Η νέα έξαρση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί ισχυρούς κραδασμούς στις αγορές ενέργειας, με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να καταγράφουν απότομα κέρδη και τους επενδυτές να επαναξιολογούν τον κίνδυνο ενός νέου πληθωριστικού σοκ.
Νέα αναταραχή στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Το βασικό σημείο ανησυχίας είναι η αναστάτωση στις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα πιο κρίσιμα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, την ώρα που το Κατάρ προειδοποιεί για παρατεταμένες διακοπές στις ροές.
Το Brent ξεπέρασε τα 88 δολάρια το βαρέλι και σε ορισμένες στιγμές κινήθηκε πάνω από τα 89 δολάρια, ενώ το αμερικανικό WTI ανέβηκε πάνω από τα 85 και τα 86 δολάρια, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τον Απρίλιο του 2024.
Σύμφωνα με το CNBC, η άνοδος επιταχύνθηκε μετά τις δηλώσεις του υπουργού Ενέργειας του Κατάρ, Σάαντ αλ Κάαμπι, ο οποίος προειδοποίησε ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε παύση αποστολών από τους εξαγωγείς του Κόλπου μέσα σε λίγες ημέρες.
Ο ίδιος, μιλώντας στους Financial Times, ήταν ιδιαίτερα σαφής για την εικόνα στο πεδίο. «Δεν πρόκειται να βάλουμε τους ανθρώπους μας σε κίνδυνο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η παραγωγή στο Κατάρ δεν θα επανεκκινήσει «μέχρι να υπάρξει πλήρης παύση των εχθροπραξιών».
Προειδοποίησε ακόμη ότι αν η κρίση παραταθεί και οι εξαγωγές από τον Κόλπο διακοπούν, το πετρέλαιο θα μπορούσε να προσεγγίσει ακόμη και τα 150 δολάρια το βαρέλι.
Παράλυση στα Στενά του Ορμούζ και πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα
Σύμφωνα με το Bloomberg, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν παραλύσει, με δεξαμενόπλοια πετρελαίου και LNG να παραμένουν ακινητοποιημένα στον Περσικό Κόλπο, ενώ η Maersk επέκτεινε την αναστολή ορισμένων δρομολογίων εμπορευματοκιβωτίων στη Μέση Ανατολή.
Η κατάσταση αυτή επηρεάζει όχι μόνο το πετρέλαιο, αλλά και ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, καθώς περίπου το 4,5% του ετήσιου παγκόσμιου εμπορίου διέρχεται από την περιοχή.
Ράλι στο φυσικό αέριο με φόντο το LNG του Κατάρ
Ιδιαίτερα έντονη είναι και η αντίδραση στην αγορά φυσικού αερίου. Το Bloomberg σημειώνει ότι οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου καταγράφουν τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο από την ενεργειακή κρίση του 2022, καθώς το κλείσιμο της μονάδας LNG στο Ras Laffan του Κατάρ και η αβεβαιότητα για το πότε θα αποκατασταθεί η ροή φορτίων αυξάνουν σημαντικά την πίεση.
Η επικεφαλής global gas της Energy Aspects, Λίβια Γκαλαράτι, δήλωσε στο Bloomberg TV ότι η διακοπή των εξαγωγών LNG από το Κατάρ είναι «το μεγάλο ζήτημα» για τις αγορές αερίου αυτή τη στιγμή, εκτιμώντας ότι μόνο η επαναφορά της υγροποίησης θα χρειαστεί περίπου δύο εβδομάδες.
Η ενεργειακή κρίση αλλάζει το τοπίο για πληθωρισμό και επιτόκια
Η αναστάτωση στην ενέργεια μεταφέρεται ήδη και στις αγορές ομολόγων. Όπως ανέφερε η Sylvia Westall του Bloomberg, οι επενδυτές προσπαθούν να αποτιμήσουν τον πιθανό αντίκτυπο μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης στον πληθωρισμό, με την Ευρώπη να θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη.
Η ίδια σημείωσε ότι μέσα σε λίγες ημέρες άλλαξαν δραστικά οι προσδοκίες για τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας: από πιθανότητα νέας μείωσης φέτος, οι αγορές έφτασαν να τιμολογούν ακόμη και αύξηση επιτοκίων έως το τέλος του έτους.
Ακριβότερα καύσιμα και νέος προβληματισμός για τον πληθωρισμό
Στο ίδιο μήκος κύματος, το CNBC επισημαίνει ότι η άνοδος του πετρελαίου προκαλεί νέες ανησυχίες για τον πληθωρισμό, κυρίως μέσω της αύξησης των τιμών καυσίμων.
Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή της αμόλυβδης αυξήθηκε κατά σχεδόν 27 σεντς μέσα σε μία εβδομάδα, φτάνοντας τα 3,25 δολάρια το γαλόνι. Ωστόσο, ο επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στη Berenberg, Atakan Bakiskan, υποστήριξε στο CNBC ότι η επίδραση δεν είναι τόσο μονοδιάστατη.
«Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύει η αγορά, θεωρώ ότι οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορεί να αποδειχθούν αποπληθωριστικές για τις ΗΠΑ», ανέφερε, εξηγώντας ότι η ακριβότερη βενζίνη μειώνει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και περιορίζει τη ζήτηση για άλλα αγαθά.
Κίνδυνος για εμπόριο, τρόφιμα και εφοδιαστικές αλυσίδες
Το πλήγμα δεν περιορίζεται στην ενέργεια. Το Bloomberg υπογραμμίζει ότι η αναστάτωση στα Στενά του Ορμούζ απειλεί και τις ροές λιπασμάτων, τροφίμων και μετάλλων, καθώς περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας προσφοράς λιπασμάτων περνά από το συγκεκριμένο πέρασμα.
Οι υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου, που αποτελεί βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή λιπασμάτων, ενισχύουν περαιτέρω τον κίνδυνο για τη γεωργία και την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η κρίση έχει αρχίσει να επηρεάζει και το εμπόριο του ίδιου του Ιράν. Οι αφίξεις πλοίων από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προς το Ιράν μηδενίστηκαν αυτή την εβδομάδα, ενώ η Τεχεράνη βλέπει να απειλείται μια κρίσιμη γραμμή εφοδιασμού σε μια περίοδο όπου ήδη βρίσκεται υπό πίεση από τις δυτικές κυρώσεις.
Την ίδια ώρα, οι αεροπορικές επιδρομές και οι πυραυλικές επιθέσεις συνεχίζονται για έβδομη ημέρα, διατηρώντας το γεωπολιτικό ρίσκο σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
