Σημαντικά κενά στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση προβλημάτων όρασης στα παιδιά προκαλεί η απουσία οργανωμένων οφθαλμολογικών ελέγχων, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ελληνικής Οφθαλμολογικής Εταιρείας.
Όπως αναφέρει, στο παρελθόν πραγματοποιούνταν εκτεταμένοι έλεγχοι σε μαθητές σε όλη τη χώρα, ωστόσο σήμερα η πρακτική αυτή έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί.
Το αποτέλεσμα είναι πολλές οφθαλμολογικές παθήσεις να μην εντοπίζονται εγκαίρως, στερώντας από τα παιδιά τη δυνατότητα έγκαιρης αντιμετώπισης.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ο έλεγχος της όρασης στην ηλικία των 3 έως 5 ετών, από οφθαλμιάτρους και όχι από άλλα συναφή επαγγέλματα, είναι καθοριστικός.
Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την αντιμετώπιση προβλημάτων πριν ολοκληρωθεί η κρίσιμη περίοδος ανάπτυξης του οπτικού συστήματος.
Σύμφωνα με τις συστάσεις της US Preventive Services Task Force (USPSTF), όλα τα παιδιά ηλικίας 3 έως 5 ετών θα πρέπει να υποβάλλονται τουλάχιστον μία φορά σε έλεγχο όρασης από οφθαλμίατρο.
Στόχος είναι η ανίχνευση της αμβλυωπίας –γνωστής και ως «τεμπέλικο μάτι»– καθώς και των παραγόντων κινδύνου που συνδέονται με αυτήν.
Συχνότητα προβλημάτων όρασης στα παιδιά
Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι το 1% έως 6% των παιδιών κάτω των 6 ετών εμφανίζουν αμβλυωπία ή παράγοντες κινδύνου για την εμφάνισή της, όπως στραβισμό ή ανισομετρωπία.
Ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις καταγράφουν ότι η συχνότητα της αμβλυωπίας κυμαίνεται μεταξύ 1% και 5%, ενώ στην Ευρώπη υπολογίζεται περίπου στο 2,6% του παιδικού πληθυσμού.
Μελέτες πληθυσμού δείχνουν ότι ο έλεγχος όρασης στα 3-4 έτη μπορεί να προλάβει μία περίπτωση αμβλυωπίας για κάθε περίπου 48 παιδιά που εξετάζονται.
Όραση και σχολική επίδοση
Η καλή λειτουργία της όρασης επηρεάζει άμεσα τη μαθησιακή διαδικασία. Παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή διαταραχές αυτιστικού φάσματος πρέπει να υποβάλλονται σε πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο, ώστε να αποκλειστούν παράγοντες όρασης που ενδέχεται να δυσχεραίνουν τη μαθησιακή τους πορεία.
Πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι οι Ειδικές Μαθησιακές Διαταραχές αφορούν περίπου το 5% έως 15% των παιδιών σχολικής ηλικίας, ενώ η Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος εμφανίζεται σε 1 στα 31 παιδιά.
Για τον λόγο αυτό, διεθνείς επιστημονικοί φορείς, όπως η American Academy of Pediatrics, η American Academy of Ophthalmology και η American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus, τονίζουν την ανάγκη πλήρους οφθαλμολογικού ελέγχου για κάθε παιδί με μαθησιακές δυσκολίες.
Τι περιλαμβάνει ο οφθαλμολογικός έλεγχος
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος (screening) αποτελεί το πρώτο στάδιο ανίχνευσης πιθανών προβλημάτων, χωρίς να υποκαθιστά την πλήρη ιατρική διάγνωση. Η απλή μέτρηση της οπτικής οξύτητας δεν επαρκεί για την ολοκληρωμένη αξιολόγηση της όρασης.
Η οφθαλμολογική εξέταση δεν είναι παρεμβατική ιατρική πράξη.
Ο οργανωμένος προσχολικός έλεγχος στοχεύει αποκλειστικά στην έγκαιρη ανίχνευση παθήσεων και δεν συνεπάγεται θεραπευτικές παρεμβάσεις ή περιορισμό ατομικών δικαιωμάτων. Αντίθετα, συμβάλλει καθοριστικά στην πρόληψη καθυστερημένων διαγνώσεων.
Ο πλήρης έλεγχος της όρασης, που διενεργείται από οφθαλμίατρο, περιλαμβάνει έλεγχο οφθαλμοκινητικότητας και στραβισμού, εξέταση των δομών του οφθαλμού, αξιολόγηση του πρόσθιου και οπίσθιου ημιμορίου και, όπου απαιτείται, εξειδικευμένες εξετάσεις όπως η κυκλοπληγική διάθλαση. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση όχι μόνο της αμβλυωπίας αλλά και άλλων οφθαλμικών παθήσεων.
Ανάγκη για οργανωμένο προσχολικό έλεγχο
Η Ελλάδα διαθέτει επαρκή αριθμό οφθαλμιάτρων και τη δυνατότητα καθολικής πρόσβασης σε πλήρη ιατρική εξέταση πριν από την έναρξη της σχολικής ζωής. Η αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας μπορεί να μειώσει τις καθυστερημένες διαγνώσεις, να αποτρέψει μόνιμες οπτικές βλάβες και να διασφαλίσει ίσες ευκαιρίες για όλα τα παιδιά.
Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία επισημαίνει ότι ο προσχολικός έλεγχος της όρασης αποτελεί ουσιαστικό μέτρο πρόληψης και δημόσιας υγείας και προτείνει:
• Την επαναφορά οργανωμένου, καθολικού και υποχρεωτικού προσχολικού οφθαλμολογικού ελέγχου πριν την εγγραφή στο Δημοτικό.
• Τη διασφάλιση ότι η εξέταση πραγματοποιείται από οφθαλμίατρο ως πλήρης ιατρική πράξη.
• Την καταγραφή της εξέτασης στον επίσημο φάκελο υγείας του παιδιού.
Κάθε παιδί αξίζει να ξεκινά το σχολείο με τη βεβαιότητα ότι η όρασή του έχει αξιολογηθεί έγκαιρα, υπεύθυνα και ιατρικά τεκμηριωμένα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news