Τέλος σε μια εκκρεμότητα δεκαετιών για χιλιάδες πολίτες φέρνει ο νόμος 5293/2026, καθώς το Δημόσιο σταματά να διεκδικεί αγροτικά ακίνητα που είχε παραχωρήσει το ίδιο στο παρελθόν, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η τυπική μεταβίβαση της κυριότητάς τους.
Το πρόβλημα αφορά πολίτες σε όλη τη χώρα που καλλιεργούν και κατέχουν επί δεκαετίες εκτάσεις παραχωρημένες από το Ελληνικό Δημόσιο.
Όταν επιχειρούσαν να μεταβιβάσουν ή να κληροδοτήσουν τα ακίνητα, αλλά και να τα δηλώσουν στο Κτηματολόγιο, έρχονταν αντιμέτωποι με το ίδιο το Δημόσιο, το οποίο εμφανιζόταν να διεκδικεί τη γη που τους είχε ήδη παραχωρήσει.
«Με το νόμο 5293/2026 δίνουμε πρακτικές λύσεις σε καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ανυπεράσπιστος πολίτης στις συναλλαγές του με το Δημόσιο.
Η ρύθμιση με την οποία μπαίνει τέλος σε παράλογες διεκδικήσεις ακινήτων από την πλευρά του Δημοσίου είναι μια από αυτές τις περιπτώσεις», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.
Και πρόσθεσε: «Έχω επισημάνει ότι δεν μπορεί κάποιος να έχει προσωρινά παραχωρητήρια από την εποχή του Βενιζέλου και να θυμόμαστε εκατό χρόνια μετά ότι αυτά τα παραχωρητήρια δεν ισχύουν.
Προχωρούμε με ταχύτητα και συνέπεια στην εφαρμογή του συνόλου των ρυθμίσεων του νόμου, έχοντας ως γνώμονα ότι οι πολίτες πρέπει να πάψουν να αντιμετωπίζονται από το κράτος ως υπήκοοι».
Από την πλευρά του, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, επισήμανε πως «Με την εγκύκλιο που εκδίδουμε σήμερα εφαρμόζουμε άμεσα μια σημαντική μεταρρύθμιση που βάζει τέλος σε μια πολυετή στρέβλωση και αποκαθιστά την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος».
Ο υπουργός συμπλήρωσε ότι «χιλιάδες άνθρωποι που καλλιεργούν και κατέχουν νόμιμα τις εκτάσεις που τους παραχωρήθηκαν από το ίδιο το Δημόσιο δεν θα βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με αδικαιολόγητες δικαστικές διεκδικήσεις.
Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δίνει σαφείς οδηγίες στις υπηρεσίες του, ώστε οι διαδικασίες να ολοκληρώνονται γρήγορα, με διαφάνεια και χωρίς περιττή ταλαιπωρία. Στόχος μας είναι ένα κράτος που λύνει προβλήματα, προστατεύει την αγροτική περιουσία των πολιτών και υπηρετεί την ασφάλεια δικαίου».
Οι βασικές προβλέψεις της ρύθμισης
Η διάταξη του άρθρου 12 του νόμου 5293/2026 προβλέπει ότι το Δημόσιο δεν προβάλλει πλέον δικαιώματα και απέχει από δικαστικές διεκδικήσεις απέναντι στους πολίτες, όταν αυτοί κατέχουν τα ακίνητα βάσει παραχωρητηρίων, αγροτικών διανομών, κλήρων ή υποδείξεων εγκατάστασης από δημόσιες αρχές.
Για την εφαρμογή της ρύθμισης, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξέδωσε εγκύκλιο προς τις Διευθύνσεις Πολιτικής Γης και τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής των Περιφερειακών Ενοτήτων, όπου τηρούνται τα κτηματολογικά στοιχεία και οι φάκελοι των διανομών.
Η εγκύκλιος καθορίζει τις περιπτώσεις που καλύπτονται, τα έγγραφα που απαιτούνται για την απόδειξη του δικαιώματος του πολίτη και τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθεί η Διοίκηση. Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούνται να χορηγούν αμελλητί τις απαραίτητες βεβαιώσεις και τα έγγραφα στους ενδιαφερόμενους.
Πλέον, κάθε πολίτης που διαθέτει προσωρινό τίτλο, διοικητική πράξη παραχώρησης, πίνακες διανομής ή σχετική βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας θα μπορεί να κατοχυρώνει την ιδιοκτησία του χωρίς να εμπλέκεται σε χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες.
Επιπλέον, οι εκκρεμείς δίκες καταργούνται, ενώ προβλέπεται η διόρθωση των εσφαλμένων πρώτων εγγραφών στο Κτηματολόγιο, όπου εμφανιζόταν ως ιδιοκτήτης το Ελληνικό Δημόσιο.