Έφυγε από τη ζωή ο Στέφανος Ληναίος

Ο Στέφανος Ληναίος υπήρξε μια εμβληματική μορφή του ελληνικού θεάτρου, γνωστός για το ήθος, τη σεμνότητα και τη βαθιά αίσθηση ευθύνης με την οποία υπηρέτησε την τέχνη. Η πορεία του, που διήρκεσε πάνω από έξι δεκαετίες, συνδέθηκε άρρηκτα με τη μεγάλη του αγάπη, την εξαίρετη ηθοποιό Έλλη Φωτίου, με την οποία μοιράστηκε όχι μόνο τη σκηνή αλλά και κοινές αξίες για τον πολιτισμό και την κοινωνική δράση.

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’50, ο Ληναίος συνεργάστηκε με περισσότερους από είκοσι θιάσους και συμμετείχε σε περίπου εκατό θεατρικά έργα, πολλά από τα οποία σκηνοθέτησε ο ίδιος. Μαζί με την Έλλη Φωτίου δημιούργησαν το «τρίτο παιδί τους», το Θέατρο Άλφα, όπου στέγασαν το «Σύγχρονο Ελληνικό Θέατρο» και τα καλλιτεχνικά τους όνειρα. Παράλληλα, συμμετείχε σε κινηματογραφικές παραγωγές, ραδιοφωνικές εκπομπές και τηλεοπτικά προγράμματα, ενώ έγραψε τρία βιβλία και αρθρογραφούσε τακτικά για θέματα πολιτισμού.

Από τη Μεσσήνη στην Αθήνα και το θέατρο

Γεννημένος στις 6 Αυγούστου 1928 στη Μεσσήνη Μεσσηνίας, ο Στέφανος Ληναίος (κατά κόσμον Διονύσης Μυτιληναίος) μετακόμισε το 1947 στην Αθήνα για να φοιτήσει στην Πάντειο, την οποία εγκατέλειψε προκειμένου να ακολουθήσει τη θεατρική του κλίση. Σπούδασε στη Σχολή Θεάτρου Αθηνών και αποφοίτησε το 1951, έχοντας ήδη μαθητεύσει κοντά σε σημαντικούς πνευματικούς ανθρώπους στο «Αθήναιον» του εκδοτικού οίκου Ίκαρος.

Τα πρώτα βήματα και η αναγνώριση

Το 1954 απέσπασε τον πρώτο του σημαντικό ρόλο στον «Μάκβεθ» με τον θίασο του Δημήτρη Μυράτ, ενώ την επόμενη χρονιά συμμετείχε στον «Οθέλλο». Την ίδια περίοδο έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο στην ταινία «Το Οργανάκι του Αττίκ», ακολουθώντας με επιτυχία και άλλες παραγωγές όπως ο «Μπάρμπα Γιάννης ο Κανατάς».

Η αναγνωρισιμότητά του εκτοξεύθηκε με την ταινία «Ο Θησαυρός του Μακαρίτη», δίπλα στους Βασιλειάδου και Αυλωνίτη, και λίγο αργότερα στο «Κλωτσοσκούφι» με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Αλέκο Αλεξανδράκη.

Αντίσταση και μετανάστευση

Λίγο πριν από το πραξικόπημα του 1967, ο Ληναίος, γενικός γραμματέας τότε του ΣΕΗ, καθαιρέθηκε λόγω πολιτικών φρονημάτων και επέλεξε να φύγει από την Ελλάδα. Εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, όπου σπούδασε στη δραματική σχολή RADA. Το 1969 πρωταγωνίστησε στην ταινία «Η Κόμισσα της Φάμπρικας», που αποτέλεσε την τελευταία του συμμετοχή στο παλιό εμπορικό σινεμά, προτού αφιερωθεί ολοκληρωτικά στο θέατρο.

Το Θέατρο Άλφα και η πολιτιστική προσφορά

Μετά την πτώση της χούντας, ο Ληναίος και η Φωτίου αφιέρωσαν όλες τους τις δυνάμεις στο Θέατρο Άλφα. Ανέβασαν δεκάδες επιτυχημένες παραστάσεις, μεταξύ των οποίων τα έργα «Δεν Πληρώνω – Δεν Πληρώνω», «Καληνύχτα Μαργαρίτα» και «Ένας εχθρός του λαού». Το θέατρο έγινε σημείο αναφοράς για το ποιοτικό ελληνικό θέατρο της μεταπολίτευσης.

Κοινωνική και πολιτική δράση

Από νεαρή ηλικία, ο Ληναίος ήταν ενεργός στην αριστερή διανόηση και μέλος της νεολαίας Λαμπράκη. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας συμμετείχε σε αντιστασιακές εκδηλώσεις στο εξωτερικό, ενώ μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας εντάχθηκε στο ΠΑΣΟΚ, αναλαμβάνοντας καθήκοντα γραμματέα Πολιτισμού. Τιμήθηκε με το βραβείο «Αιμίλιος Βεάκης» για την προσφορά του στο θέατρο και υπήρξε μέλος του Σωματείου Βρετανών Ηθοποιών.

Πολιτική πορεία και παρακαταθήκη

Το 1989 εξελέγη βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ και είχε ήδη διατελέσει δημοτικός σύμβουλος Αθηναίων και πρώτος πρόεδρος του Δημοτικού Ραδιοφωνικού Σταθμού «Κύκλος». Από το 2015, όταν αποσύρθηκε από την ενεργό δράση, παρέμεινε κοντά στο Θέατρο Άλφα, το οποίο εμπιστεύτηκε στη νέα γενιά, αφήνοντας πίσω του ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα σε πολιτισμό και δημόσια ζωή.