Την ετοιμότητα της Ελλάδας να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να παράσχει ναυτική συνδρομή στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο και οι συνθήκες το επιτρέψουν, εξέφρασε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Η δήλωση αυτή έγινε μετά τη συνάντησή του στην Αθήνα με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, με αφορμή την έναρξη του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ.
Ο κ. Γεραπετρίτης διευκρίνισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε θέση να παρέχει την αναγκαία ναυτική βοήθεια στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης βιώσιμης ειρηνευτικής διαδικασίας. Επισήμανε ότι οι επιχειρήσεις στις οποίες συμμετέχει ήδη η Ελλάδα σε Ερυθρά Θάλασσα, Μεσόγειο και Ινδικό Ωκεανό είναι συμπληρωματικές προς τις αμερικανικές πρωτοβουλίες, αναδεικνύοντας τον ηγετικό ρόλο της χώρας στην προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την πιθανή υποστήριξη αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν από τη βάση της Σούδας, ο υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε τη θέση της Αθήνας υπέρ του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και της υποστήριξης του αμυνόμενου απέναντι στον επιτιθέμενο. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα έχει καταστεί πάροχος ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η Ελλάδα διαθέτει ανεπτυγμένα αμυντικά συστήματα και ισχυρή γεωπολιτική θέση, γεγονός που της επιτρέπει να παρέχει ασφάλεια και να λειτουργεί ως πυλώνας σταθερότητας για την Κύπρο, τη Βουλγαρία και χώρες του Κόλπου.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ελληνική παρουσία σε διεθνείς ναυτικές επιχειρήσεις, όπως η επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και η «Αταλάντα», επισημαίνοντας πως η Ελλάδα αποτελεί όχι μόνο καταναλωτή αλλά και πάροχο ασφάλειας.
Διεθνείς συμμαχίες και ρόλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε τη συμμετοχή της Ελλάδας ως μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ αναφέρθηκε στην επικείμενη προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Στάθηκε στις στρατηγικές συμμαχίες με χώρες όπως το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο σχήμα 3+1 Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο έχει εξελιχθεί σε ισχυρό γεωπολιτικό πολυμερές σχήμα με ουσιαστική επιρροή, σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη.
Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε την Κύπρο «αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Μεσογείου» και επανέλαβε την ανάγκη εξεύρεσης λύσης στο πλαίσιο των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και με βάση το διεθνές δίκαιο.
Τόνισε επίσης τη σημασία της διπλωματίας για την αποκατάσταση της ειρήνης και της ευημερίας, αποτρέποντας κάθε αναθεωρητική απόπειρα ή απειλή.
Ενεργειακή συνεργασία και στρατηγικός ρόλος
Η ενεργειακή συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ βρέθηκε στο επίκεντρο των συνομιλιών, με τον κ. Γεραπετρίτη να χαρακτηρίζει τη συνεργασία ως «πρωτόγνωρου επιπέδου». Εξέφρασε τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου στη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος μεταφέρει πάνω από το 20% του LNG προς τις παγκόσμιες αγορές, ενισχύοντας την ενεργειακή σταθερότητα και ασφάλεια. Επιπλέον, αναφέρθηκε στη σημαντική παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στην Ελλάδα, τόσο στην έρευνα και αξιοποίηση υδρογονανθράκων όσο και σε επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας και ναυπηγείων.
Αμυντική συνεργασία και περιφερειακές εξελίξεις
Στον αμυντικό τομέα, ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας βασικό πυλώνα των διμερών σχέσεων. Υπογράμμισε τη σημασία της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης για την αρχιτεκτονική ασφαλείας και τη στρατηγική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή.
Αναφέρθηκε στην αναβάθμιση των F-16 σε Viper και στην ένταξη των μαχητικών F-35 στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία, γεγονός που ενισχύει την άμυνα της χώρας και τη συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Οι δύο υπουργοί συζήτησαν επίσης τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία και την Αφρική, με έμφαση στις επιπτώσεις στις κρατικές δομές, την ανθρωπιστική κατάσταση και τις μεταναστευτικές ροές. Ο κ. Γεραπετρίτης έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, κρίσιμη για τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την αποτροπή επισιτιστικών κρίσεων.
Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα ανέδειξε το ζήτημα κατά την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Μάιο του 2025 και προανήγγειλε νέα εκδήλωση υψηλού επιπέδου στις 29 Οκτωβρίου, με θέμα τις αναδυόμενες τεχνολογίες και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Κοινή μέριμνα Ελλάδας και ΗΠΑ αποτελεί η διασφάλιση σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και η προστασία των χριστιανικών πληθυσμών, όπως και κάθε άλλης εθνοτικής ή θρησκευτικής κοινότητας.
Δυτικά Βαλκάνια, ελληνοαμερικανική κοινότητα και τεχνητή νοημοσύνη
Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στα Δυτικά Βαλκάνια, τονίζοντας ότι η ευρωπαϊκή τους προοπτική αποτελεί εγγύηση για ευημερία και αποτροπή εθνικισμών, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Χαρακτήρισε την Ελλάδα «πυλώνα σταθερότητας, αξιοπιστίας και ανάπτυξης», αναφερόμενος στην ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και στις αμυντικές δαπάνες που υπερβαίνουν τα όρια της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Έκανε αναφορά στην ελληνοαμερικανική κοινότητα ως «ισχυρή γέφυρα φιλίας και συνεργασίας», ενώ σημείωσε την αυξημένη τουριστική και αεροπορική διασύνδεση των δύο χωρών, εκτιμώντας ότι το 2026 περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Αμερικανοί θα έχουν επισκεφθεί την Ελλάδα.
Συνέδεσε τα 250 χρόνια από την ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ με τα 205 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, αναφερόμενος στην αλληλεπίδραση των ιδεών των δύο επαναστάσεων και στην ιστορική αλληλογραφία Τόμας Τζέφερσον - Αδαμάντιου Κοραή.
Τέλος, σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, ο κ. Γεραπετρίτης τάχθηκε υπέρ μιας «ουσιαστικής» και «έξυπνης» ρύθμισής της. Επεσήμανε τις δυνατότητές της στην εκπαίδευση και την ανάπτυξη τεχνογνωσίας, αλλά και τους κινδύνους για παραπληροφόρηση, εθισμό, ανισότητες και τη δημοκρατία.
Χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη τεχνολογία «διπλής χρήσης», δηλώνοντας: «Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί στη σωστή δοσολογία να καταστεί πραγματικό φάρμακο για τις κοινωνίες. Σε υπερβολική δοσολογία ή σε δοσολογία η οποία δεν είναι η προσήκουσα, μπορεί να καταστεί φαρμάκι». Καταλήγοντας, τόνισε: «Ναι στη ρύθμιση, ναι στην τεχνολογία, όχι στην τεχνοφοβία».