Αμετάβλητα στο 2,25% αναμένεται να διατηρήσει τα επιτόκια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην προσεχή συνεδρίασή της, επιλέγοντας να περιμένει περισσότερα στοιχεία για τον πληθωρισμό και την οικονομία.
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι προβλέπουν, ωστόσο, μία τελευταία αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο, στο 2,50%, εφόσον οι υψηλές τιμές της ενέργειας συνεχίσουν να τροφοδοτούν τις πληθωριστικές πιέσεις.
Το ενδεχόμενο αύξησης τον Σεπτέμβριο δεν θεωρείται δεδομένο. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί κυρίως από την εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου και τον βαθμό στον οποίο το υψηλότερο ενεργειακό κόστος θα περάσει στους μισθούς και στις υπόλοιπες τιμές.
Καμία αλλαγή στην προσεχή συνεδρίαση
Και οι 74 οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Reuters προβλέπουν ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει αμετάβλητο το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25% κατά τη συνεδρίαση της 23ης Ιουλίου.
Ανάλογη εικόνα προκύπτει από έρευνα του Bloomberg, στην οποία όλοι οι συμμετέχοντες αναμένουν ότι η κεντρική τράπεζα θα επιλέξει στάση αναμονής.
Η ΕΚΤ εκτιμάται ότι θα αξιοποιήσει το διάστημα έως τον Σεπτέμβριο για να εξετάσει τα νέα στοιχεία σχετικά με τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και την αγορά εργασίας. Τότε θα έχει στη διάθεσή της και τις ανανεωμένες τριμηνιαίες προβλέψεις των οικονομολόγων της.
Προς αύξηση στο 2,50% τον Σεπτέμβριο
Η πλειονότητα των οικονομολόγων θεωρεί πιθανή μία ακόμη αύξηση των επιτοκίων μέσα στο 2026. Στη δημοσκόπηση του Reuters, το 70% των συμμετεχόντων, δηλαδή 52 από τους 74, αναμένει νέα άνοδο, πιθανότατα τον Σεπτέμβριο.
Στην έρευνα του Bloomberg, οι περισσότεροι προβλέπουν επίσης αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, η οποία θα οδηγήσει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50%.
Αυτό θεωρείται από πολλούς το τελικό επίπεδο του νέου, σύντομου κύκλου σύσφιγξης. Περίπου το 30% των οικονομολόγων που συμμετείχαν στην έρευνα του Reuters εκτιμά ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν αμετάβλητα έως το τέλος του έτους, ενώ μόλις τρεις αναμένουν δύο επιπλέον αυξήσεις.
Το πετρέλαιο αλλάζει τις ισορροπίες
Η νέα ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και οι φόβοι για τις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγήσει σε σημαντική άνοδο τις τιμές της ενέργειας.
Σύμφωνα με το Reuters, το πετρέλαιο έχει ενισχυθεί κατά περίπου 20% μετά την αναζωπύρωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Το Brent ξεπέρασε τα 85 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ μία εβδομάδα νωρίτερα βρισκόταν κοντά στα 70 δολάρια, όπως αναφέρει το CNBC.
Η άνοδος είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ευρωζώνη, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, το 57% των ενεργειακών αναγκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλυπτόταν από εισαγωγές το 2024.
Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν να αυξήσουν το κόστος παραγωγής και μεταφορών και να περάσουν σταδιακά στις τελικές τιμές των προϊόντων.
Υποχώρησε ο πληθωρισμός τον Ιούνιο
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη αποκλιμακώθηκε περισσότερο από το αναμενόμενο τον Ιούνιο και διαμορφώθηκε στο 2,8%, από υψηλό 3,2% τον Μάιο. Παραμένει, ωστόσο, πάνω από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ.
Ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος δεν περιλαμβάνει τις πιο ευμετάβλητες τιμές, περιορίστηκε στο 2,4%. Η εξέλιξη αποτελεί ένδειξη ότι οι αυξήσεις στην ενέργεια δεν έχουν ακόμη μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό στο σύνολο της οικονομίας.
Στελέχη της ΕΚΤ, μεταξύ των οποίων ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αυστρίας Μάρτιν Κόχερ και το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής Πιέρο Τσιπολόνε, έχουν επισημάνει ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις δευτερογενών πληθωριστικών επιδράσεων μέσω των μισθών.
Η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή
Η ΕΚΤ καλείται να αποφασίσει μέσα σε ένα εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον. Η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και η αποκατάσταση των ενεργειακών ροών θα μπορούσαν να περιορίσουν την ανάγκη νέας αύξησης.
Αντίθετα, μια παρατεταμένη κρίση και η διατήρηση του πετρελαίου κοντά ή πάνω από τα 90 δολάρια θα ενίσχυαν τον κίνδυνο να περάσει το υψηλότερο ενεργειακό κόστος στους μισθούς και στις τιμές καταναλωτή.
Ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοάχιμ Νάγκελ, έχει τονίσει ότι η νομισματική πολιτική πρέπει να παραμείνει προσεκτική, αλλά έτοιμη να αντιδράσει αποφασιστικά εάν χρειαστεί.
Σύμφωνα με το Bloomberg, μόλις το 9% των οικονομολόγων βλέπει ενδείξεις ότι οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό έχουν αρχίσει να αποσταθεροποιούνται. Οι περισσότεροι δεν εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι για δευτερογενείς επιδράσεις στην παρούσα φάση.
Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη
Η ΕΚΤ πρέπει να σταθμίσει τον πληθωρισμό απέναντι στην αδύναμη οικονομική δραστηριότητα. Η οικονομία της ευρωζώνης συρρικνώθηκε κατά 0,2% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του Reuters, η ανάπτυξη εκτιμάται ότι διαμορφώθηκε στο 0,2% κατά το δεύτερο τρίμηνο και αναμένεται να κινηθεί με ανάλογο ρυθμό στα επόμενα δύο. Για το σύνολο του έτους προβλέπεται ανάπτυξη μόλις 0,5%, έπειτα από τέσσερις διαδοχικές υποβαθμίσεις των εκτιμήσεων.
Μια υπερβολικά αυστηρή νομισματική πολιτική θα μπορούσε να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την οικονομία. Από την άλλη πλευρά, μια καθυστερημένη αντίδραση σε νέα άνοδο του πληθωρισμού θα μπορούσε να οδηγήσει αργότερα σε πιο επιθετικές αυξήσεις.
Τα μηνύματα της ΕΚΤ στο επίκεντρο
Καθώς η διατήρηση των επιτοκίων θεωρείται σχεδόν βέβαιη, το ενδιαφέρον της αγοράς θα στραφεί κυρίως στις δηλώσεις της Κριστίν Λαγκάρντ.
Περίπου το 41% των οικονομολόγων που συμμετείχαν στην έρευνα του Bloomberg εκτιμά ότι η ΕΚΤ μπορεί να δώσει κάποιες ενδείξεις για την κατεύθυνση των επιτοκίων τους επόμενους μήνες.
Η κεντρική τράπεζα αναμένεται να τονίσει ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, θεωρεί το σημερινό επίπεδο επιτοκίων κατάλληλο και παραμένει έτοιμη να παρέμβει εάν επιδεινωθούν οι πληθωριστικοί κίνδυνοι.
Με βάση τη διάμεση πρόβλεψη της έρευνας του Bloomberg, η πρώτη μείωση των επιτοκίων μετά την ολοκλήρωση του κύκλου αυξήσεων αναμένεται τον Σεπτέμβριο του 2027. Ορισμένοι οικονομολόγοι, πάντως, τοποθετούν την έναρξη της αποκλιμάκωσης ήδη από τον Μάρτιο του ίδιου έτους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
