Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί σήμερα με τους ηγέτες της Γροιλανδίας και της Δανίας, με στόχο την υπογραφή συμφωνίας που θα ενισχύσει τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να δώσει τέλος σε μια παρατεταμένη αντιπαράθεση για το στρατηγικής σημασίας και πλούσιο σε μεταλλεύματα νησί.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, η συμφωνία θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να επεκτείνουν το στρατιωτικό τους αποτύπωμα στη Γροιλανδία, ενισχύοντας τη γεωπολιτική τους επιρροή στην περιοχή.
Εκτός από τη Διαστημική Βάση Πίτουφικ, η συμφωνία προβλέπει το άνοιγμα δύο νέων στρατιωτικών εγκαταστάσεων: στη Ναρσαρσουάκ, πρώην αεροπορική βάση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, και στη Μέστεσβιγκ, όπου σήμερα επιχειρεί η επίλεκτη μονάδα Slædepatruljen Sirius των ειδικών δυνάμεων της Δανίας.
Η Γροιλανδία, ημιαυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας, βρίσκεται σε κομβικό σημείο μεταξύ Αρκτικής και Βόρειας Αμερικής, διαθέτοντας τεράστιους ενεργειακούς πόρους.
Η άρνηση του Τραμπ να αποκλείσει στρατιωτική ή οικονομική βία για την απόκτηση της Γροιλανδίας είχε προκαλέσει διπλωματική ένταση τον Ιανουάριο εντός του ΝΑΤΟ, οδηγώντας σε εντατικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Δανίας και της τοπικής κυβέρνησης του νησιού.
Ο Τραμπ πρόκειται να συναντήσει τη Δανή πρωθυπουργό Μέτε Φρεντέρικσεν και τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν στις 17:30 ώρα Ελλάδας, στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, όπου θα πραγματοποιηθεί η τριμερής τελετή υπογραφής.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν έχει δηλώσει ότι η συμφωνία θα θέσει την ασφάλεια της Αρκτικής υπό συλλογική παρακολούθηση του ΝΑΤΟ, αντί να βασίζεται μόνο στην Ουάσινγκτον και την Κοπεγχάγη.
Ο Τραμπ ανέφερε την Παρασκευή ότι η συμφωνία προσφέρει στις ΗΠΑ "μόνιμο έλεγχο στην ασφάλεια και σε όλες τις άλλες ανάγκες στη Γροιλανδία". Η Δανία, αν και δεν σχολίασε τον ισχυρισμό του Τραμπ, τόνισε πως η συμφωνία διασφαλίζει την κυριαρχία της και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης της Γροιλανδίας.
Η Φρεντέρικσεν δήλωσε στη Νέα Υόρκη ότι "ο λόγος που μπορούμε να συνάψουμε αυτή τη συμφωνία, που είναι επωφελής από γροιλανδική, αμερικανική και ευρωπαϊκή σκοπιά, καθώς και για το Βασίλειο της Δανίας, είναι ότι είναι ένα θέμα πολιτικής ασφάλειας".
Το κείμενο της συμφωνίας παραμένει αδημοσίευτο μέχρι την υπογραφή του. Δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν τροποποιεί την αμυντική συνθήκη του 1951, που αποτελεί τη νομική βάση για την αμερικανική παρουσία, ή αν πρόκειται για νέο πλαίσιο συνεργασίας.
Η συμφωνία σηματοδοτεί μετατόπιση από προηγούμενες φιλοδοξίες του Τραμπ για απευθείας απόκτηση της Γροιλανδίας, ενός νησιού με τριπλάσια έκταση από το Τέξας και πληθυσμό μόλις 57.000 κατοίκων.
Αποτελεί, ωστόσο, σημαντική διεύρυνση των αμερικανικών στρατιωτικών υποδομών στη Γροιλανδία – την πρώτη τέτοια αύξηση από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, όταν οι ΗΠΑ διατηρούσαν 17 εγκαταστάσεις και περισσότερα από 10.000 μέλη προσωπικού στο νησί.