Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το επικείμενο δημοψήφισμα στην Ισλανδία, ελπίζοντας ότι θα αποτελέσει μια θετική ιστορία για τη διεύρυνση του ευρωπαϊκού συνασπισμού. Οι πολίτες της Ισλανδίας καλούνται να αποφασίσουν αν η χώρα τους πρέπει να επανεκκινήσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα ζήτημα που έχει απασχολήσει το νησί και στο παρελθόν.
Η Ισλανδία, με πληθυσμό περίπου 400.000 κατοίκων, είχε καταθέσει αίτηση ένταξης στην ΕΕ το 2009, μετά τη χρηματοοικονομική κρίση που έπληξε σοβαρά την οικονομία της. Ωστόσο, η διαδικασία «πάγωσε» το 2015, όταν το Ρέικιαβικ απέσυρε την υποψηφιότητά του.
Το γεωπολιτικό σκηνικό άλλαξε εκ νέου όταν οι δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία προκάλεσαν ανησυχίες στην Ισλανδία, η οποία βασίζεται για την άμυνά της στις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Έτσι, οι ισλανδικές αρχές επανέφεραν το θέμα της ένταξης στην ΕΕ, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση της χώρας τους στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Το δημοψήφισμα αφορά την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ και όχι την άμεση ένταξη, καθώς οποιαδήποτε συμφωνία θα απαιτήσει νέο δημοψήφισμα. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της εφημερίδας DV στα τέλη Ιουλίου, το «ναι» προηγείται με 53%, ενώ πρόσφατη έρευνα της Gallup δείχνει ισοψηφία ανάμεσα στους υποστηρικτές και τους αντιπάλους της πρότασης, με 8% αναποφάσιστους.
Η ΕΕ βλέπει την Ισλανδία ως έναν ιδεώδη υποψήφιο, καθώς ήδη συμμετέχει στον χώρο Σένγκεν και στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), εφαρμόζοντας μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες τήρησαν διακριτική στάση, κατόπιν αιτήματος της ισλανδικής πλευράς, ώστε να αποφευχθούν κατηγορίες για παρέμβαση στην εσωτερική διαδικασία.
Αλιεία και γεωπολιτική ασφάλεια στο επίκεντρο
Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναμένεται να απασχολήσουν τις διαπραγματεύσεις είναι οι ποσοστώσεις αλιείας, κυρίως για τα σκουμπριά. Η ΕΕ κατηγορεί την Ισλανδία για υπεραλίευση, ενώ η αλιευτική βιομηχανία αποτελεί πυλώνα της ισλανδικής οικονομίας και εθνικής ταυτότητας.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί, η διατήρηση του ελέγχου επί των αλιευμάτων παραμένει ζήτημα υψηλής προτεραιότητας για τους Ισλανδούς. Η ισλανδή υπουργός Εξωτερικών Θόργκερντουρ Γκουναρσντότιρ έχει δηλώσει ότι το ΝΑΤΟ και η συμφωνία με τις ΗΠΑ παραμένουν το θεμέλιο της εθνικής ασφάλειας, αλλά η ένταξη στην ΕΕ θα μπορούσε να προσφέρει επιπλέον οικονομική σταθερότητα.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως οι κινήσεις της Ρωσίας στην Ουκρανία και στον βόρειο Ατλαντικό, ενισχύουν την ανάγκη για επαναξιολόγηση της στρατηγικής θέσης της Ισλανδίας. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος αναμένεται να καθορίσει τη μελλοντική πορεία της χώρας τόσο σε οικονομικό όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
