Επιστολή προς τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, απέστειλε ο πρόεδρος του Αμερικανικού Ελληνικού Ινστιτούτου (AHI), Νικ Λαρυγγάκης, με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η πρωτοβουλία αυτή ακολούθησε τη διευκρινιστική τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο χαρακτήρισε την επικύρωση του μνημονίου ως «μη εποικοδομητική και προκλητική» ενέργεια, επισημαίνοντας ότι η αμερικανική θέση παραμένει αμετάβλητη.
Ο κ. Λαρυγγάκης, χαιρετίζοντας τη διευκρίνιση αυτή, καλεί την Ουάσιγκτον να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Ζητά την επαναβεβαίωση των πάγιων αμερικανικών θέσεων ως προς το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Συγκεκριμένα, το AHI ζητά από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να επαναβεβαιώσει δημοσίως ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να θίξει τα δικαιώματα της Ελλάδας βάσει του διεθνούς δικαίου, καθώς η χώρα δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στη συγκεκριμένη συμφωνία. Παράλληλα, ζητά να επαναληφθεί ρητά ότι τα νησιά, συμπεριλαμβανομένων της Κρήτης και των Δωδεκανήσων, δικαιούνται γενικά θαλάσσιες ζώνες, σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
Το Ινστιτούτο καλεί επίσης τις ΗΠΑ να συνεχίσουν να υποστηρίζουν μια συνεπή προσέγγιση στις θαλάσσιες διαφορές της Ανατολικής Μεσογείου, βασισμένη στο διεθνές δίκαιο. Μια τέτοια στάση, όπως επισημαίνεται, θα ενισχύσει την περιφερειακή σταθερότητα και θα διασφαλίσει την ασφάλεια δικαίου για τις εμπορικές επενδύσεις και την ενεργειακή ανάπτυξη.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις προηγούμενες αμερικανικές τοποθετήσεις, κυρίως του 2020, σύμφωνα με τις οποίες το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να επηρεάσει νομικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τρίτων κρατών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Ο πρόεδρος του AHI τονίζει ότι η σαφής αποσαφήνιση των αμερικανικών θέσεων είναι κρίσιμη και για τα ίδια τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της Κρήτης, την παρουσία της αμερικανικής βάσης στη Σούδα και τις ενεργειακές επενδύσεις στην περιοχή.
Όπως αναφέρεται, μια σαφής και συνεπής αμερικανική στάση θα περιόριζε την αβεβαιότητα, θα ενίσχυε τον σεβασμό στα δικαιώματα των συμμάχων των ΗΠΑ και θα προστάτευε τα εμπορικά και τα συμφέροντα ασφαλείας της Ουάσιγκτον στην Ανατολική Μεσόγειο.