Οι αρχές της Γουατεμάλας ανακοίνωσαν ότι σχεδιάζουν να επιτρέψουν εκ νέου από τον Ιανουάριο τις υιοθεσίες από το εξωτερικό, διαβεβαιώνοντας πως η διαδικασία θα είναι πλήρως διαφανής και δεν θα επιτρέψει την επανάληψη φαινομένων «εμπορίου» παιδιών από εγκληματικές δομές.
Η Γουατεμάλα είχε αναστείλει τις διεθνείς υιοθεσίες πριν από 18 χρόνια, λόγω παρατυπιών που περιλάμβαναν εξαναγκαστικούς χωρισμούς οικογενειών, ύπαρξη «καταλόγων» παιδιών, υψηλές πληρωμές και την απώλεια της επαφής και της επιτήρησης των ανηλίκων, σύμφωνα με τις αρχές.
Όπως δήλωσε ο Εστουάρδο Μεχικάνο, διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Υιοθεσιών (Consejo Nacional de Adopciones, CNA), «η υιοθεσία ήταν χοντρή επιχειρηματική δραστηριότητα, που οδήγησε στην εμφάνιση εγκληματικών δομών» οι οποίες εκμεταλλεύτηκαν το σύστημα.
Ο ίδιος υπογράμμισε πως «είναι υποθέσεις του παρελθόντος που αποτελούσαν κακό προηγούμενο (...) θα είναι αδύνατο να επαναληφθούν» τέτοια φαινόμενα, επισημαίνοντας τη «μεταρρύθμιση του συστήματος» με την υιοθέτηση το 2008 νόμου που εναρμονίζεται με το διεθνές δίκαιο.
Πριν τη μεταρρύθμιση, οικογένειες, κυρίως από τις ΗΠΑ, υιοθετούσαν κάθε χρόνο 3.000 έως 4.000 παιδιά από τη Γουατεμάλα, με τα έξοδα να φτάνουν έως και τα 25.000 δολάρια, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.
Επισημάνθηκε ότι «αρκούσε δικαστής να κηρύξει παιδί σε κατάσταση εγκατάλειψης» και να παραδώσει «σε συμβολαιογράφους όλες τις απαραίτητες διαδικασίες για την υιοθεσία και την αναζήτηση ανάδοχων οικογενειών· υπήρχαν κατάλογοι παιδιών».
Σύμφωνα με τον κ. Μεχικάνο, «θεωρούμε πως έχουμε ξεπεράσει όλες αυτές τις κακές πρακτικές».
Τους επόμενους μήνες προβλέπεται η υπογραφή διμερούς συμφωνίας με το Σαλβαδόρ και στη συνέχεια, στο μέλλον, με τις ΗΠΑ, όπως ενημέρωσε ο επικεφαλής του CNA.
Παράλληλα, έχει καταρτιστεί «ομάδα προτεραιότητας» 420 ανηλίκων ηλικίας 6 ετών, συμπεριλαμβανομένων παιδιών με αναπηρίες ή ιδιαίτερες ανάγκες ιατρικής περίθαλψης, για πιθανές υιοθεσίες.
Το 2024, ο σοσιαλδημοκράτης πρόεδρος Μπερνάρντο Αρέβαλο ζήτησε δημόσια συγγνώμη, εκ μέρους του κράτους, από οικογένεια που είδε δύο παιδιά της να απομακρύνονται και να ανατίθενται, με παράτυπο τρόπο, σε οικογένεια στις ΗΠΑ.
Επιπλέον, τον Φεβρουάριο του 2026, ομάδα ειδικών του ΟΗΕ συνέδεσε την πρώην γενική εισαγγελέα Κονσουέλο Πέρας με παράνομες υιοθεσίες άνω των 80 αυτόχθονων παιδιών τη δεκαετία του 1980, κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου, όταν ήταν διευθύντρια εστίας για παιδιά.
Η ίδια αρνείται τις κατηγορίες.
Σε βάρος της κ. Πόρας έχουν επιβληθεί κυρώσεις από δεκάδες κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ και χώρες της ΕΕ, κυρίως για λόγους διαφθοράς.