Το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι λειτουργεί σαν «καμπανάκι» για τις αγορές και την πραγματική οικονομία. Ανεβάζει τον φόβο για πληθωρισμό, πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις και, σχεδόν πάντα, συνδέεται με ένταση στην προσφορά και γεωπολιτικό ρίσκο.
Έχει περάσει το «φράγμα» των 100 δολαρίων σε τρεις χαρακτηριστικές φάσεις τα τελευταία χρόνια, κάθε φορά για διαφορετικούς λόγους.
Άλλοτε ήταν η εκρηκτική άνοδος πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, άλλοτε η πολυετής «εποχή» των τριψήφιων τιμών που τροφοδοτήθηκε από γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή, και πιο πρόσφατα το σοκ της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία
Το ρεκόρ των 147 δολαρίων το 2008
Η πρώτη μεγάλη «διάσπαση» του ορίου έγινε στις αρχές του 2008 και συνοδεύτηκε από μια άνοδο που γρήγορα ξέφυγε από τα συνηθισμένα.
Η συζήτηση τότε δεν περιοριζόταν στο τι δείχνει το ταμπλό, αλλά στο πώς το ακριβό πετρέλαιο περνάει σε όλη την αλυσίδα τιμών.
«Όταν ανεβαίνει η τιμή του πετρελαίου, επηρεάζει σχεδόν κάθε αγαθό και υπηρεσία που αγοράζουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά στο Bloomberg ο Terry Clower από το University of North Texas, περιγράφοντας το φαινόμενο ως διάχυση κόστους παντού, από μεταφορές μέχρι βασικά προϊόντα.
Η χρονιά συνέχισε με ακόμη πιο έντονη επιτάχυνση. Οι τιμές από περίπου 90 δολάρια τον Ιανουάριο 2008 πέρασαν τα 140 δολάρια μέχρι τον Ιούνιο και έφτασαν σε ιστορικό υψηλό 147 δολάρια στις 11 Ιουλίου 2008, πριν καταρρεύσουν προς το τέλος της χρονιάς.
2011–2014: Η «εποχή» των τριψήφιων τιμών
Η δεύτερη φάση δεν ήταν ένα στιγμιαίο επεισόδιο, αλλά μια παρατεταμένη περίοδος όπου η αγορά «έμενε» συχνά πάνω από τα 100 δολάρια. Πιο αναλυτικά, η δεύτερη μεγάλη περίοδος σταθερά υψηλών τιμών ήρθε με γεωπολιτικές κρίσεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.
Το 2011, οι εξελίξεις που συνδέθηκαν με την Αραβική Άνοιξη, μαζί με τις αναταράξεις σε παραγωγούς όπως η Λιβύη, κράτησαν την αγορά σε ένταση, με επαναλαμβανόμενες κινήσεις του Brent πάνω από τα 100 δολάρια.
Σε δημοσίευμα του Bloomberg τον Μάιο του 2011, φαίνεται έκδηλα η γλώσσα της αγοράς σχετικά με την κατάσταση, καθώς τονίζεται ότι το αμερικανικό αργό έκλεισε πάνω από τα 100 δολάρια στη Νέα Υόρκη, όταν τα στοιχεία για τα αποθέματα στις ΗΠΑ δεν επιβεβαίωσαν τις προβλέψεις και έδωσαν ώθηση στους αγοραστές.
Το κρίσιμο στην περίοδο 2011 - 2014 είναι ότι οι τριψήφιες τιμές δεν εμφανίστηκαν ως «μια μέρα-ένα ρεκόρ», αλλά ως επαναλαμβανόμενο μοτίβο που κράτησε την αγορά για καιρό σε υψηλή ζώνη.
Γι’ αυτό και, όταν αργότερα επανήλθε η συζήτηση για επιστροφή στα 100 δολάρια, το Bloomberg το περιέγραψε ως κάτι που θα συνέβαινε «για πρώτη φορά από το 2014», αντιμετωπίζοντας εκείνη τη χρονιά ως το σαφές σημείο όπου το πετρέλαιο άφησε πίσω του την τριψήφια τιμή.
2022: Εισβολή στην Ουκρανία
Η τρίτη περίοδος ήρθε με το σοκ του πολέμου και με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με αυτόν τον τρόπο, αναζωπυρώθηκαν οι φόβοι ότι μπορεί να διαταραχθούν ενεργειακές ροές, σε μια αγορά που ήδη αντιμετώπιζε στενότητα προσφοράς.
Η αγορά αντέδρασε με τον πιο «κλασικό» τρόπο σε τέτοιες κρίσεις, γιατί τιμολόγησε άμεσα τον κίνδυνο στην προσφορά.
Σε ρεπορτάζ που αποδίδεται στο Bloomberg, αναφέρεται ότι το πετρέλαιο «εκτινάχθηκε πάνω από τα 105 δολάρια για πρώτη φορά από το 2014», καθώς η επίθεση αναζωπύρωσε τους φόβους για διακοπή ενεργειακών εξαγωγών, σε μια αγορά που ήδη έδειχνε σημάδια στενότητας.
Τα επίσημα στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας (EIA) αποτυπώνουν με ημερομηνίες το σοκ. Σύμφωνα με την ανάλυση, το Brent «πάτησε» ξανά πάνω από τα 100 δολάρια στις 28 Φεβρουαρίου 2022 και λίγες ημέρες αργότερα, στις 2 Μαρτίου, έκλεισε λίγο κάτω από τα 115 δολάρια.
Στον πυρήνα του επεισοδίου ήταν ο ίδιος φόβος που επανέρχεται κάθε φορά που η αγορά πετρελαίου «στριμώχνεται». Ο κίνδυνος να κοπούν ροές και να μην υπάρχουν εύκολα διαθέσιμα βαρέλια για να καλύψουν το κενό.
Έτσι, πίσω από τις κινήσεις των τιμών, βρέθηκε ξανά ο γνώριμος συνδυασμός γεωπολιτικού ρίσκου, ασφάλειας εφοδιασμού και πίεσης που μεταφέρεται γρήγορα από το αργό στην πραγματική οικονομία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
