Η κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να βρίσκεται σε οριακό σημείο, καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την ιρανική απάντηση σε αμερικανική πρόταση «μηχανική υποστήριξη της αναπνοής». Η Τεχεράνη από την πλευρά της δήλωσε έτοιμη να «ανταποδώσει» σε περίπτωση επίθεσης, εντείνοντας το κλίμα έντασης.
Μετά από περισσότερο από έναν μήνα ανακωχής, οι διπλωματικές επαφές ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη δείχνουν να έχουν φτάσει σε αδιέξοδο. Οι δύο πλευρές, μέσω Πακιστάν, αντάλλασσαν προτάσεις για τη διατήρηση της εκεχειρίας, χωρίς όμως να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος.
Ο Τραμπ, μιλώντας στον Λευκό Οίκο, απέρριψε την ιρανική αντιπρόταση ως «για τα σκουπίδια», επισημαίνοντας πως η κατάπαυση του πυρός «είναι σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής». Παράλληλα, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, προειδοποίησε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να «δώσουν μάθημα» σε κάθε επιτιθέμενο.
Αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις και στρατιωτικές κινήσεις
Σε τηλεφωνική συνέντευξη στο Fox News, ο Τραμπ ανακοίνωσε πρόθεση να επαναλάβει την επιχείρηση συνοδείας πλοίων που εξέρχονται από τον Κόλπο μέσω του στενού του Ορμούζ, το οποίο παραμένει αποκλεισμένο από το Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου. Είχε προηγηθεί παύση της επιχείρησης στις 5 Μαΐου, με αναφορά σε «μεγάλη πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις, πριν αλλάξει εκ νέου στάση.
Η Wall Street Journal μετέδωσε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πραγματοποίησαν στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν τον Απρίλιο, στοχεύοντας πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο νησί Λαβάν. Αν και η εμπλοκή δεν έχει επιβεβαιωθεί από το Αμπού Ντάμπι, η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να σηματοδοτήσει νέα φάση στην περιφερειακή κλιμάκωση.
Οι ιρανικές απαιτήσεις και η ενεργειακή αναταραχή
Ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, δήλωσε ότι το Ιράν ζητά «σεβασμό των νόμιμων δικαιωμάτων του», απαιτώντας το τέλος του πολέμου, την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και την αποδέσμευση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων. Σύμφωνα με την WSJ, η ιρανική πρόταση περιλαμβάνει σταδιακό άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και σταδιακή άρση του αποκλεισμού, καθώς και διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα έπειτα από 30 ημέρες.
Το συνεχιζόμενο αδιέξοδο στο Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, προκάλεσε νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου. Το Brent έκλεισε στα 104,21 δολάρια ανά βαρέλι (+2,88%), ενώ το WTI διαμορφώθηκε στα 98,69 δολάρια (+0,69%).
Ενεργειακό σοκ και ανθρωπιστικός κίνδυνος
Ο επικεφαλής της ARAMCO, Αμίν Νάσερ, έκανε λόγο για το «μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ» που έχει γνωρίσει ποτέ ο πλανήτης, εκτιμώντας ότι η αγορά δεν θα επανέλθει στην ομαλότητα πριν το 2027. Παράλληλα, ο Ζόρζι Μορέιρα ντα Σίλβα του ΟΗΕ προειδοποίησε για κίνδυνο «μείζονος ανθρωπιστικής κρίσης» εντός εβδομάδων, αν συνεχιστεί ο αποκλεισμός του Ορμούζ, που αποτελεί βασική αρτηρία για τη μεταφορά λιπασμάτων και πρώτων υλών.
Περιφερειακή αστάθεια και επόμενα βήματα
Το Soufan Center εκτιμά ότι η Τεχεράνη υπολογίζει πως η παγκόσμια άνοδος στις τιμές πετρελαίου θα πιέσει τον Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο χωρίς μεγάλες παραχωρήσεις. Στον Λίβανο, όπου ισχύει θεωρητικά κατάπαυση του πυρός από τις 17 Απριλίου, οι συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολά συνεχίζονται.
Νέος γύρος συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου αναμένεται να πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον την Πέμπτη και την Παρασκευή, με στόχο την έναρξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
