Μακριά από το μοντέλο της μαζικής παραγωγής και της εντατικής καλλιέργειας, δύο κυπριακές αγροτικές επιχειρήσεις χαράσσουν μια διαφορετική πορεία για τη βιώσιμη γεωργία, επενδύοντας στην ποιότητα, τη βιοποικιλότητα και τη σύνδεση με τη φύση και την τοπική ταυτότητα.
Από τη Ygea Farm στους λόφους της Μαθιάτης έως το ιστορικό Strakka Estate στη Δευτερά, η νέα γενιά αγροτικών μονάδων στρέφεται στη βιολογική καλλιέργεια, την αναδάσωση και τα premium προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρούν να απαντήσουν στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, της λειψυδρίας και του διεθνούς ανταγωνισμού.
Οι επικεφαλής των δύο μονάδων παρουσίασαν το μοντέλο λειτουργίας τους στη δημοσιογραφική αποστολή που επισκέφθηκε την Κύπρο, στο πλαίσιο του DG AGRI Press Trip που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Ygea Farm και η γεωργία «σε αρμονία με τη φύση»
Στους λόφους της Μαθιάτης, κοντά στη Λευκωσία, η Ygea Farm του Γιώργου Κωνσταντινίδη μοιάζει περισσότερο με φυσικό οικοσύστημα παρά με συμβατική αγροτική μονάδα. Ανάμεσα σε ελιές, χαρουπιές, κυπαρίσσια, συκιές και αρωματικά φυτά, περίπου 6.000 ωοτόκες όρνιθες εκτρέφονται ελεύθερα, χωρίς χημικές παρεμβάσεις και σε συνθήκες χαμηλού στρες.
Η φάρμα παράγει έως και 150.000 βιολογικά αυγά τον μήνα, τα οποία προμηθεύουν εστιατόρια υψηλής γαστρονομίας, brunch spots και εξειδικευμένα καταστήματα βιολογικών προϊόντων. Όπως εξηγεί ο Γιώργος Κωνσταντινίδης, η φιλοσοφία της μονάδας βασίζεται στην αρχή ότι «η φύση έχει τον έλεγχο».
«Η φύση μπορεί να ζήσει χωρίς εμάς. Εμείς δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς τη φύση», σημειώνει, περιγράφοντας ένα μοντέλο παραγωγής χωρίς χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα, με φυσική λίπανση από τις ίδιες τις κότες και διατήρηση της άγριας βλάστησης για την προστασία του εδάφους.
Η ιστορία της φάρμας έχει και προσωπική διάσταση. Η οικογένεια έχασε γη, ζώα και περιουσία μετά τα γεγονότα του 1974 στα κατεχόμενα. «Τη γη μπορείς να την ξαναγοράσεις. Τον παππού μου δεν τον βρήκαμε ποτέ», αναφέρει συγκινημένος ο ιδρυτής της Ygea Farm, εξηγώντας πως το εγχείρημα αποτελεί και έναν φόρο τιμής στην οικογενειακή του ιστορία.
Ελαιόλαδο από δέντρα έως και 700 ετών
Πέρα από τα αυγά, η Ygea Farm διαθέτει περίπου 2.000 ελαιόδεντρα, ανάμεσά τους και υπεραιωνόβια που εκτιμάται ότι φτάνουν έως και τα 700 χρόνια ζωής. Η καλλιέργεια γίνεται χωρίς όργωμα και με φυσική κάλυψη του εδάφους από άγρια βλάστηση, συμβάλλοντας στη διατήρηση της υγρασίας και της γονιμότητας.
Το παραγόμενο ελαιόλαδο είναι βιολογικό, εξαιρετικά παρθένο και ψυχρής έκθλιψης, με υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες και χαμηλή οξύτητα. Ωστόσο, το πιο φιλόδοξο στοιχείο του εγχειρήματος είναι η αναδάσωση και η αποκατάσταση του οικοσυστήματος.
Κάθε χρόνο φυτεύονται νέα δέντρα, με στόχο, όπως αναφέρει ο ιδρυτής, «να παραδοθεί στις επόμενες γενιές μια γη καλύτερη από αυτή που παραλάβαμε».
Από τη βενετσιάνικη εποχή στα premium βιολογικά προϊόντα
Λίγα χιλιόμετρα μακριά, στη Δευτερά, το Strakka Estate φέρει ιστορία πέντε αιώνων. Το αγρόκτημα λειτουργεί από τη βενετσιάνικη περίοδο και εμφανίζεται στον ιστορικό χάρτη της Κύπρου του Abraham Ortelius το 1573. Σήμερα έχει εξελιχθεί σε πρότυπο βιολογικής καλλιέργειας και παραγωγής premium ελαιολάδου.
Όπως εξηγεί ο ιδρυτής του κτήματος, Αντώνης Παπαντωνίου, το Strakka Estate στράφηκε στη βιολογική γεωργία ήδη από το 1998, με έμφαση στη βιωσιμότητα και την ποιότητα. «Τα πρώτα χρόνια της μετάβασης ήταν δύσκολα και οι αποδόσεις χαμηλότερες. Σήμερα όμως βλέπουμε ότι η ποιότητα και η βιωσιμότητα μπορούν να συνυπάρξουν», τονίζει.
Το κτήμα διαχειρίζεται περίπου 30 εκτάρια ελαιώνων και παράγει κατά μέσο όρο 20 τόνους ελαιολάδου ετησίως, από ποικιλίες όπως Κορωνέικη, Καλαμών και τοπικές κυπριακές ελιές.
Premium ελαιόλαδα και έρευνα για βιώσιμη γεωργία
Τα τελευταία χρόνια, το Strakka Estate επενδύει σε premium προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως ελαιόλαδα με υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες και αρωματισμένες εκδόσεις με λεμόνι, πορτοκάλι, σκόρδο, τσίλι και κυπριακά βότανα.
Παράλληλα, συνεργάζεται για περισσότερα από δέκα χρόνια με το Cyprus Institute σε ερευνητικά προγράμματα για τη βιώσιμη γεωργία, τη διαχείριση νερού και τη βελτίωση της άρδευσης στους ελαιώνες. Περίπου το 80% της παραγωγής διατίθεται στην κυπριακή αγορά, ενώ το υπόλοιπο εξάγεται στο εξωτερικό.
Σε μια περίοδο όπου η μεσογειακή γεωργία αντιμετωπίζει την κλιματική πίεση και τη λειψυδρία, τόσο η Ygea Farm όσο και το Strakka Estate δείχνουν τον δρόμο για ένα διαφορετικό μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης: μικρής κλίμακας, βιώσιμο, με έμφαση στην ποιότητα, τη βιοποικιλότητα και τη σύνδεση του προϊόντος με τον τόπο και την ιστορία του.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
