Ο Ζελένσκι επέστρεψε στη Βαρσοβία το Τάγμα του Λευκού Αετού

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι επέστρεψε στην Πολωνία την ανώτατη διάκριση που του είχε απονεμηθεί, μετά την απόφαση του Πολωνού ομολόγου του να του την αφαιρέσει. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντασης στις σχέσεις των δύο χωρών, με αφορμή τη διαφορετική ερμηνεία ιστορικών γεγονότων του κοινού τους παρελθόντος.

«Νομίζαμε ότι το Τάγμα του Λευκού Αετού, που απονεμήθηκε το 2023, προοριζόταν για τον ουκρανικό λαό και τον στρατό μας. Αυτό είχε δηλωθεί εκείνη την εποχή», ανέφερε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ουκρανία «παραμένει ανοιχτή σε κάθε μορφή ουσιαστικής δέσμευσης με την Πολωνία, προκειμένου να αποφύγει αντιφατικές ερμηνείες των δύσκολων και οδυνηρών κεφαλαίων του κοινού παρελθόντος μας».

Ο πρόεδρος της Πολωνίας Κάρολ Ναβρότσκι είχε ανακοινώσει ότι θα αφαιρέσει το παράσημο του Τάγματος του Λευκού Αετού από τον Ουκρανό ομόλογό του, καθώς ο τελευταίος αποφάσισε να αποδώσει σε στρατιωτική μονάδα το όνομα του Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού (UPA). Η οργάνωση αυτή, που έδρασε κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, θεωρείται από τη Βαρσοβία υπεύθυνη για τον θάνατο περισσότερων από 100.000 Πολωνών.

Η κίνηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στο Κίεβο, με αρκετούς Ουκρανούς αξιωματούχους να ανακοινώνουν ότι θα επιστρέψουν τις πολωνικές διακρίσεις τους. Μεταξύ αυτών, ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα, ο Ουκρανός πρέσβης στη Βαρσοβία και ο επικεφαλής του Γραφείου του προέδρου της Ουκρανίας Κιρίλο Μπουντάνοφ. Ο τελευταίος χαρακτήρισε την απόφαση του Ναβρότσκι «δώρο» προς τη Ρωσία, σημειώνοντας ότι «δεν θα παραλείψει να το χρησιμοποιήσει ενάντια στις χώρες μας».

Από τη Μόσχα, ο πρώην πρόεδρος και πρώην πρωθυπουργός της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ εξέφρασε ικανοποίηση για την απόφαση του Πολωνού προέδρου, κατηγορώντας το Κίεβο για «δεσμούς» με τον ναζισμό.

Ο UPA αποτέλεσε το στρατιωτικό σκέλος ενός ουκρανικού αυτονομιστικού κινήματος που πολέμησε εναντίον του Κόκκινου Στρατού, αλλά συγκρούστηκε επίσης με την πολωνική αντίσταση, προκαλώντας τον θάνατο Πολωνών και Εβραίων πολιτών. Κατά περιόδους συνεργάστηκε με τους Ναζί, ενώ σε άλλες περιπτώσεις στράφηκε εναντίον τους.

Η Πολωνία θεωρεί ότι η δράση του UPA συνιστά εθνοκάθαρση και γενοκτονία, ενώ η Ουκρανία αναγνωρίζει τις σφαγές, απορρίπτοντας όμως τον όρο «γενοκτονία» και προτιμώντας να τις χαρακτηρίζει ως τραγική σύγκρουση εν μέσω πολέμου.

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ, γνωστός υποστηρικτής της Ουκρανίας, σχολίασε στην πλατφόρμα Χ ότι «η σύγκρουση μεταξύ της Πολωνίας και της Ουκρανίας χαροποιεί τον Πούτιν και σοκάρει τους συμμάχους μας».