Στην Καλιφόρνια ξεκινά σήμερα η δίκη της Meta, με την ομοσπονδιακή δικαιοσύνη των ΗΠΑ να εξετάζει τις κατηγορίες 29 πολιτειών ότι η μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram δημιούργησε εθιστικές πλατφόρμες για ανήλικους, διεκδικώντας αποζημιώσεις που αγγίζουν τα 200 δισ. δολάρια.
Ένας συνασπισμός πολιτειών άσκησε αγωγή κατά της Meta το 2023, με τέσσερις εξ αυτών – Καλιφόρνια, Κολοράντο, Κεντάκι και Νιου Τζέρσεϊ – να εκπροσωπούνται στη δικαστική διαδικασία. Οι εισαγγελείς καλούνται να αποδείξουν ότι η εταιρεία πρόσθεσε λειτουργίες που κρατούν την προσοχή των εφήβων, παραπλάνησε σχετικά με τους κινδύνους και συνέλεξε δεδομένα από παιδιά κάτω των 13 ετών χωρίς γονική συναίνεση, παραβιάζοντας την ομοσπονδιακή νομοθεσία.
Οι τέσσερις εισαγγελείς ζητούν αποζημίωση ύψους περίπου 193 δισ. δολαρίων και απαιτούν εκτεταμένες αλλαγές στις πλατφόρμες για την ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων. Όπως σημειώνει ο γενικός εισαγγελέας του Κεντάκι, Ράσελ Κόουλμαν, «Θα αποδείξουμε ενώπιον σώματος ενόρκων ότι η Meta απέκρυψε πως γνώριζε τις βλάβες που προκαλούνται στους νέους διότι ήταν πιο επικερδές να κάνει τα στραβά μάτια».
Το ύψος του αιτούμενου προστίμου δεν προβλέπεται από κάποια συγκεκριμένη νομοθεσία. Υπολογίστηκε βάσει των νόμων προστασίας καταναλωτή κάθε πολιτείας, με πρόστιμα που επιβάλλονται για κάθε παράβαση και κάθε ανήλικο που επηρεάστηκε. Οι εκτιμήσεις βασίστηκαν σε εσωτερικά δεδομένα της Meta για τη χρήση των πλατφορμών από εφήβους και παιδιά κάτω των 13 ετών από το 2012.
Το ποσό των 193 δισ. δολαρίων αντιστοιχεί σχεδόν στον ετήσιο κύκλο εργασιών της Meta και είναι τριπλάσιο από τα ετήσια κέρδη της. Ωστόσο, θεωρείται απίθανο να επιβληθεί τελικά αυτό το ποσό, καθώς οι πολιτείες διατηρούν το δικαίωμα αναπροσαρμογής του αιτήματος και την τελική απόφαση θα λάβει η δικαστής Ιβόν Γκονσάλες Ρότζερς, λαμβάνοντας υπόψη κυρίως την οικονομική δυνατότητα της Meta.
Η υπερασπιστική γραμμή της Meta
Η Meta στηρίζει την υπεράσπισή της σε τρεις πυλώνες, όπως είχε παρουσιάσει και σε προηγούμενη δίκη στο Λος Άντζελες, όπου καταδικάστηκε μετά από αγωγή έφηβης για ψυχική βλάβη. Η εταιρεία αρνείται ότι απέκρυψε τον εθιστικό χαρακτήρα των πλατφορμών, υποστηρίζοντας πως «ο εθισμός» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αναγνωρίζεται επίσημα από την αμερικανική ψυχιατρική κοινότητα και αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης.
Σχετικά με τα δεδομένα παιδιών, η Meta παραδέχεται ότι δεν ζήτησε γονική συναίνεση, αλλά υποστηρίζει πως αυτό δεν την αφορά, καθώς οι όροι χρήσης των εφαρμογών απαγορεύουν την πρόσβαση σε παιδιά κάτω των 13 ετών. Επισημαίνει ότι λογαριασμοί που εντοπίστηκαν διαγράφηκαν, άρα «δεν έχει ουσιαστική γνώση» της παρουσίας ανηλίκων, όπως ορίζει ο νόμος.
Η εταιρεία ισχυρίζεται επίσης ότι οι βλάβες στην ψυχική υγεία των εφήβων «δεν μπορούν να αποδοθούν σε μία και μόνο εφαρμογή». Για τα μέτρα προστασίας ανηλίκων, η Meta επισημαίνει ότι τον Σεπτέμβριο του 2024 δημιούργησε «λογαριασμούς εφήβων», κάτι που οι εισαγγελείς χαρακτηρίζουν ανεπαρκές και καθυστερημένο.
Τέλος, η Meta υποστηρίζει ότι η αποζημίωση που ζητούν οι πολιτείες είναι «πρωτοφανής στην ιστορία της προστασίας των καταναλωτών», συγκρίνοντας το αίτημα με τον ιστορικό συμβιβασμό του 1998 με τις καπνοβιομηχανίες, όπου καταβλήθηκαν πάνω από 176 δισ. δολάρια σε 25 χρόνια και συνεχίζουν να καταβάλλονται 9 δισ. δολάρια ετησίως.