Η μηνιγγίτιδα εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, στοιχίζοντας τη ζωή σε περισσότερους από 250.000 ανθρώπους παγκοσμίως κάθε χρόνο, σύμφωνα με νέα εκτενή μελέτη που δόθηκε στη δημοσιότητα μετά από πρόσφατη επιδημία στη Βρετανία. Πάνω από το ένα τρίτο των θυμάτων είναι παιδιά, κυρίως στην Αφρική.
Η μελέτη, που δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση The Lancet Neurology, καταγράφει περίπου 2,54 εκατομμύρια κρούσματα και 259.000 θανάτους από μηνιγγίτιδα το 2023. Πρόκειται για την πιο ολοκληρωμένη αποτίμηση έως σήμερα, καθώς εξετάζει 17 διαφορετικά παθογόνα.
Αν και οι εκτιμήσεις θεωρούνται ακριβείς, οι επιστήμονες αναγνωρίζουν περιθώριο αβεβαιότητας, με το φάσμα των θανάτων να κυμαίνεται από 202.000 έως 335.000 και των κρουσμάτων από 2,2 έως 2,93 εκατομμύρια.
Η νόσος προκαλεί φλεγμονή του νωτιαίου μυελού και των μηνίγγων, των μεμβρανών που περιβάλλουν τον εγκέφαλο, και μπορεί να οφείλεται σε ιούς, βακτήρια ή μύκητες. Η βακτηριακή μορφή είναι η πιο επικίνδυνη, καθώς μπορεί να αποβεί θανατηφόρα μέσα σε 24 ώρες χωρίς άμεση ιατρική παρέμβαση.
Η πρόσφατη επιδημία στη Βρετανία προκάλεσε δύο θανάτους σε σύνολο 22 κρουσμάτων από μηνιγγιτιδόκοκκο τύπου Β. Οι αρχές αντέδρασαν με τη χορήγηση σχεδόν 11.000 εμβολίων και περίπου 14.000 δόσεων αντιβιοτικών.
Αργή πρόοδος παρά τις εκστρατείες εμβολιασμού
Από το 2000, η εντατικοποίηση των εμβολιασμών έχει μειώσει σημαντικά τα περιστατικά και τους θανάτους, ωστόσο η πρόοδος παραμένει πιο αργή σε σχέση με άλλες ασθένειες, αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Οι φτωχότερες χώρες, κυρίως στην «αφρικανική ζώνη της μηνιγγίτιδας» που εκτείνεται από τη Σενεγάλη έως την Αιθιοπία, εξακολουθούν να πλήττονται περισσότερο. Η Νιγηρία, το Τσαντ και ο Νίγηρας καταγράφουν τους υψηλότερους δείκτες θνητότητας και μολύνσεων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, παράγοντες όπως το χαμηλό βάρος γέννησης, η πρόωρη γέννηση και η μόλυνση του αέρα αυξάνουν τον κίνδυνο θανατηφόρας έκβασης.
Ανεπαρκής πρόοδος προς τους στόχους του ΠΟΥ
Η πρόοδος παραμένει ανεπαρκής για την επίτευξη του στόχου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) να μειωθούν τα κρούσματα κατά 50% και οι θάνατοι κατά 70% έως το 2030, σε σχέση με τα επίπεδα του 2015.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο ρυθμός μείωσης είναι περίπου στο ήμισυ του απαιτούμενου, βάσει των δεδομένων του προγράμματος Global Burden of Disease, το οποίο υποστηρίζεται από το Gates Foundation και συγκεντρώνει τη συμβολή χιλιάδων ερευνητών παγκοσμίως.
Σε πολλές χώρες με ανεπαρκή συστήματα υγείας, μεγάλο ποσοστό κρουσμάτων και θανάτων από μηνιγγίτιδα παραμένει ακαταχώριστο, γεγονός που δυσχεραίνει την πλήρη αποτίμηση της πραγματικής έκτασης του προβλήματος.