Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε ότι σημαντικό μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ήταν παράνομο, καταρρίπτοντας έναν βασικό πυλώνα του οικονομικού του προγράμματος.
Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι υπέγραψε διάταγμα για την επιβολή νέου παγκόσμιου δασμού 10%, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ στις 24 Φεβρουαρίου και θα διαρκέσει για 150 ημέρες.
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), η απόφαση αυτή έχει πολλαπλές οικονομικές συνέπειες.
Αποζημιώσεις και οικονομικές επιπτώσεις
Η ετυμηγορία του Ανώτατου Δικαστηρίου ουσιαστικά ακυρώνει τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς που είχαν επιβληθεί σχεδόν σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα στις ΗΠΑ. Ωστόσο, δεν επηρεάζονται οι δασμοί που αφορούν τομείς όπως τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας, το αλουμίνιο και τα φαρμακευτικά προϊόντα.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της EY-Parthenon, Γκρέγκορι Ντάκο, εκτιμά ότι ο μέσος συντελεστής στα εισαγόμενα προϊόντα θα μειωθεί από 16,8% σε περίπου 9,5%. Παράλληλα, εταιρείες που είχαν καταβάλει τους δασμούς μπορούν πλέον να αξιώσουν αποζημιώσεις, με αρκετές να έχουν ήδη κινηθεί νομικά.
Αν και είναι δύσκολο να προσδιοριστεί το ακριβές ποσό, οικονομολόγοι προβλέπουν ότι τα έσοδα από τους ανταποδοτικούς δασμούς θα κυμανθούν μεταξύ 130 και 140 δισ. δολαρίων το 2025. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προειδοποιήσει για πιθανές αποζημιώσεις «εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων», ενώ ο ίδιος δήλωσε ότι το ζήτημα θα κριθεί από τη δικαιοσύνη.
Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόι ζήτησε επιστροφή 1.700 δολαρίων ανά νοικοκυριό, βάσει εκτιμήσεων του πανεπιστημίου Γέιλ, ενώ ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας ζήτησε αποζημίωση για τους καταναλωτές.
Επιπτώσεις στις εμπορικές διαπραγματεύσεις
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ενδέχεται να περιορίσει την ικανότητα της κυβέρνησης να συνάπτει εμπορικές συμφωνίες. Η προθυμία των εταίρων να μειώσουν τους δασμούς ήταν κρίσιμη για την έναρξη των διαπραγματεύσεων.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ αναγνώρισε ότι μια δυσμενής απόφαση θα μπορούσε να στερήσει από την κυβέρνηση την «ευελιξία» που παρέχουν οι δασμοί ως διαπραγματευτικό εργαλείο. Ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε ότι οι χώρες με ισχύουσες συμφωνίες υπόκεινται και στον νέο δασμό 10%.
Εναλλακτικές κινήσεις της κυβέρνησης
Το νέο διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ βασίζεται σε εμπορικό νόμο του 1974, ο οποίος επιτρέπει στον πρόεδρο να εξισορροπεί τις συναλλαγές όταν υπάρχει σημαντική ανισορροπία στο ισοζύγιο πληρωμών. Ωστόσο, η ισχύς του περιορίζεται στις 150 ημέρες, μετά τις οποίες απαιτείται έγκριση από το Κογκρέσο για παράταση του μέτρου.
Η κυβέρνηση μπορεί να επιχειρήσει να καταθέσει νομοσχέδιο για επαναφορά των δασμών, αν και μια τέτοια διαδικασία θεωρείται χρονοβόρα και δύσκολη, ειδικά ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών και των επιφυλάξεων που εκφράζουν ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί για την εκτεταμένη χρήση δασμών από τον πρόεδρο Τραμπ.