Οι πολίτες της Βουλγαρίας προσέρχονται στις κάλπες την Κυριακή 25 Οκτωβρίου για τις προεδρικές εκλογές, σε μια αναμέτρηση που αποτελεί κρίσιμο τεστ για την κυβέρνηση του Ρούμεν Ράντεφ. Η νυν πρόεδρος, Ιλιάνα Γιότοβα, προβάλλει ως φαβορί, έχοντας ως κύριο αντίπαλο τον πρώην υπηρεσιακό πρωθυπουργό, Αντρέι Γκιούροφ. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει νικητής από τον πρώτο γύρο, προβλέπεται δεύτερος γύρος την 1η Νοεμβρίου.
Στις εκλογές συμμετέχουν συνολικά 27 υποψήφιοι. Για να εκλεγεί πρόεδρος από τον πρώτο γύρο, απαιτείται ποσοστό άνω του 50% και συμμετοχή μεγαλύτερη του 50% του εκλογικού σώματος. Εάν δεν πληρούνται και οι δύο προϋποθέσεις, οι δύο πρώτοι υποψήφιοι θα αναμετρηθούν σε δεύτερο γύρο, χωρίς να απαιτείται ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής.
Η Γιότοβα ανέλαβε την προεδρία τον Ιανουάριο, διαδεχόμενη τον Ράντεφ, υπό τον οποίο είχε υπηρετήσει ως αντιπρόεδρος. Ο Ράντεφ παραιτήθηκε για να συμμετάσχει στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του Απριλίου, όπου ο συνασπισμός «Προοδευτική Βουλγαρία», υπό την ηγεσία του, σημείωσε ευρεία νίκη και άνοιξε τον δρόμο για την ανάληψη της πρωθυπουργίας.
Η υποψηφιότητα της Γιότοβα υποστηρίζεται από τον κυβερνώντα συνασπισμό του Ρούμεν Ράντεφ και το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Από την πλευρά του, ο οικονομολόγος Αντρέι Γκιούροφ, που διετέλεσε υπηρεσιακός πρωθυπουργός στις αρχές του έτους, έχει τη στήριξη του φιλοευρωπαϊκού, μεταρρυθμιστικού συνασπισμού της αντιπολίτευσης «Συνεχίζουμε την Αλλαγή-Δημοκρατική Βουλγαρία» (PP-DB). Η αντιπολίτευση επιδιώκει να ενισχύσει την ανάγκη ύπαρξης ενός ανεξάρτητου θεσμικού αντίβαρου έναντι της ισχυρής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας του Ράντεφ.
Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, η Γιότοβα διατηρεί προβάδισμα με ποσοστό περίπου 43%, ακολουθούμενη από τον Γκιούροφ με 29% και τον Κοσταντίν Κοσταντίνοφ, ηγέτη του εθνικιστικού, φιλορωσικού κόμματος «Αναγέννηση», με 11%. Η συμμετοχή εκτιμάται κοντά στο 40%, γεγονός που, αν επιβεβαιωθεί, καθιστά αναγκαίο τον δεύτερο γύρο ανεξαρτήτως αποτελέσματος του πρώτου.
Η Μαύρη Θάλασσα και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Κεντρικά θέματα της προεκλογικής συζήτησης είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα, μετά από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε εμπορικά πλοία κοντά στις βουλγαρικές ακτές. Η Γιότοβα δίνει έμφαση στη διπλωματική επίλυση της σύγκρουσης και στη συγκρότηση συνασπισμού υπέρ της ειρήνης, αποκλείοντας την αποστολή βουλγαρικών στρατευμάτων στην Ουκρανία. Ο Γκιούροφ, από την άλλη, ασκεί κριτική στη στάση της προεδρίας και της κυβέρνησης απέναντι στις ρωσικές απειλές, ζητώντας πιο σαφείς τοποθετήσεις και συγκεκριμένες ενέργειες για την εθνική ασφάλεια. Η αντιπαράθεση αναδεικνύει τις διαχρονικές διαιρέσεις της βουλγαρικής κοινωνίας όσον αφορά τις σχέσεις με τη Ρωσία και τους δυτικούς συμμάχους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η στάση των ψηφοφόρων του αντιπολιτευόμενου κεντροδεξιού GERB του Μπόικο Μπορίσοφ, το οποίο δεν έχει προτείνει δικό του υποψήφιο και δεν έχει εκφράσει επίσημη στήριξη. Ο Μπορίσοφ έχει δηλώσει πως δεν θα ψηφίσει τη Γιότοβα, ενώ διατηρεί επιφυλάξεις και για τον Γκιούροφ. Το ποσοστό συμμετοχής των ψηφοφόρων του GERB και οι επιλογές τους σε ενδεχόμενο δεύτερο γύρο ενδέχεται να κρίνουν την τελική έκβαση της αναμέτρησης.
Η θητεία του προέδρου της Βουλγαρίας διαρκεί πέντε χρόνια. Αν και η χώρα λειτουργεί ως κοινοβουλευτική δημοκρατία, ο πρόεδρος έχει δικαίωμα αναπομπής νομοσχεδίων και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εκπροσώπηση της χώρας και στην εθνική ασφάλεια.