«Η Wall Street είναι το μόνο μέρος όπου οι άνθρωποι πηγαίνουν με Rolls-Royce για να πάρουν συμβουλές από εκείνους που παίρνουν το μετρό» - Warren Buffett.
Σε μια χρονική στιγμή όπου ο S&P 500 βρίσκεται κοντά σε ιστορικά υψηλά, το ερώτημα της βιωσιμότητας της χρηματιστηριακής ανόδου αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Πέρα από τη νομισματική πολιτική της FED και τα εταιρικά αποτελέσματα, η αγορά εργασίας προσφέρει καθοριστικές ενδείξεις για το αν η χρηματιστηριακή άνοδος στηρίζεται σε πραγματικά ισχυρά θεμέλια.
Η intermarket ανάλυση, σε συνδυασμό με το δείκτη απασχόλησης Employment–Population Ratio (EMRATIO), επιτρέπει μια βαθύτερη ανάγνωση της οικονομικής δυναμικής πίσω από τις μετοχικές αγορές.
Ο δείκτης απασχόλησης EMRATIO και η μελέτη των οικονομικών κύκλων.
Μελετώντας τους οικονομικούς κύκλους, ο δείκτης εργασίας EMRATIO έχει αποδειχθεί ιστορικά ιδιαίτερα αποκαλυπτικός. Όταν κινείται σε σταθερό ανοδικό μομέντουμ, οι χρηματιστηριακές αγορές τείνουν είτε να κινούνται ανοδικά είτε να επιβεβαιώνουν υφιστάμενες ανοδικές προϋπάρχουσες τάσεις.
Η σχέση αυτή δεν είναι τυχαία καθώς το EMRATIO λειτουργεί ως δείκτης επιβεβαίωσης (confirmation indicator) ενός trend, προσφέροντας μακροοικονομικό υπόβαθρο στις κινήσεις των αγορών.
Από το καλοκαίρι του 2025 παρατηρείται σταδιακή βελτίωση του EMRATIO, έστω και με αργό ρυθμό. Παρότι η δυναμική παραμένει συγκρατημένη, η ανοδική τροχιά της τάσης αποκαλύπτει μια αργή αλλά σταθερή ενίσχυση της απορρόφησης εργασίας.
Πηγή: https://fred.stlouisfed.org/series/EMRATIO
Detroit: όταν η απασχόληση προηγήθηκε της κατάρρευσης
Η τεράστια σημασία της απασχόλησης ως θεμέλιο του οικονομικού κύκλου (employment cycle) αποτυπώθηκε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο στην περίπτωση του Detroit κατά την κρίση της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Τον Μάρτιο του 2009, στο αποκορύφωμα της κατάρρευσης της απασχόλησης στην ευρύτερη περιοχή, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Barack Obama σημείωνε:
«Όταν οι θέσεις εργασίας εξαφανίζονται, οι κοινότητες δεν χάνουν απλώς εισοδήματα χάνουν το θεμέλιο τους.»
Η εμπειρία του Detroit αποτελεί διαχρονική υπενθύμιση ότι οι οικονομικές κρίσεις δεν ξεκινούν απαραίτητα από τα χρηματιστήρια, άλλα από τη δυναμική της αγοράς εργασίας. Οι αγορές απλώς ακολουθούν με χρονική υστέρηση την πραγματική οικονομία.
Γιατί ο δείκτης EMRATIO έχει τόσο μεγάλη αξία
Οι θέσεις εργασίας έχουν θεμελιώδη αξία, όχι μόνο σε απόλυτους αριθμούς αλλά και σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού. Ακριβώς αυτό περιγράφει το EMRATIO.
Η συχνή εστίαση στα γυμνά νούμερα απασχόλησης μπορεί να είναι παραπλανητική και εσφαλμένη καθώς αυτό που έχει πραγματικά σημασία είναι πόσοι άνθρωποι, ως ποσοστό του συνολικού πληθυσμού, εργάζονται.
Όταν μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού απασχολείται, το εισόδημα πλημμυρίζει το σύνολο της κοινωνίας, η κατανάλωση αποκτά δυναμική και η βάση που στηρίζει τα εταιρικά κέρδη διευρύνεται.
Σε ένα τέτοιο ισχυρό περιβάλλον, οι μετοχικές αγορές τείνουν να κινούνται ανοδικά όχι λόγω συγκυριακής επενδυτικής ευφορίας, αλλά εξαιτίας μιας σαφούς θεμελιώδους ορμής.
Ιστορικά, κάθε φορά που ο κύκλος απασχόλησης βελτιώνεται μέσω του EMRATIO, οι αγορές τείνουν να ακολουθούν, ένδειξη όχι μόνο απλής συσχέτισης, αλλά και οικονομικής αιτιότητας. (Correlation and causation)
Η intermarket ανάλυση επιβεβαιώνει μακροχρόνια αυτήν την τάση.
Η intermarket analysis της κατανάλωσης
Η εικόνα αυτή του emratio ενισχύεται από τη συμπεριφορά της κατανάλωσης.
Παρατηρείται υπεραπόδοση (on a relative basis, intermarket analysis) αγαθών υψηλού κόστους και πολυτελείας έναντι των βασικών καταναλωτικών αγαθών.
Ιστορικά, αυτό συνάδει με περιβάλλον όπου τα εισοδήματα της μεσαίας τάξης διατηρούν την αγοραστική τους δύναμη και η κατανάλωση δεν περιορίζεται στα απολύτως βασικά αναγκαία αγαθά, μια ποιοτική επιβεβαίωση της εικόνας του EMRATIO.
Τεχνική εικόνα και συνοχή
Οι παρατεταμένες ανοδικές φάσεις του S&P 500 σπάνια εξελίσσονται σε περιβάλλον όπου το EMRATIO βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση και η κατανάλωση μετατοπίζεται βίαια προς τα βασικά αναγκαία αγαθά.
Αντίθετα, η σύγκλιση ανοδικού EMRATIO, υπεραπόδοσης κλάδων με χαρακτηριστικά τυχοδιωκτισμού και θετικής τεχνικής εικόνας συνθέτει ένα αφήγημα μακροοικονομικής άνθησης.
Η ανοδική πορεία του S&P 500 δεν καθορίζεται μόνο από τη ρευστότητα ή την επενδυτική διάθεση.
Μακροχρόνια, οι αγορές ευθυγραμμίζονται με τη δυναμική της πραγματικής οικονομίας και η αγορά εργασίας αποτελεί την αιχμή του δόρατος αυτής της δυναμικής.
Η σταδιακή βελτίωση του EMRATIO από τα μέσα του 2025, σε συνδυασμό με την θετική intermarket εικόνα της κατανάλωσης εξηγούν με σαφήνεια τους λόγους ανόδου της Αμερικάνικης αγοράς.
Η άνοδος του emratio δείχνει ότι η Wall street συνομιλεί με την αγορά εργασίας και είναι η γέφυρα του χρηματιστηρίου με την πραγματική οικονομία.
Οι αγορές μπορούν να κινηθούν ταχύτερα από την οικονομία, δεν μπορούν όμως να αποκοπούν από την πραγματικότητα της αγορά εργασίας που τις στηρίζει.
*Ο κ. Αναστάσιος Γάλλος, MBA, BSc, είναι Certified Portfolio Manager (Γ) και Director at Value Investments ike (αποκλειστικός συνεργάτης της Wealth Fund Services Ltd).
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται αποκλειστικά για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί το παρόν ως επενδυτική συμβουλή ούτε προτροπή ή υποκίνηση ή προσφορά για την αγορά ή πώληση ή για συμμετοχή σε οποιαδήποτε συναλλαγή. Οι πληροφορίες που εκτίθενται στο παρόν βασίζονται σε δεδομένα από δημόσιες πηγές και παρόλο που οι πληροφορίες που εκτίθενται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, καμία διασφάλιση δε δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.