Ο κεφαλαιακός πήχης για τις τράπεζες της ευρωζώνης ανεβαίνει οριακά το 2027, ενώ η πρόσθετη κεφαλαιακή απαίτηση αλλάζει για έξι στις δέκα τράπεζες που εποπτεύει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).
Οι συνολικές απαιτήσεις μαζί με την εποπτική καθοδήγηση διαμορφώνονται στο 15,7% του σταθμισμένου ως προς τον κίνδυνο ενεργητικού, από 15,6% το 2026. Για τα κεφάλαια υψηλότερης ποιότητας CET1, το αντίστοιχο ποσοστό ανεβαίνει στο 11,3% από 11,2%.
Τι αλλάζει στον Πυλώνα 2
Οι απαιτήσεις που ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2027 υπολογίστηκαν για πρώτη φορά με τη νέα μεθοδολογία του Πυλώνα 2, η οποία συνδέει πιο άμεσα την πρόσθετη κεφαλαιακή απαίτηση με τους κινδύνους κάθε τράπεζας. Η απαίτηση άλλαξε για το 61% των εποπτευόμενων ιδρυμάτων.
Σε περισσότερα από τα μισά ιδρύματα αυτής της ομάδας μειώθηκε κατά περίπου 20 μονάδες βάσης κατά μέσο όρο, ενώ στα υπόλοιπα αυξήθηκε κατά σχεδόν 20 μονάδες βάσης. Οι μεταβολές αντανακλούν τόσο την εξέλιξη των κινδύνων όσο και τον νέο τρόπο αξιολόγησής τους.
Η δεσμευτική απαίτηση του Πυλώνα 2 παραμένει κοντά στο 2% σε όρους συνολικού κεφαλαίου. Το μέρος που καλύπτεται με κεφάλαια CET1 ανεβαίνει στο 1,2% από 1,1%, ενώ η μη δεσμευτική εποπτική καθοδήγηση για την απορρόφηση ζημιών σε δυσμενή σενάρια μένει στο 1,1%. Όπου εντόπισε επικάλυψη με αυξημένες απαιτήσεις του Πυλώνα 1 λόγω της Βασιλείας ΙΙΙ, η ΕΚΤ μείωσε την απαίτηση του Πυλώνα 2 ώστε να αποφευχθεί ο διπλός υπολογισμός του ίδιου κινδύνου.
Ισχυρά κεφάλαια και βελτίωση της κερδοφορίας
Η εποπτική αξιολόγηση SREP του 2026 έδειξε ότι οι τράπεζες διατήρησαν ισχυρή κεφαλαιακή θέση και ρευστότητα. Η μέση εποπτική βαθμολογία έμεινε στο 2,5 και το 86% των τραπεζών που αξιολογήθηκαν και στους δύο τελευταίους κύκλους διατήρησε την ίδια βαθμολογία. Το β΄ τρίμηνο του 2026, ο σταθμισμένος μέσος δείκτης συνολικού κεφαλαίου διαμορφώθηκε στο 20,1% και ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας στο 155%, έναντι ελάχιστης απαίτησης 100%.
Η ετησιοποιημένη απόδοση ιδίων κεφαλαίων πλησίασε το 11%, από 9,5% το 2025, με στήριξη από τις προμήθειες και την ανάκαμψη των καθαρών εσόδων από τόκους. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια παρέμειναν στο 1,9%, με την ΕΚΤ να εντοπίζει ευπάθειες στην καταναλωτική πίστη και στα δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Νέα ποιοτικά μέτρα επιβλήθηκαν σε 78 τράπεζες, με τον αριθμό των μέτρων να μειώνεται κατά περίπου 50% σε σχέση με το 2025.
Κλιματικοί κίνδυνοι στα stress tests, έλεγχοι για cloud και AI
Για την περίοδο 2027–2029, η ΕΚΤ δίνει βάρος στην αντοχή των τραπεζών σε γεωπολιτικούς και οικονομικούς κλυδωνισμούς. Οι επόπτες θα εξετάσουν τα κριτήρια χορήγησης και τιμολόγησης των δανείων, τον κεφαλαιακό σχεδιασμό και τα σημαντικά ανοίγματα σε μη τραπεζικούς χρηματοπιστωτικούς φορείς. Τα πανευρωπαϊκά stress tests του 2027 θα συνδυάσουν για πρώτη φορά τους φυσικούς κινδύνους από την κλιματική αλλαγή και τους κινδύνους της μετάβασης με ένα δυσμενές οικονομικό σενάριο.
Η δεύτερη προτεραιότητα είναι η απρόσκοπτη λειτουργία των κρίσιμων τραπεζικών υπηρεσιών. Η ΕΚΤ εντόπισε στο 92% των σημαντικών ιδρυμάτων ελλείψεις σε πεδία όπως η κυβερνοασφάλεια, η διαχείριση κινδύνων από τρίτους παρόχους και οι έλεγχοι των πληροφοριακών συστημάτων. Προγραμματίζει επιτόπιους ελέγχους και δοκιμές κυβερνοανθεκτικότητας βάσει του κανονισμού DORA, καθώς και ελέγχους για την εξάρτηση από παρόχους cloud και την ετοιμότητα απέναντι σε κυβερνοαπειλές που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη. Οι τράπεζες καλούνται επίσης να διορθώσουν εντός των συμφωνημένων προθεσμιών τις ουσιώδεις αδυναμίες στη συγκέντρωση και την αναφορά δεδομένων κινδύνου.