Η φιλοσοφία αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης στην εκπαίδευση, ιδιαίτερα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, σύμφωνα με όσα επισημαίνει ο Νικόλας Πρεβελάκης, διδάσκων Πολιτικής Θεωρίας στο Τμήμα Κοινωνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Harvard. Όπως σημειώνει, η φιλοσοφία δεν στοχεύει σε μία μόνο σωστή απάντηση, αλλά στη διαρκή συζήτηση και την τριβή με έννοιες και διλήμματα, γεγονός που εναρμονίζεται με τις σύγχρονες εκπαιδευτικές μεθόδους που δίνουν έμφαση στην αναζήτηση της γνώσης και όχι στην αποστήθιση.
Ο κ. Πρεβελάκης, ο οποίος μεγάλωσε στη Γαλλία όπου η φιλοσοφία κατέχει κεντρική θέση στο σχολικό πρόγραμμα, υπογραμμίζει ότι η επαφή με διαφορετικούς στοχαστές επιτρέπει την ερμηνεία του κόσμου από πολλαπλές οπτικές γωνίες και ενισχύει τη δημιουργική σκέψη των μαθητών.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Πρεβελάκης αναλύει πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ενίσχυσης της ανθρώπινης σκέψης και γιατί η φιλοσοφία παραμένει αναγκαία στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην καθημερινότητα της ψηφιακής εποχής.
Όπως επισημαίνει, η γνώση παραμένει απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας. Ωστόσο, αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος πρόσβασης στην πληροφορία και η ανάγκη για δεξιότητες αξιολόγησης της πληροφορίας, καθώς το διαδίκτυο μοιάζει με μια πλατεία όπου ο καθένας εκφράζει τις απόψεις του και απαιτείται αυξημένη προσοχή για να διακρίνει κανείς την αλήθεια.
Σχολιάζοντας τη διαρκή εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, ο κ. Πρεβελάκης σημειώνει ότι ενώ σήμερα η κριτική σκέψη και η δημιουργικότητα αποτελούν το βασικό πλεονέκτημα του ανθρώπου σε σχέση με τις μηχανές, στο μέλλον ίσως χρειαστεί να επαναπροσδιορίσουμε τη θέση μας, εφόσον η ΤΝ αποκτήσει πιο σύνθετες δημιουργικές δεξιότητες.
Αναφερόμενος στη χρησιμότητα των ανθρωπιστικών σπουδών και ιδιαίτερα της φιλοσοφίας, τονίζει πως η άσκηση του μυαλού διατηρεί την αξία της, ανεξάρτητα από τις τεχνολογικές εξελίξεις, όπως ακριβώς η σωματική άσκηση παραμένει σημαντική παρά την ύπαρξη αυτοκινήτων και άλλων μέσων διευκόλυνσης.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην εκπαίδευση και ο ρόλος των εκπαιδευτικών
Ο κ. Πρεβελάκης υποστηρίζει ότι η εισαγωγή των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση είναι απαραίτητη, προκειμένου οι μαθητές να κατανοήσουν τη λειτουργία και τα ηθικά διλήμματα που σχετίζονται με τη χρήση τους. Εξίσου σημαντική θεωρεί την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης ως μέρος όλων των μαθημάτων, όχι μόνο της φιλοσοφίας, καθώς κάθε επιστήμη εμπεριέχει αναστοχασμό και διλήμματα γύρω από τη χρήση της ΤΝ.
Η φιλοσοφία, σύμφωνα με τον κ. Πρεβελάκη, αποτελεί τη βάση για τον αναστοχασμό και την αυτογνωσία, στοιχεία που είναι απαραίτητα τόσο για τον σχεδιασμό όσο και για τη σωστή χρήση των νέων τεχνολογιών. Ο ίδιος καταλήγει πως η προσαρμοστικότητα και η ικανότητα συνεχούς μάθησης είναι οι δεξιότητες που θα καθορίσουν την επιτυχία σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς, ενώ η φιλοσοφία προσφέρει έναν γενικό τρόπο σκέψης που εφαρμόζεται σε κάθε τομέα της ζωής και της εργασίας.