Ένα κινηματογραφικό εγχείρημα με κοινωνικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα, αξιοποιώντας τη δύναμη της εικόνας και της αφήγησης ως μέσο προσωπικής έκφρασης και κοινωνικής συμμετοχής. Πρωταγωνιστές ήταν πρόσφυγες που φιλοξενούνται στην Ανοιχτή Δομή Φιλοξενίας της πόλης.
Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τον Καβαλιώτη κινηματογραφιστή και λέκτορα Κινηματογράφου στο Πανεπιστήμιο του Έσσεξ, Τάσο Γιαπουτζή, σε συνεργασία με τη μη κερδοσκοπική ανθρωπιστική οργάνωση Northern Lights Aid (NLA). Η δράση χρηματοδοτήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Έσσεξ μέσω του προγράμματος International Impact Fund και πραγματοποιήθηκε στις κοινοτικές εγκαταστάσεις της οργάνωσης στο Περιγιάλι Καβάλας. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τις βασικές αρχές της κινηματογραφικής δημιουργίας και να αφηγηθούν τις δικές τους ιστορίες μέσα από ένα κινητό τηλέφωνο.
«Ο κινηματογράφος μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο έκφρασης, ιδιαίτερα για ανθρώπους που έχουν βιώσει τον εκτοπισμό και τη μετακίνηση», αναφέρει ο Τάσος Γιαπουτζής, εξηγώντας τη φιλοσοφία πίσω από το πρόγραμμα. Όπως σημειώνει, στόχος ήταν «η δημιουργία ενός υποστηρικτικού και δημιουργικού περιβάλλοντος, όπου οι συμμετέχοντες μπορούσαν να εκφράσουν τις εμπειρίες τους μέσω του κινηματογράφου, ιδιαίτερα σε σχέση με την καθημερινή ζωή, τη μνήμη και την οικοδόμηση μιας αίσθησης σπιτιού σε έναν νέο τόπο».
Από το κινητό στη δημιουργία προσωπικών ταινιών
Τα εργαστήρια σχεδιάστηκαν ώστε να είναι προσβάσιμα σε όλους, ανεξάρτητα από το μορφωτικό υπόβαθρο ή την προηγούμενη επαφή με τον κινηματογράφο. Οι συμμετέχοντες έμαθαν πώς να χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο για την εγγραφή βίντεο, το καδράρισμα πλάνων, την καταγραφή ήχου και τη δημιουργία μιας απλής αφήγησης μέσα από εικόνες.
«Κάθε συμμετέχων ανέπτυξε τη δική του ταινία μικρού μήκους», εξηγεί ο Τάσος Γιαπουτζής. Οι ιστορίες αντικατοπτρίζουν την καθημερινότητα, τις αναμνήσεις ή προσωπικές εμπειρίες των δημιουργών. Η διαδικασία ήταν διαδραστική και συνεργατική, ενθαρρύνοντας την ανταλλαγή ιδεών και εμπειριών μεταξύ των συμμετεχόντων.
Η συνεχής παρουσία τους κρίθηκε καθοριστική για την επιτυχία του προγράμματος. Το τελικό μοντάζ των ταινιών θα επιμεληθεί ο ίδιος ο Γιαπουτζής, ενώ στόχος είναι οι ολοκληρωμένες ταινίες να παρουσιαστούν σε ομαδική προβολή στην Καβάλα και, εφόσον υπάρχει δυνατότητα, και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η θάλασσα, η καθημερινότητα και οι ιστορίες των συμμετεχόντων
Μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν η Τζεμιλέ (Jemileh) από το Αφγανιστάν και ο Ελσαμανί (Elsamani) από το Σουδάν. Η Τζεμιλέ περιγράφει τη συμμετοχή της ως μια ευκαιρία να δει την καθημερινότητά της από διαφορετική οπτική. «Μου άρεσε πολύ το πρόγραμμα, γιατί έμαθα πώς μπορείς να αφηγηθείς μια ιστορία με εικόνες... Για μένα η θάλασσα συμβολίζει την ελευθερία, αλλά και το ταξίδι προς μια νέα ζωή», αναφέρει.
Από την πλευρά του, ο Ελσαμανί τονίζει ότι τα εργαστήρια τού έδωσαν τη δυνατότητα να εκφράσει σκέψεις και συναισθήματα που δύσκολα θα μπορούσε να αποδώσει με λόγια. «Μάθαμε να παρατηρούμε καλύτερα όσα συμβαίνουν γύρω μας και να τα καταγράφουμε... Μέσα από το βίντεο μπορείς να δείξεις στους άλλους πώς βλέπεις τον κόσμο και τι είναι σημαντικό για σένα», επισημαίνει.
Η συμβολή της Northern Lights Aid
Καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση του προγράμματος είχε η οργάνωση Northern Lights Aid, που δραστηριοποιείται στην υποστήριξη προσφύγων και αιτούντων άσυλο στην Καβάλα. Η υπεύθυνη της οργάνωσης, Ευδοκία Βενέτη, υπογραμμίζει ότι η δημιουργική έκφραση αποτελεί βασικό στοιχείο ψυχοκοινωνικής ενδυνάμωσης. «Η δημιουργική έκφραση δίνει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να μιλήσουν για τον εαυτό τους με τους δικούς τους όρους και να μοιραστούν εμπειρίες που συχνά παραμένουν αόρατες», σημειώνει.
Η ανταπόκριση των νέων προσφύγων ήταν ιδιαίτερα θετική. «Πέρα από τις τεχνικές γνώσεις που απέκτησαν, οι συμμετέχοντες συνεργάστηκαν, αντάλλαξαν ιδέες και απέκτησαν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Τέτοιες δράσεις δημιουργούν γέφυρες επικοινωνίας και συμβάλλουν στην κοινωνική ένταξη», προσθέτει η Βενέτη.
Σε μια εποχή που η δημόσια συζήτηση για το προσφυγικό επικεντρώνεται σε αριθμούς και στατιστικά στοιχεία, πρωτοβουλίες όπως αυτή του Τάσου Γιαπουτζή αναδεικνύουν την ανθρώπινη διάσταση της εμπειρίας του εκτοπισμού. Μέσα από τον κινηματογράφο, οι συμμετέχοντες δημιούργησαν μνήμες, άνοιξαν έναν διάλογο και απέδειξαν πως η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως κοινή γλώσσα κατανόησης και σύνδεσης ανάμεσα σε ανθρώπους με διαφορετικές διαδρομές ζωής.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
