Στις ράγες μπαίνει το νευραλγικό έργο αποθήκευσης CO2 στο Πρίνο, που τρέχει η EnEarth, θυγατρική της Energean, ύστερα από το «πράσινο φως» που έλαβε από την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), σε συνέχεια της θετικής γνωμοδότησης στις αρχές του μήνα από τις Βρυξέλλες.
Η κίνηση αυτή ουσιαστικά «ξεκλειδώνει» το εγχείρημα αυτό, το οποίο κρίνεται καθοριστικό βήμα για την ανάπτυξη της τεχνολογίας Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα (CCS) στη χώρα μας και στην επιτάχυνση επενδύσεων άνω των 4 δισ. ευρώ στον τομέα αυτό.
Η απόφαση της ΕΔΕΥΕΠ επιβεβαιώνει ότι ο γεωλογικός σχηματισμός στον Πρίνο πληροί τις αυστηρές τεχνικές και περιβαλλοντικές προδιαγραφές ώστε να λειτουργήσει ως μόνιμος χώρος υπόγειας αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, υπό τους όρους και τις διαδικασίες που περιγράφονται στην άδεια.
Τι προβλέπει η άδεια της ΕΔΕΥΕΠ
Η άδεια χορηγείται στην EnEarth, που είναι ο φορέας υλοποίησης του έργου, έχει διάρκεια 25 ετών και καλύπτει τον τόπο και το συγκρότημα αποθήκευσης στην περιοχή παραχώρησης του Πρίνου, στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καβάλας.
Ως χώρος αποθήκευσης ορίζεται το εξαντλημένο κοίτασμα πετρελαίου του Πρίνου και ο υποκείμενος υφάλμυρος υδροφορέας, σε βάθος περίπου 3 χιλιομέτρων κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα. Κατά την πρώτη φάση λειτουργίας, ο μέγιστος επιτρεπόμενος ρυθμός έγχυσης ανέρχεται σε ένα εκατομμύριο τόνους CO2 ετησίως.
Θυμίζουμε πως η απόφαση εκδόθηκε έπειτα από ολοκληρωμένη αξιολόγηση του τεχνικού φακέλου και σχετική γνωμοδότηση της DG CLIMA, της Γενικής Διεύθυνσης Δράσης για το Κλίμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η διαδικασία αδειοδότησης είχε ξεκινήσει το 2022 με την άδεια έρευνας για τις δυνατότητες γεωλογικής αποθήκευσης CO2 στην περιοχή.
Πριν από την έναρξη της έγχυσης, η ΕΔΕΥΕΠ θα πρέπει να επικυρώσει ότι πληρούνται όλες οι προβλεπόμενες υποχρεώσεις, συμπεριλαμβανομένης της έγκρισης των τελικών σχεδίων αποθήκευσης, διαχείρισης κινδύνου, παρακολούθησης, διορθωτικών μέτρων και παύσης λειτουργίας.
Τα επόμενα κρίσιμα βήματα
Η γνωμοδότηση (μη δεσμευτική) της Κομισιόν στις αρχές του μήνα, συνιστούσε κρίσιμη εξέλιξη, καθώς επιβεβαίωσε την καταλληλότητα του γεωλογικού σχηματισμού του Πρίνου για την μόνιμη και ασφαλή αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα αλλά και τον προχωρημένο βαθμό τεχνικής ωριμότητας του έργου.
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν στο BD πηγές της Energean, ύστερα και από το πράσινο φως της ΕΔΕΥΕΠ, η EnEarth προγραμματίζει εντός Μαρτίου την κατάθεση νέας αίτησης που θα αφορά πλέον την άδεια αποθήκευσης για τη δεύτερη φάση, δηλαδή την πλήρη ανάπτυξη του έργου (συνολικής δυναμικότητας 2,8 εκατ. τόνων).
Μέχρι τον Ιούνιο αναμένεται να κατατεθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη την ίδια φάση, αλλά πρέπει να κλείσει και τυπικά η online διαβούλευση που είχε γίνει για την τροποποίηση της πρώτης φάσης, η οποία ουσιαστικά έκλεισε στις 6 Φεβρουαρίου.
Ακολουθεί η διενέργεια market test, διαδικασία που θα εξελιχθεί σε δύο στάδια (μη δεσμευτικό και δεσμευτικό) και που αναμένεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες. Η πραγματοποίηση και των δύο φάσεων αναμένεται γύρω στον Απρίλιο.
Θυμίζουμε ότι το market test θα κρίνει ποια και πόσα από τα 15 ήδη υπογεγραμμένα μνημόνια συνεργασίας θα μετατραπούν σε δεσμευτικές συμφωνίες. Οι εν λόγω συμφωνίες αντιστοιχούν σε δυναμικότητα περίπου 6 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως, τη στιγμή που ο σχεδιασμός για τον Πρίνο προβλέπει αποθηκευτική ικανότητα 2,8 εκατ. τόνων ετησίως.
Η επιτυχία του market test θα ανοίξει τον δρόμο για τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης περί τα τέλη του 2026 ή αρχές του 2027, γεγονός που θα συνοδευτεί με την υπογραφή των συμβάσεων με τους emitters για την αξιοποίηση της χωρητικότητας της υπόγειας αποθήκης.
Σύμφωνα με πηγές κοντά στην εταιρεία, οι δύο γεωτρήσεις που προβλέπονται ως «προαπαιτούμενα» στα πλαίσια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ύστερα από τις καθυστερήσεις τοποθετούνται από το πρώτο εξάμηνο στο δεύτερο τελικά εξάμηνο του 2026, δηλαδή μετά την λήξη του RRF.
Αξίζει να σημειώσουμε πως το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας βρίσκεται σε συζητήσεις με την Κομισιόν για τη διασφάλιση της χρηματοδότησης.
Η επένδυση-καταλύτης για την αλυσίδα CCS
Το έργο «Πρίνος CO2» (Prinos CO2) τοποθετείται στο χερσαίο εργοστάσιο Σίγμα στη Νέα Καρβάλη και στις θαλάσσιες εξέδρες του Πρίνου στην Καβάλα και αποτελεί το πρώτο έργο αποθήκευσης άνθρακα στη ΝΑ Μεσόγειο.
Η πρώτη φάση του έργου, προβλέπει την αποθήκευση 1 εκατ. τόνων CO2 ετησίως, ενώ η προγραμματισμένη δεύτερη φάση θα επιτρέψει πλήρη λειτουργική δυναμικότητα αποθήκευσης περίπου 2,8 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως.
Η συνολική επένδυση ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ, ενώ έχουν εξασφαλιστεί επιδοτήσεις ύψους 270 εκατ. ευρώ, καθώς η Κομισιόν έχει εγκρίνει περίπου 150 εκατ. ευρώ ως κρατική ενίσχυση στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) αλλά και επιδότηση ύψους 120 εκατ. ευρώ μέσω του Μηχανισμού Σύνδεσης της Ευρώπης (CEF).
To έργο αποτελεί μια υποδομή στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή και διατηρεί την χώρα μας στην πρώτη γραμμή της αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής κρίσης μαζί με τις πλέον προηγμένες χώρες της Ευρώπης.
Παράλληλα, έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει μία ασφαλή και μόνιμη γεωλογική λύση αποθήκευσης βιομηχανικών εκπομπών άνθρακα, συμβάλλοντας στους κλιματικούς στόχους της Ελλάδας και της Ευρώπης και διευκολύνοντας τους τομείς της βιομηχανίας που είναι δύσκολο να απανθρακοποιηθούν.
Άνω των 4 δισ. ευρώ οι συνολικές επενδύσεις στην αλυσίδα CCS
Αυτή τη στιγμή συνολικά στην αλυσίδα CCS στην Ελλάδα βρίσκονται στα σκαριά έργα άνω των 4 δισ. ευρώ, τα οποία πρέπει να προχωρήσουν άμεσα, καθώς δεν αναμένεται να συμβάλουν μόνο στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, αλλά και στην απαλλαγή της από το δυσβάσταχτο κόστος των εκπομπών.
Για του λόγου το αληθές, αν σήμερα είχε καταργηθεί η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων άνθρακα (η οποία προβλέπεται να καταργηθεί σταδιακά την περίοδο 2031-2035) και λειτουργούσε πλήρως ο ευρωπαϊκός μηχανισμός, οι επιχειρήσεις θα επιβαρύνονταν με ετήσιο κόστος της τάξης του 1 δισ. ευρώ, γεγονός που θα έθετε σε κίνδυνο ακόμη και την ίδια την επιβίωσή τους.
Με τα σημερινά δεδομένα, η λειτουργία της αλυσίδας θα εξοικονομούσε περί τα 250 εκατ. ευρώ για τις βιομηχανίες της χώρας, προστατεύοντας τον παραγωγικό ιστό, τα προϊόντα και, φυσικά, την απασχόληση.
Πέρα από το μεγάλο πρότζεκτ αποθήκευσης στον Πρίνο, στα σκαριά βρίσκονται έργα δέσμευσης των τσιμεντοβιομηχανιών Τιτάν και Ηρακλής καθώς και της Motor Oil, οι οποίες έχουν επιδοτηθεί συνολικά με 450 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας (EU Innovation Fund) της ΕΕ.
Παράλληλα, «στα σκαριά» βρίσκεται και το έργο Apollo CO2 του ΔΕΣΦΑ, το οποίο έλαβε πρόσφατα χρηματοδότηση ύψους 169,3 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της 5ης Πρόσκλησης Μεγάλων Έργων του EU Innovation Fund.
Πρόκειται για έναν αγωγό που θα μεταφέρει διοξείδιο του άνθρακα από τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας στη νέα μονάδα της Ρεβυθούσας, όπου και θα υγροποιείται, προκειμένου εν συνεχεία να μεταφέρεται με πλοία στο χώρο εναπόθεσης του Πρίνου.
Όπως έχουμε αναφέρει ξανά, τυχόν καθυστερήσεις και επιπλοκές στο έργο της αποθήκευσης της EnEarth θα θέσουν σε κίνδυνο και την υλοποίηση των υπολοίπων, καθώς όλα τα έργα αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας και οφείλουν να προχωρούν συντονισμένα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
