Το Συμβούλιο των διοικητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ/IAEA) αποφάσισε να κλείσει τον φάκελο που αφορούσε παραλείψεις της Συρίας ως προς τις υποχρεώσεις της, εκφράζοντας ικανοποίηση για τη συνεργασία που επιδεικνύουν οι νέες αρχές της χώρας.
Τον προηγούμενο μήνα, επιθεωρητές του ΔΟΑΕ πραγματοποίησαν επιτόπιο έλεγχο σε δύο εγκαταστάσεις, εκ των οποίων η μία βρίσκεται στο Ντέιρ Έζορ και η δεύτερη παραμένει άγνωστη ως προς τη θέση της. Στόχος ήταν η επαλήθευση πληροφοριών που διαβίβασε η Δαμασκός σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα υπό το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Ο γενικός διευθυντής του ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε στα ΜΜΕ ότι οι υπηρεσίες του εντόπισαν πως η Συρία είχε σχεδόν ολοκληρώσει την κατασκευή ενός πυρηνικού αντιδραστήρα, ο οποίος θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή όπλων.
Η απόφαση του Συμβουλίου, που εγκρίθηκε με συναίνεση χωρίς επίσημη ψηφοφορία, θέτει τέλος στη διαδικασία που είχε ξεκινήσει κατά της Συρίας το 2011, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.
Το κείμενο της απόφασης παρουσιάστηκε από την Αίγυπτο, την Ιορδανία, το Μαρόκο και τη Σαουδική Αραβία. Η απόφαση "ενθαρρύνει τη Συρία να συνεχίσει τη συνεργασία της με την υπηρεσία, περιλαμβανομένων εργασιών εκσκαφής στην εγκατάσταση της Ντέιρ Έζορ", όπου βρισκόταν ο πυρηνικός αντιδραστήρας.
Επιπλέον, ζητείται από τον Γκρόσι να ενημερώνει το Συμβούλιο για τα αποτελέσματα των ενεργειών της υπηρεσίας. Σε έκθεση που έγινε διαθέσιμη, ο ΔΟΑΕ επισημαίνει ότι οι υποδομές στην Ντέιρ Έζορ παρουσιάζουν χαρακτηριστικά συμβατά με εκείνα ενός πυρηνικού αντιδραστήρα.
Ο Γκρόσι δεν διευκρίνισε αν το πρόγραμμα είχε στρατιωτικό στόχο, αλλά τόνισε πως οι Σύροι αξιωματούχοι της εποχής "δεν ήθελαν ο κόσμος να ξέρει τι έκαναν". Σύμφωνα με τον ίδιο, τα τεχνικά χαρακτηριστικά της εγκατάστασης υποδείκνυαν "έναν αντιδραστήρα πολύ αποτελεσματικό στην παραγωγή σχάσιμου υλικού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί απευθείας στην κατασκευή πυρηνικών όπλων".
Η εγκατάσταση στο Ντέιρ Έζορ έκλεισε πριν από 18 χρόνια. Το Ισραήλ είχε παραδεχθεί το 2018 ότι την είχε βομβαρδίσει 11 χρόνια νωρίτερα, στοχεύοντας έναν υπό κατασκευή πυρηνικό αντιδραστήρα.
Το 2008, αξιωματούχοι των ΗΠΑ είχαν κατηγορήσει τη Συρία για προσπάθεια κατασκευής μυστικού πυρηνικού αντιδραστήρα, ο οποίος καταστράφηκε σύμφωνα με τους ίδιους από την ισραηλινή επιδρομή.
Ο ΔΟΑΕ είχε καταλήξει το 2011 ότι η εγκατάσταση ήταν "πολύ πιθανόν" πυρηνικός αντιδραστήρας, ο οποίος κατασκευάστηκε με τη βοήθεια της Βόρειας Κορέας. Η χώρα φέρεται να παρείχε τεχνογνωσία, σχέδια ή τεχνική βοήθεια στη Συρία.
Μετά την έκπτωση από την εξουσία του Μπασάρ αλ Άσαντ το 2024, οι νέες συριακές αρχές, υπό πρώην ισλαμιστές, έχουν δεσμευθεί να συνεργαστούν με τον ΔΟΑΕ για την καταγραφή και τον έλεγχο πυρηνικών υλικών στη χώρα.
Πέραν του αντιδραστήρα, ο ΔΟΑΕ αναφέρει ότι εντόπισε μια τοποθεσία παραγωγής πυρηνικών καυσίμων καθώς και 73 τόνους ουρανίου, εκ των οποίων οι 55 τόνοι ήταν σε μορφή ράβδων καυσίμου και οι υπόλοιποι απόβλητα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
