Στις 20 Φεβρουαρίου, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επιβεβαίωσε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα ταξιδέψει στο Πεκίνο τον επόμενο μήνα για συνάντηση με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ. Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ-Κίνας.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Τραμπ ενέκρινε κοινά πλήγματα με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, προκαλώντας νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, γεγονός που οδήγησε στην αναβολή της συνάντησης κορυφής.
Το Πεκίνο, σύμφωνα με τον Guardian, επιδιώκει πλέον να διασφαλίσει ότι οι υψηλοί δασμοί που είχε επιβάλει ο Τραμπ πέρυσι –οι οποίοι έφθασαν έως και 145% πριν τη συμφωνία «εκεχειρίας» του Οκτωβρίου– δεν θα επανέλθουν.
Η πιο πιεστική ανησυχία για την Κίνα είναι πλέον το άνοιγμα των στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται η μισή ποσότητα του κινεζικού αργού πετρελαίου. Παρά το διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα και τα μεγάλα αποθέματα της χώρας, ο κίνδυνος μιας παγκόσμιας ύφεσης –όπως προειδοποίησε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο– αποτελεί σοβαρή απειλή για την κινεζική οικονομία, καθώς περίπου το ένα πέμπτο του ΑΕΠ της προέρχεται από τις εξαγωγές.
Διπλωματικές κινήσεις και ρόλος της Κίνας
Πληροφορίες του περασμένου μήνα ανέφεραν ότι η Κίνα είχε συμβάλει στην επαναφορά του Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Την περασμένη εβδομάδα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί συναντήθηκε στο Πεκίνο με τον Κινέζο ομόλογό του Ουάνγκ Γι, ο οποίος κάλεσε για «συνολική παύση των εχθροπραξιών» στη Μέση Ανατολή και εξέφρασε στήριξη στο Ιράν «στη διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας και ασφάλειάς του».
Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, επιθυμούν τη βοήθεια της Κίνας για επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον θέλει το Πεκίνο να «αυξήσει» την πίεση προς την Τεχεράνη, ώστε να ανοίξει εκ νέου ο θαλάσσιος δίαυλος.
Η κινεζική επιρροή στο Ιράν μπορεί να αποτελέσει σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα για το Πεκίνο, όχι μόνο στο θέμα της Μέσης Ανατολής αλλά και στα άλλα δύο ζητήματα της ατζέντας: το εμπόριο και την Ταϊβάν.
Η οικονομική διάσταση και οι δασμοί
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας βρέθηκαν σε κρίσιμο σημείο, με τις δύο χώρες να απειλούνται από έναν νέο εμπορικό πόλεμο, σύμφωνα με ανάλυση του BBC. Ο Τραμπ προχώρησε σε διαδοχικές αυξομειώσεις δασμών στον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Αμερικής, ενώ η Κίνα απάντησε περιορίζοντας τις εξαγωγές σπάνιων γαιών και τις αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, πλήττοντας καίριες πολιτείες των ΗΠΑ.
Η ένταση αποκλιμακώθηκε μετά τη συνάντηση Τραμπ-Σι στη Νότια Κορέα τον Οκτώβριο, ενώ η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου τον Φεβρουάριο –που περιόρισε τη μονομερή εξουσία του προέδρου στους δασμούς– συνέβαλε στην ηρεμία των αγορών.
Κατά τη συνάντηση στο Πεκίνο, ο Τραμπ αναμένεται να πιέσει για αύξηση των κινεζικών αγορών αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, ενώ η Κίνα θα ζητήσει την εγκατάλειψη της εμπορικής έρευνας των ΗΠΑ για «αθέμιτες επιχειρηματικές πρακτικές», που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέους δασμούς.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει προσκαλέσει τους διευθύνοντες συμβούλους των Nvidia, Apple, Exxon, Boeing και άλλων μεγάλων εταιρειών να συνοδεύσουν τον πρόεδρο στο ταξίδι, σύμφωνα με το Reuters.
Η Ταϊβάν στο επίκεντρο
Παρά τη μειωμένη εξάρτηση της Κίνας από το αμερικανικό εμπόριο, ο Σι Τζινπίνγκ επιδιώκει σταθερότητα, γνωρίζοντας ότι η Ταϊβάν αποτελεί κρίσιμο ζήτημα. Η κυβέρνηση Τραμπ στέλνει αντικρουόμενα μηνύματα: από τη μία πλευρά υπέγραψε εξοπλιστική συμφωνία 11 δισ. δολαρίων με την Ταϊβάν, εξοργίζοντας το Πεκίνο, ενώ από την άλλη ο Τραμπ δήλωσε πως «θεωρεί ότι είναι μέρος της Κίνας».
Ο Αμερικανός ηγέτης έχει επίσης κατηγορήσει την Ταϊβάν ότι «δεν μας δίνει τίποτα» για τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ, επιβάλλοντας πέρυσι δασμούς 15% και κατηγορώντας τη για «κλοπή» της τεχνολογίας ημιαγωγών.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε πρόσφατα ότι η Ταϊβάν θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στην επίσκεψη, με στόχο όμως να αποφευχθεί νέα ένταση στην περιοχή. Από την πλευρά του, ο Ουάνγκ Γι κάλεσε τις ΗΠΑ να κάνουν τις «σωστές επιλογές», ενώ το Πεκίνο συνεχίζει να ενισχύει την πίεση γύρω από την Ταϊβάν με στρατιωτικές κινήσεις.
Το πρόγραμμα της επίσκεψης
Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να φθάσει στο Πεκίνο απόψε, Τετάρτη, όπως δήλωσε η αναπληρώτρια εκπρόσωπος της αμερικανικής κυβέρνησης Άννα Κέλι. Την Πέμπτη θα πραγματοποιηθεί τελετή υποδοχής και διμερής συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, ενώ το απόγευμα θα ακολουθήσει επίσκεψη στον Ναό του Ουρανού και επίσημο δείπνο.
Οι δύο ηγέτες θα έχουν επίσης κοινό τσάι, ενώ την Παρασκευή θα παρατεθεί γεύμα εργασίας πριν την αναχώρηση του Τραμπ για την Ουάσινγκτον.
(Με πληροφορίες από Guardian, BBC, AFP)