Ισραήλ: Το Ανώτατο Δικαστήριο μπλόκαρε το νόμο για συλλήψεις υπερορθόδοξων

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ ανέστειλε την εφαρμογή ενός αμφιλεγόμενου νόμου που εγκρίθηκε από την Κνεσέτ, με τον οποίο προβλεπόταν το «πάγωμα» των συλλήψεων υπερορθόδοξων Εβραίων ανδρών που αρνούνται να υπηρετήσουν τη στρατιωτική θητεία τους.

Ο νόμος, που ψηφίστηκε την Τρίτη, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, καθώς έρχεται σε μια περίοδο που οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας αντιμετωπίζουν σημαντικές ελλείψεις προσωπικού. Προέβλεπε την αναστολή των συλλήψεων σπουδαστών ταλμουδικών σχολών (γεσίβα) οι οποίοι δεν ανταποκρίνονταν στην υποχρεωτική κατάταξη.

Το Ανώτατο Δικαστήριο εξέδωσε «προσωρινή εντολή» αναστολής, ύστερα από προσφυγή του ηγέτη της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λάπιντ και άλλων αιρετών αξιωματούχων. Όπως σημειώνεται στην απόφαση, η αναστολή κρίθηκε αναγκαία επειδή ο νόμος ίσχυε «αποκλειστικά για ένα μέρος του πληθυσμού», κάτι που θεωρείται παράνομο.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, έως τις 30 Νοεμβρίου θα «παγώνουν» οι συλλήψεις στρατεύσιμων σπουδαστών που είναι εγγεγραμμένοι σε γεσίβα και δεν παρουσιάστηκαν για θητεία. Η εξαίρεση των υπερορθόδοξων από τη στράτευση ισχύει εδώ και δεκαετίες, υπό τον όρο ότι αφιερώνουν τουλάχιστον 45 ώρες εβδομαδιαίως στη μελέτη θρησκευτικών κειμένων.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, καθώς το Ισραήλ επιχειρεί σε πολλαπλά μέτωπα, αυξάνονται οι φωνές που ζητούν την κατάργηση της εξαίρεσης. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει το καθεστώς αυτό και το 2024 διέταξε την κυβέρνηση να προχωρήσει στη στράτευση των υπερορθόδοξων Εβραίων.

Έκτοτε, η αστυνομία έχει συλλάβει εκατοντάδες νέους ως λιποτάκτες, προκαλώντας κύμα αντιδράσεων και διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα. Το Δικαστήριο ανακοίνωσε ότι η προσφυγή θα εξεταστεί «το συντομότερο δυνατόν», χωρίς να καθοριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία.

Νομοθετικές κινήσεις και πολιτικές επιπτώσεις

Την ίδια εβδομάδα, η Κνεσέτ ενέκρινε ακόμη έναν νόμο που αναγνωρίζει τη μελέτη των εβραϊκών θρησκευτικών κειμένων ως «θεμελιώδη αξία» του κράτους. Το μέτρο αυτό ενισχύει τα επιχειρήματα των υπερορθόδοξων κοινοτήτων υπέρ της διατήρησης της εξαίρεσης από τη θητεία.

Η ψήφιση των δύο νομοθετημάτων εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την πολιτική θέση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος αναμένεται να εξασφαλίσει τη στήριξη των υπερορθόδοξων κομμάτων «ΣΑΣ» και «Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά» ενόψει των εκλογών της 27ης Οκτωβρίου.