Στην κοινοβουλευτική επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου εισάγεται την Τρίτη το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας - Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις». Το νομοσχέδιο, σύμφωνα με την αιτιολογική του έκθεση που κατατέθηκε στη Βουλή, ενσωματώνει στην εθνική έννομη τάξη την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711, με στόχο τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την προσαρμογή στα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας χαρακτηρίζεται από έντονη μεταβλητότητα και υψηλό κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών του φυσικού αερίου και της ενεργειακής κρίσης. Αναδεικνύεται έτσι η ανάγκη για ανασχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με σκοπό την αποτελεσματική προστασία των καταναλωτών από διακυμάνσεις τιμών, τη διαφάνεια και την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η ενεργειακή κρίση που ξεκίνησε το 2021 ανέδειξε τη μεταβλητότητα των τιμών, την εξάρτηση από το φυσικό αέριο και τα κενά στην προστασία των καταναλωτών. Το νομοσχέδιο προβλέπει επέκταση δυνατοτήτων για αυτοκαταναλωτές, καλύτερη ενημέρωση και ευέλικτη διαχείριση δικτύων, ώστε να περιοριστεί η έκθεση καταναλωτών και επιχειρήσεων στις διακυμάνσεις των τιμών και να αρθούν τα εμπόδια στην ενεργειακή μετάβαση.
Στον τομέα της απανθρακοποίησης των νησιών, η εξάρτηση των μη διασυνδεδεμένων περιοχών από πετρελαϊκή ηλεκτροπαραγωγή συνεπάγεται υψηλό ενεργειακό κόστος και περιβαλλοντικές πιέσεις. Η έλλειψη συντονισμένου χρηματοδοτικού μηχανισμού εμποδίζει την υλοποίηση απαραίτητων επενδύσεων ύψους 2,3 δισ. ευρώ, ενώ χωρίς νομοθετική παρέμβαση διατηρούνται η εξάρτηση από συμβατικά καύσιμα και οι καθυστερήσεις στην απανθρακοποίηση.
Σε ό,τι αφορά τις ενεργειακές ρυθμίσεις, παραμένουν διοικητικά εμπόδια στην υλοποίηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και ζητήματα αποζημίωσης αγροτών. Το νομοσχέδιο λαμβάνει μέτρα για τον έλεγχο και τη συντήρηση ιδιωτικών δικτύων, ρυθμίζει αποζημιώσεις σταθμών ΑΠΕ που συνδέονται μέσω ιδιωτικών δικτύων και παρέχει κίνητρα για αντικατάσταση εναέριων δικτύων σε υπόγεια, καθώς και για την ανανέωση υφιστάμενων σταθμών ΑΠΕ.
Παράλληλα, εξετάζονται οι επιπτώσεις των αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στους οικιακούς αυτοκαταναλωτές και η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικού χώρου λόγω ανάπτυξης κέντρων δεδομένων. Επισημαίνεται επίσης ότι δεν έχει επιτευχθεί η άρση των επιβαρύνσεων των νοικοκυριών από τις χρεώσεις υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.
Χωρίς τη νομοθετική παρέμβαση, εκτιμάται ότι θα παραμείνουν οι καθυστερήσεις επενδύσεων, οι κίνδυνοι για τις υποδομές και οι οικονομικές επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές.
Πολεοδομικές και περιβαλλοντικές διατάξεις
Στο πεδίο των πολεοδομικών και περιβαλλοντικών διατάξεων, ο οικισμός Μεταμόρφωση Καρδίτσας αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες πλημμύρες και κινδύνους ασφάλειας, ενώ πολεοδομικοί περιορισμοί δυσχεραίνουν την αναβάθμιση αθλητικών και κοινωνικών υποδομών.
Στον Θερμαϊκό Κόλπο, ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων περιορίζει την ολοκληρωμένη περιβαλλοντική διαχείριση, ενώ στο Δέλτα Έβρου παραμένει άλυτο το νομικό καθεστώς 168 καλυβών, εκ των οποίων 108 έχουν απογραφεί.
Η απουσία ρυθμιστικής παρέμβασης εκτιμάται ότι θα διατηρήσει τους κινδύνους για τους κατοίκους, τις διοικητικές εκκρεμότητες και τις δυσκολίες στην προστασία του περιβάλλοντος.
Συνολικά, το σχέδιο νόμου αποσκοπεί στην εξάλειψη οικονομικών, τεχνικών, διοικητικών και περιβαλλοντικών δυσλειτουργιών που επιβαρύνουν τους καταναλωτές, καθυστερούν επενδύσεις και περιορίζουν την ενεργειακή ασφάλεια, την κοινωνική προστασία και τη βιωσιμότητα, όπως υπογραμμίζεται στην αιτιολογική έκθεση.