Ανησυχητικά περιστατικά κακοποίησης ηλικιωμένων έχουν καταγραφεί στη Θεσσαλονίκη, σύμφωνα με το Σωματείο Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων, Ενημέρωσης & Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας «Πνοή Ζωής». Από τον περασμένο Σεπτέμβριο, το Σωματείο έχει ενημερωθεί για πέντε περιπτώσεις ξυλοδαρμών και κακομεταχείρισης σε διάφορες περιοχές της πόλης, από το κέντρο έως τα δυτικά και ανατολικά προάστια.
«Διαβάζουμε για τα περιστατικά αυτά στο αστυνομικό δελτίο, ενώ μαθαίνουμε για τέτοιες περιπτώσεις και από τον περίγυρο των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας», αναφέρει στο ΑΠΕ–ΜΠΕ ο πρόεδρος του Σωματείου, Νικόλαος Μήττας. Όπως εξηγεί, συχνά οι καταγγελίες προέρχονται από γείτονες ή συγγενείς που ακούν φωνές ή αντιλαμβάνονται ανησυχητικά σημάδια, καθώς τα ίδια τα θύματα σπάνια μιλούν λόγω φόβου ή εξάρτησης από τον φροντιστή τους.
Σε ανακοίνωσή της, η «Πνοή Ζωής» επισημαίνει ότι η κακοποίηση ηλικιωμένων δεν είναι ιδιωτική υπόθεση αλλά ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα που αφορά την ασφάλεια, τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας. Το Σωματείο καλεί για ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, υπογραμμίζοντας ότι «η σιωπή δεν προστατεύει» και τονίζοντας τη σημασία της ενημέρωσης και της έγκαιρης παρέμβασης.
Μορφές κακοποίησης ηλικιωμένων
Η κακοποίηση μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους: σωματική βία (χτυπήματα, σπρωξίματα, τραυματισμοί), ψυχολογική ή λεκτική βία (απειλές, εξευτελισμός, εκφοβισμός), οικονομική εκμετάλλευση (παράνομη διαχείριση συντάξεων, πιέσεις για αναλήψεις ή υπογραφές), παραμέληση (έλλειψη φαρμάκων, καθαριότητας, τροφής ή ιατρικής φροντίδας) και ακόμη και σεξουαλική βία.
Ενδείξεις που δεν πρέπει να αγνοούνται
Το Σωματείο προτρέπει τους πολίτες να είναι σε εγρήγορση όταν παρατηρούν ανεξήγητους μώλωπες, φόβο απέναντι σε συγκεκριμένα άτομα, απομόνωση, ξαφνικές αλλαγές σε οικονομικά δεδομένα ή σημάδια παραμέλησης όπως κακή υγιεινή και έλλειψη φαρμάκων.
Τι να κάνει κάποιος που υποψιάζεται κακοποίηση
Όποιος υποψιάζεται περιστατικό κακοποίησης καλείται να προσεγγίσει το θύμα με διακριτικότητα, χωρίς την παρουσία του πιθανού δράστη, να ρωτήσει εάν αισθάνεται ασφαλές και να καταγράψει όσα παρατηρεί. Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου, μπορεί να επικοινωνήσει με το 112 (επείγον), το 100 (Αστυνομία), το 1065 (Εθνική Γραμμή SOS για Ηλικιωμένους), το 197 (ΕΚΚΑ – Άμεση Κοινωνική Βοήθεια) ή το 15900 (Γραμμή SOS για γυναίκες θύματα βίας).
Έκκληση για δράση από την Πολιτεία
Η «Πνοή Ζωής» ζητά από την Πολιτεία, τους Δήμους και τις κοινωνικές υπηρεσίες να ενισχύσουν τις ενημερωτικές δράσεις, να αναπτύξουν μηχανισμούς έγκαιρης παρέμβασης και να στηρίξουν τόσο τα θύματα όσο και τους φροντιστές που χρειάζονται βοήθεια. Το μήνυμα του Σωματείου είναι σαφές: «Κάθε πολίτης θα πρέπει να κάνει το αυτονόητο. Να μην γυρίζει το βλέμμα αλλού. Η σιωπή δεν προστατεύει. Η αξιοπρέπεια δεν διαπραγματεύεται. Μίλα. Ρώτα. Κατάγγειλε. Στήριξε».
Η 15η Ιουνίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Κακοποίησης της Τρίτης Ηλικίας, υπενθυμίζοντας την ανάγκη για συνεχή επαγρύπνηση και κοινωνική ευαισθητοποίηση.