Ιράν: Τα κορυφαία στελέχη που σκοτώθηκαν από την ισραηλινή επίθεση

Το τελευταίο διάστημα, σειρά στοχευμένων επιθέσεων από το Ισραήλ σε στρατιωτικούς και πυρηνικούς στόχους στο Ιράν προκάλεσαν τον θάνατο σημαντικών στελεχών των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και επιστημόνων του πυρηνικού τομέα.

Ο στρατηγός Μοχαμάντ Μπαγερί, αρχηγός του γενικού επιτελείου των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων από το 2016, βρισκόταν υπό τη δικαιοδοσία του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ο Μπαγερί είχε υπό την εξουσία του όχι μόνο τον εθνικό στρατό, αλλά και τις δυνάμεις ασφαλείας και -κυρίως- τους Φρουρούς της Επανάστασης, βασικό πυλώνα του ιδεολογικού και στρατιωτικού συστήματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Από τον Ιούνιο του 1960, ο Μπαγερί είχε διατελέσει ηγετικό ρόλο, εμφανιζόμενος συχνά με στολή στα μέσα ενημέρωσης και εγκαινιάζοντας υπόγειες βάσεις, ενώ υπήρξε καταλυτικός στην ανάπτυξη του ιρανικού βαλλιστικού προγράμματος. Οι πύραυλοι αυτοί αποτέλεσαν απάντηση στη διαπιστωμένη αδυναμία του αεροπορικού στόλου στον πόλεμο με το Ιράκ (1980-1988) και στη συνέχεια εξελίχθηκαν σημαντικά, αυξάνοντας το βεληνεκές και την ακρίβειά τους.

Το Ισραήλ είχε επανειλημμένα χαρακτηρίσει αυτό το οπλοστάσιο ως υπαρξιακή απειλή, καθώς η απόσταση των 1.500 χιλιομέτρων δεν αρκεί για την εξουδετέρωση του σχετικού κινδύνου. Το 2023, το Ιράν αξιοποίησε εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη για δύο επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ, δοκιμάζοντας τη δυνατότητα της τοπικής αμυντικής βιομηχανίας.

Ρητορική Εντάσεων και Κυρώσεις

Ο Μπαγερί υιοθετούσε ακραία ρητορική, χαρακτηρίζοντας το Ισραήλ "καρκινικό όγκο" και δηλώνοντας πως "ο σιωνιστής εχθρός πλησιάζει το τέλος της άθλιας ζωής του". Το 2022, είχε δηλώσει ότι το Ιράν είναι "πάνω από αυτάρκες" σε οπλισμό και θα εξελίσσεται στους μεγαλύτερους εξαγωγείς παγκοσμίως εφόσον αρθούν οι κυρώσεις των ΗΠΑ. Για τη δράση και τη θέση του, ο Μπαγερί βρέθηκε στο στόχαστρο αμερικανικών και ευρωπαϊκών κυρώσεων, ειδικά μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία.

Διάδοχος στην αρχηγία του επιτελείου ήταν ο Χασάν Φιρουζαμπαντί, που υπηρέτησε στη θέση για 26 χρόνια.

Άλλη κεντρική φυσιογνωμία, ο Χοσεΐν Σαλαμί, διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης από το 2019, χαρακτηρίζεται από επιθετική αντιισραηλινή και αντιαμερικανική ρητορική. Δήλωσε ότι "αν διαπραχθεί το παραμικρό λάθος, θα ανοίξουν οι πόρτες της κολάσεως" για το Ισραήλ, υπονοώντας αποστολή ισχυρότατης απάντησης. Η κρατική ιρανική τηλεόραση τον είχε απεικονίσει να δίνει εντολή για πύραυλο-επιδρομή κατά του Ισραήλ τον Απρίλιο 2024.

Ο Σαλαμί θεωρείται από τους στενότερους συνεργάτες του ανώτατου ηγέτη και ως μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας βρίσκεται στην καρδιά της λήψης στρατηγικών αποφάσεων που αναφέρονται απευθείας στον αγιατολάχ Χαμενεΐ.

Ο Ρόλος και το Προφίλ των Φρουρών της Επανάστασης

Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, με εκτιμώμενη δύναμη 125.000 ανδρών (IISS), δραστηριοποιούνται υπό την άμεση εποπτεία του ανώτατου ηγέτη με κύρια αποστολή όχι μόνο την προστασία των συνόρων αλλά και τη διαφύλαξη της ίδιας "της Επανάστασης και των επιτευγμάτων της", όπως αναφέρεται στο Σύνταγμα.

Στην ηγεσία της Αεροδιαστημικής Δύναμης των Φρουρών βρισκόταν, από το 2009, ο Αμιραλί Χατζιζαντέχ, φιγούρα-κλειδί για τις ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones στο ισραηλινό έδαφος το προηγούμενο έτος, τον οποίο παρέσημοφόρησε ο ανώτατος ηγέτης.

Ο Χατζιζαντέχ είχε προκαλέσει εντύπωση το 2023 δηλώνοντας ότι το Ιράν θα συνεχίσει να αναζητεί "να σκοτώσει Αμερικανούς αξιωματούχους, κυρίως τον Ντόναλντ Τραμπ", ως αντίδραση για τον θάνατο του στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί κατόπιν διαταγής του Αμερικανού προέδρου το 2020.

Στο ίδιο πλαίσιο, έξι πυρηνικοί επιστήμονες δολοφονήθηκαν πρόσφατα με τα ιρανικά πρακτορεία να αναφέρουν ενδεικτικά τον Φερεϊντούν Αμπασί, τέως επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, και τον Μοχαμάντ Μεχντί Τεχρανσί, πρόεδρο του Ισλαμικού Πανεπιστημίου Αζάντ.