στην πρωτοπορία της Ευρώπης με τέτοιου είδους πρωτοβουλίες.
Όπως είπε, το πρόγραμμα συνδέει ακαδημαϊκούς και δημοσιογράφους, δίνοντας στα επαγγελματικά μέσα την ευκαιρία να επανασυνδεθούν με το κοινό τους.
Το πρόγραμμα αναμένεται να ολοκληρωθεί με τη διοργάνωση διεθνούς συνεδρίου στις 8 Μαΐου.
Η αξία της Παιδείας και η κρίση εμπιστοσύνης
Ο δημοσιογράφος Δημήτρης Στούμπος, επικαλούμενος το ρητό του Σωκράτη ότι «η μόρφωση είναι όπως η εύφορη γη και φέρνει όλα τα καλά, αν την καλλιεργείς», στάθηκε στην ευθύνη των δημοσιογράφων και των πολιτικών να λειτουργούν με βάση τη δεοντολογία και την ηθική.
Η Δήμητρα Δημητρακοπούλου, επικεφαλής ερευνήτρια στο Κέντρο Εποικοδομητικής Επικοινωνίας του ΜΙΤ, ανέδειξε τη σημασία της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, τα μέσα ενημέρωσης και την τεχνολογία.
Όπως σημείωσε, η κρίση εμπιστοσύνης δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για τοξικότητα και πόλωση, υπογραμμίζοντας ότι η Παιδεία αποτελεί βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της κριτικής ικανότητας και της δημοκρατικής συνύπαρξης.
Η οικογένεια και η ψυχική υγεία των παιδιών
Ο Θάνος Ασκητής, καθηγητής Ψυχιατρικής και Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας, αναφέρθηκε στη σημασία της οικογένειας ως θεμέλιο της αλήθειας. Τόνισε ότι η σύγχρονη κοινωνία έχει δώσει έμφαση στην εκπαίδευση εις βάρος της «παίδευσης», δηλαδή της καλλιέργειας αρχών, αξιών και ήθους.
Ο κ. Ασκητής επεσήμανε το συναισθηματικό έλλειμμα που παρατηρείται στα παιδιά, σημειώνοντας ότι η ελλιπής επικοινωνία στο γονεϊκό δίκτυο οδηγεί σε τοξικότητα και ανασφάλεια.
Αναφέρθηκε επίσης στη βία των εφήβων, ως αποτέλεσμα της απώλειας του σταδίου της παιδικής ηλικίας, και υπογράμμισε την ανάγκη εκπαίδευσης των γονέων ώστε να ενισχυθεί η σχέση τους με τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς.