Η UNESCO απηύθυνε έκκληση προς κυβερνήσεις και διεθνείς πιστωτές να ενισχύσουν τους μηχανισμούς ανταλλαγής χρέους με εκπαιδευτικά προγράμματα (debt-for-education swaps), στο πλαίσιο της προσπάθειας αντιμετώπισης μιας επιδεινούμενης κρίσης χρηματοδότησης της εκπαίδευσης. Ο οργανισμός προειδοποίησε ότι 113 χώρες δαπανούν σήμερα περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους τους παρά για την εκπαίδευση του πληθυσμού τους.
Ο Εκπαιδευτικός, Επιστημονικός και Πολιτιστικός Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών παρουσίασε νέες κατευθυντήριες οδηγίες για τις ανταλλαγές χρέους κατά τη διάρκεια παγκόσμιας συνόδου για την εκπαίδευση στο Παρίσι. Η UNESCO υποστηρίζει ότι ο μηχανισμός αυτός μπορεί να βοηθήσει υπερχρεωμένες χώρες να ανακατευθύνουν πόρους προς σχολεία, προγράμματα παιδαγωγικής κατάρτισης και μαθητική υποστήριξη.
Τα debt-for-education swaps δίνουν τη δυνατότητα στις χώρες να αναχρηματοδοτήσουν ή να εξαγοράσουν ακριβό χρέος, διοχετεύοντας τις εξοικονομήσεις που προκύπτουν στην εκπαίδευση. Η Παγκόσμια Τράπεζα έχει αρχίσει να στηρίζει τέτοιες διευθετήσεις, ενώ η UNESCO επικαλέστηκε παραδείγματα, όπως η συμφωνία του 2023 με τη Γαλλία, που βοήθησε την Ακτή Ελεφαντοστού να κατασκευάσει περισσότερα από 30 σχολεία, καθώς και το πρόγραμμα Ισπανίας–Περού, το οποίο χρηματοδότησε 50 εκπαιδευτικές δράσεις μέσα σε μία δεκαετία.
Αυξανόμενη πίεση στους εκπαιδευτικούς προϋπολογισμούς
Η έκκληση της UNESCO έρχεται σε μια περίοδο όπου οι εκπαιδευτικοί προϋπολογισμοί δέχονται αυξανόμενη πίεση παγκοσμίως. Σύμφωνα με τον οργανισμό, 113 χώρες με συνολικό πληθυσμό 6,1 δισεκατομμυρίων ανθρώπων δαπανούν περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους από ό,τι για την εκπαίδευση.
Σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, οι πληρωμές χρέους είναι σχεδόν τετραπλάσιες των εκπαιδευτικών δαπανών, ενώ σε 18 από τις πιο υπερχρεωμένες χώρες το ποσό αυτό είναι τουλάχιστον πενταπλάσιο.
Μείωση της διεθνούς βοήθειας για την εκπαίδευση
Η UNESCO προειδοποίησε ότι η διεθνής υποστήριξη για την εκπαίδευση συρρικνώνεται. Η έκθεση Global Education Monitoring Report προβλέπει ότι η παγκόσμια βοήθεια ενδέχεται να μειωθεί έως και 30% την περίοδο 2023–2027. Μόνο το 2024, η συνολική βοήθεια για την εκπαίδευση μειώθηκε κατά 8% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ η χρηματοδότηση της βασικής εκπαίδευσης υποχώρησε κατά 15%.
Χώρες χαμηλού και χαμηλότερου από το μέσο εισοδήματος έχασαν ήδη το 21% της εκπαιδευτικής βοήθειας που έλαβαν το 2023, σύμφωνα με την UNESCO. Στο Αφγανιστάν, στη Λιβερία, στο Μαλί και στον Νίγηρα, η μείωση ξεπέρασε το 40%.
Το μερίδιο της εκπαίδευσης στη συνολική αναπτυξιακή βοήθεια μειώθηκε στο 7,5% το 2024, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Ο οργανισμός του ΟΗΕ εκτιμά ότι οι χώρες χαμηλού και χαμηλότερου από το μέσο εισοδήματος αντιμετωπίζουν ετήσιο χρηματοδοτικό κενό ύψους 97 δισ. δολαρίων.
Κάλεσμα για πολιτική στήριξη και καινοτόμα εργαλεία
«Η εκπαίδευση είναι η πιο ισχυρή επένδυση που μπορούν να κάνουν οι χώρες, κι όμως υποχρηματοδοτείται συστηματικά», δήλωσε ο γενικός διευθυντής της UNESCO Χάλεντ ελ Ενάνι, καλώντας για μεγαλύτερη πολιτική υποστήριξη και ενίσχυση καινοτόμων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της συνόδου Transforming Education Summit+4, η οποία συγκέντρωσε υπουργούς, αναπτυξιακές τράπεζες και διεθνείς οργανισμούς με στόχο την αποτίμηση της προόδου προς την επίτευξη του στόχου του ΟΗΕ για χωρίς αποκλεισμούς, δίκαιη και ποιοτική εκπαίδευση για όλους έως το 2030.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
