Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε χθες το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο υλοποιεί τη δέσμευση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την ψηφιακή κάρτα του αγρότη. Το νομοσχέδιο διασυνδέει το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης myagro (ΟΣΔΕ) και εκσυγχρονίζει το θεσμικό πλαίσιο της αλιείας, ενισχύοντας την πλήρη ψηφιοποίησή της.
Με τίτλο «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις», το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων στον πρωτογενή τομέα. Έμφαση δίνεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στους αποτελεσματικότερους ελέγχους, στην προστασία της παραγωγής και στην επίλυση χρόνιων ζητημάτων.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, θεσπίζεται Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας που καλύπτει τόσο τη θαλάσσια δραστηριότητα όσο και την εμπορία. Το σύστημα διασυνδέεται ψηφιακά, σε πραγματικό χρόνο, με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κρατών-μελών και περιφερειακών οργανώσεων.
Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας (ΟΣΠΑ), το οποίο ενισχύεται με νέα υποσυστήματα. Το ΟΣΠΑ θα συγκεντρώνει στοιχεία για το αλιευτικό μητρώο, τις άδειες, την εμπορία και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων, τα σκάφη, τις παραβάσεις, τους επιθεωρητές, τις υδατοκαλλιέργειες και τη μεταποίηση.
Το νομοσχέδιο εισάγει νέα διοικητικά μέτρα συμμόρφωσης για την αντιμετώπιση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας. Περιλαμβάνει δυνατότητα άμεσης παύσης δραστηριότητας, αλλαγής πορείας σκάφους για έλεγχο, αναστολής άδειας, επιβολής εγγύησης και δέσμευσης παράνομων εργαλείων και προϊόντων. Προβλέπονται επίσης κυρώσεις για Έλληνες πολίτες που εμπλέκονται ή υποστηρίζουν τέτοιες δραστηριότητες.
Αναμορφώνεται το σύστημα προστίμων και κυρώσεων, με κατηγοριοποίηση των παραβάσεων σε σοβαρές, κοινές και ήσσονος σημασίας. Τα χρηματικά πρόστιμα αυξάνονται και για σοβαρές παραβάσεις προβλέπεται επιπλέον αφαίρεση μορίων, σύμφωνα με το ενωσιακό πλαίσιο.
Ενισχύεται ο ρόλος των περιφερειών στον ελεγκτικό μηχανισμό, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού.
Η αναμόρφωση του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) αποτελεί βασική παρέμβαση του νομοσχεδίου. Η εγγραφή στο ΜΑΑΕ γίνεται προϋπόθεση για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, ενώ η διαδικασία πραγματοποιείται ψηφιακά μέσω Taxisnet και η βεβαίωση αναρτάται στο gov.gr.
Για επαγγελματίες αγρότες και κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης, η ιδιότητα αποδίδεται αυτοματοποιημένα με άντληση στοιχείων από διασυνδεδεμένα συστήματα. Υπάρχει δυνατότητα ένστασης για όσους διαφωνούν με την αποδοθείσα ιδιότητα.
Κάθε εγγεγραμμένος στο ΜΑΑΕ αποκτά ψηφιακή καρτέλα αγρότη, όπου συγκεντρώνονται αγροτικές δραστηριότητες και γεωχωρικά δεδομένα εκμεταλλεύσεων. Έτσι, δημιουργείται ενιαίο ψηφιακό αποτύπωμα της αγροτικής δραστηριότητας.
Το νομοσχέδιο αυστηροποιεί το πλαίσιο κυρώσεων για παραβίαση μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης μεταδοτικών ασθενειών των ζώων. Προβλέπονται αυστηρότερες ποινικές και διοικητικές κυρώσεις, με φυλάκιση και χρηματικές ποινές ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης. Τα διοικητικά πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως τις 80.000 ευρώ.
Διευρύνονται οι κατηγορίες προσωπικού που μπορούν να μετακινούνται σε περιοχές με ευλογιά αιγοπροβάτων για ελέγχους, δειγματοληψίες και επιβλέψεις θανατώσεων.
Το νομοσχέδιο θεσπίζει το πλαίσιο για την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων μέσω της πλατφόρμας «Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων - e-honey». Μέσω της πλατφόρμας παρακολουθείται η αλυσίδα παραγωγής, εμπορίας και διακίνησης, ενώ το e-honey διασυνδέεται με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο και άλλα συστήματα του Δημοσίου.
Το σχέδιο νόμου επικαιροποιεί το θεσμικό πλαίσιο των υδατοκαλλιεργειών, με στόχο την αποδοτικότερη και βιώσιμη οργάνωση του κλάδου. Περιλαμβάνει ρυθμίσεις για εκμίσθωση υδάτων, μετατόπιση μονάδων και οργάνωση των σχέσεων μεταξύ φορέων ΠΟΑΥ και μελών τους.
Αναμορφώνεται η οργάνωση των συλλόγων αλιευτικής παραγωγής, με δυνατότητα ίδρυσης συλλόγου ανά δήμο και κατηγορία εργαλείων. Σε πανελλαδικό επίπεδο, προβλέπεται σύσταση Συνομοσπονδίας ανά κατηγορία εργαλείων, με συμμετοχή τουλάχιστον επτά Ομοσπονδιών.
Θεσπίζονται περιορισμοί στην εκφόρτωση μικρών πελαγικών ειδών και ρυθμίζεται η ερασιτεχνική αλιεία με ψαροντούφεκο στον Θερμαϊκό και στους κόλπους Θεσσαλονίκης. Επίσης, απαγορεύεται η χρήση βιντζότρατας, σε συμμόρφωση με το ενωσιακό πλαίσιο.
Το νομοσχέδιο συμπληρώνει το πλαίσιο για τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Η ΑΑΔΕ καθίσταται κύριος και φορέας λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, αναλαμβάνοντας πλήρως τη λειτουργία, φιλοξενία, τεχνική υποστήριξη και ανάπτυξή του.
Στην ΑΑΔΕ μεταβιβάζονται τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, τα αρχεία, τα λογισμικά και οι βάσεις δεδομένων του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι υφιστάμενες συμβάσεις και οι εκκρεμείς διαδικασίες συνεχίζονται χωρίς διακοπή.
Τέλος, το νομοσχέδιο αναμορφώνει το πλαίσιο λειτουργίας των Σχολών Επαγγελμάτων Κρέατος. Δημιουργείται ηλεκτρονικό Μητρώο Σχολών, όπου καταχωρίζονται σχολές, σπουδαστές και απόφοιτοι, ενώ προβλέπεται ηλεκτρονική τράπεζα θεμάτων για τις εξετάσεις.
Με τις παρεμβάσεις του νομοσχεδίου, διαμορφώνεται ένα σύγχρονο, ψηφιακό και αποτελεσματικό πλαίσιο για τον πρωτογενή τομέα, με σαφείς κανόνες, ισχυρότερους ελέγχους και καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων, αντιμετωπίζοντας χρόνια ζητήματα της αγροτικής παραγωγής, της αλιείας και των υδατοκαλλιεργειών.