Fitspiration στα social: Πώς επηρεάζουν αρνητικά τους νέους;

Το fitspiration, η αυξανόμενη τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που προωθεί την άσκηση, την υγιεινή διατροφή και τα εξιδανικευμένα σώματα, ενδέχεται να προκαλεί αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των νεαρών ενηλίκων, σύμφωνα με διεθνή έρευνα.

Το fitspiration, γνωστό και ως «fitspo», θεωρείται συχνά θετικό περιεχόμενο, ωστόσο μπορεί να κρύβει κινδύνους. Με εκατοντάδες εκατομμύρια αναρτήσεις υπό hashtags όπως #fitspiration και #fitspo και δισεκατομμύρια προβολές σε πλατφόρμες όπως το Instagram και το TikTok, οι νεαροί ενήλικες εκτίθενται καθημερινά σε τέτοιες εικόνες, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούν. Παρά τη δημοφιλία του φαινομένου, ο αντίκτυπός του στην ευεξία δεν έχει μελετηθεί επαρκώς.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Health Communication ανέλυσε 26 μελέτες με τη συμμετοχή 6.111 ατόμων ηλικίας 18-33 ετών από επτά χώρες (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστραλία, Καναδάς, Ιρλανδία, Ιταλία και Νέα Ζηλανδία). Οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν από 10 έως 100 εικόνες ή βίντεο fitspiration, ενώ οι επιπτώσεις στη συμπεριφορά και την ψυχολογία τους συγκρίθηκαν με εκείνες ατόμων που δεν εκτέθηκαν σε παρόμοιο περιεχόμενο.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ακόμη και η βραχυπρόθεσμη έκθεση μπορεί να μειώσει την αυτοεκτίμηση και να ενισχύσει τη δυσαρέσκεια για την εμφάνιση, οδηγώντας ενδεχομένως σε μη ρεαλιστικά πρότυπα άσκησης και διατροφής. Οι επιπτώσεις αυτές παρατηρήθηκαν ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας ή δείκτη μάζας σώματος.

Τα συμπεράσματα της επικεφαλής ερευνήτριας

Επικεφαλής της μελέτης ήταν η Βάλερι Γκρουέστ, κολυμβήτρια από τη Γουατεμάλα που συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016 και εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή στο Πανεπιστήμιο Northwestern στο Ιλινόις. Όπως σημειώνει, «το περιεχόμενο fitspiration με γοήτευε ήδη από την εποχή που ήμουν αθλήτρια και συχνά παρουσιαζόταν στα περιβάλλοντα υψηλού επιπέδου προπόνησης ως το ιδανικό».

Η κ. Γκρουέστ προσθέτει ότι «ακόμη και η σύντομη έκθεση μπορεί να πυροδοτήσει επιβλαβείς συγκρίσεις και να ενισχύσει μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος, τα οποία ενδέχεται να υπονομεύσουν την αυτοεκτίμηση και να ενθαρρύνουν πιο ακραίες ή μη βιώσιμες προσεγγίσεις στη διατροφή και την άσκηση».

Περιορισμοί και προοπτικές της ανάλυσης

Αν και η ανάλυση καλύπτει μελέτες από πολλές χώρες, οι συγγραφείς επισημαίνουν ορισμένους περιορισμούς. Οι συμμετέχοντες προέρχονταν κυρίως από ανεπτυγμένες χώρες και ήταν κατά πλειονότητα γυναίκες, ενώ η αναφορά σε παράγοντες όπως φυλή, εθνικότητα και σύσταση σώματος ήταν ασυνεπής. Αυτό δυσχεραίνει την πλήρη κατανόηση του πώς τα αποτελέσματα μπορεί να ποικίλλουν σε διαφορετικούς πληθυσμούς.