Πίτερ Ναβάρο: Ο νονός των δασμών που πήγε φυλακή για χάρη του Τραμπ

Θεωρείται ο πνευματικός πατέρας των δασμών του Τραμπ και έχει δείξει τόση αφοσίωση στον Αμερικανό πρόεδρο, που για χάρη του έμεινε μερικούς μήνες  στη φυλακή. Ο Πίτερ Ναβάρο είναι ίσως η πιο αμφιλεγόμενη προσωπικότητα στον κύκλο των συμβούλων του Τραμπ και έχει προκαλέσει την οργή ακόμη και του Έλον Μασκ, που δημόσια τον αποκάλεσε «ηλίθιο».

Στην κόντρα με τον Μασκ, ο Ναβάρο φαίνεται προς το παρόν να επικρατεί, διατηρώντας την επιρροή του στον πρόεδρο, όμως η τύχη του τελικά θα κριθεί από τα αποτελέσματα του εμπορικού πολέμου που άρχισε ο Τραμπ, ακολουθώντας τις συμβουλές του Ναβάρο.

Ο 75χρονος Ναβάρο είναι Αμερικανός οικονομολόγος, ο οποίος επιλέχθηκε από τον Τραμπ τον Δεκέμβριο ως ανώτερος σύμβουλός του για το εμπόριο και τη μεταποίηση. Υπηρέτησε στην πρώτη κυβέρνηση του Τραμπ, όπου διηύθυνε το νεοσύστατο Εθνικό Συμβούλιο Εμπορίου και στη συνέχεια το Γραφείο Εμπορίου και Μεταποιητικής Πολιτικής. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Ταφτς και αργότερα από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ με διδακτορικό δίπλωμα στα οικονομικά.

Ως επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Εμπορίου και αργότερα του Γραφείου Εμπορίου και Μεταποίησης, διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στη χάραξη πολιτικών που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής μέσω προστατευτικών μέτρων.

Ωστόσο, οι μέθοδοι του Ναβάρο έχουν τεθεί υπό αμφισβήτηση. Έγινε ο πρώτος πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου που καταδικάστηκε για περιφρόνηση του Κογκρέσου και εξέτισε τετράμηνη ποινή φυλάκισης για την άρνησή του να συνεργαστεί με την επιτροπή που διερευνούσε τα γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου 2021. Επιπλέον, έχει δεχθεί κριτική για τη χρήση ψευδών πηγών στα βιβλία του, όπως του ανύπαρκτου «οικονομολόγου» Ron Vara – ψευδώνυμο που προκύπτει ως αναγραμματισμός του ονόματός του.

Από τα 13 δημοσιευμένα βιβλία του Ναβάρο, ο «ειδικός» Ron Vara έχει εμφανιστεί ως η φωνή οικονομικής σοφίας σε έξι από αυτά, συμπεριλαμβανομένου του βιβλίου του 2011 που φέρει τον τίτλο «Θάνατος από την Κίνα». Αλλά μόνο όταν μια καθηγήτρια στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας έκανε περαιτέρω έρευνα ανακάλυψε ότι ο Vara ήταν ένα επινοημένο alter ego.

Η εμπορική στρατηγική του Ναβάρο, βασισμένη στο «Project 2025» του Heritage Foundation, στοχεύει στην επιβολή υψηλών δασμών σε χώρες με μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα έναντι των ΗΠΑ, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Ε.Ε. Οι πρόσφατοι δασμοί που ανακοίνωσε ο Τραμπ θεωρούνται νίκη για τον Ναβάρο.

Από την άλλη πλευρά, ο Έλον Μασκ, ένθερμος υποστηρικτής του ελεύθερου εμπορίου, δεν δίστασε να εκφράσει δημόσια την αντίθεσή του. Μέσω της πλατφόρμας Χ (πρώην Twitter), καυτηρίασε τη δασμολογική πολιτική και αμφισβήτησε την αξία του διδακτορικού του Ναβάρο. Η μεταξύ τους αντιπαράθεση συνεχίστηκε με προσωπικές αιχμές και χαρακτηρισμούς, φέρνοντας στο προσκήνιο τη βαθιά διχογνωμία που επικρατεί γύρω από την οικονομική κατεύθυνση των ΗΠΑ.

Παρά τις επικρίσεις, ο Ναβάρο παραμένει ένθερμος υποστηρικτής των δασμών, υποστηρίζοντας ότι αυτοί προστατεύουν την αμερικανική βιομηχανία και ενισχύουν την εθνική ασφάλεια. Από την πλευρά του, ο Μασκ υπογραμμίζει ότι τέτοια μέτρα στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και αυξάνουν το κόστος για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις.

Προς το παρόν, ο Ναβάρο εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική επιρροή στον Τραμπ, όμως οι εξελίξεις που ακολούθησαν την ανακοίνωση των σαρωτικών δασμών στις 2 Απριλίου αρχίζουν να δημιουργούν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της στρατηγικής του, ενώ πολλοί λένε ότι δικαιώνονται οι αντίπαλοί του στον Λευκό Οίκο, όπως ο Μασκ, που δημόσια τον αποκάλεσε «ηλίθιο», ή ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ.

Η κατάρρευση των αγορών και το ρήγμα που άνοιξε στην αμερικανική αγορά ομολόγων υποχρέωσαν τον Τραμπ να κάνει στροφή 180ο και να «παγώσει» για 90 ημέρες τους «αμοιβαίους» δασμούς που επινόησε ο Ναβάρο, με μια αμφιλεγόμενη μαθηματική εξίσωση. Μεγάλοι παίκτες της Wall Street, όπως ο Τζέιμι Ντάιμον, ή ο Μπιλ Άκμαν δηλώνουν την αντίθεσή τους στους δασμούς, ενώ αντίθετοι είναι και επιχειρηματικοί κολοσσοί που επηρεάζονται καταλυτικά από τους δασμούς, όπως η Apple.

Ο ίδιος ο Ναβάρο υποβαθμίζει τα προβλήματα στις αγορές και λέει ότι η ΗΠΑ βρίσκονται σε ένα «όμορφο» σημείο, καθώς ήδη έχουν έσοδα από τους οριζόντιους δασμούς 10% και θα εξασφαλίσουν μεγάλα έσοδα από τις εμπορικές συμφωνίες που θα κάνουν το επόμενο διάστημα. Αν κάτι δεν πάει καλά, πάντως, ο Πίτερ Ναβάρο πιθανότατα θα είναι ο πρώτος σύμβουλος του Τραμπ που θα καρατομηθεί...