Ένας χώρος που για χρόνια παρέμενε κλειστός και αναξιοποίητος κάτω από τα ιστορικά τείχη της Καβάλας, μετατράπηκε σε νέο σημείο πολιτισμού και δραστηριοτήτων, φέρνοντας στο προσκήνιο τη πολιτιστική κληρονομιά της πόλης. Το βράδυ της Τρίτης 1 Σεπτεμβρίου, η αναμορφωμένη περιοχή δίπλα στην οχύρωση και στη σκιά του μεσαιωνικού υδραγωγείου (Καμάρες) γέμισε με πολίτες, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για το κέντρο της Καβάλας.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη παρέδωσε τον νέο χώρο πολιτισμού «Πύλη 12» και τα έργα αποκατάστασης του τριγωνικού πύργου και του μεταπυργίου της οχύρωσης της κάτω πόλης. Η συγκεκριμένη παρέμβαση μεταμορφώνει ένα παλαιότερα προβληματικό σημείο σε νέο δημόσιο χώρο πολιτισμού, γνώσης και κοινωνικής δραστηριότητας.
Η υπουργός αναφέρθηκε στην πορεία του έργου, θυμίζοντας την πρώτη της επίσκεψη στον χώρο το 2000, όταν ξεκίνησε η διαδικασία απαλλοτρίωσης. Από τότε, το έργο εξελίχθηκε σταδιακά μέχρι τη σημερινή του μορφή.
Η κ. Μενδώνη εστίασε στη σχέση της πολιτιστικής κληρονομιάς με την καθημερινότητα των πολιτών, τονίζοντας ότι το οχυρωματικό σύστημα της Καβάλας, εκτός από την ιστορική του αξία, δημιουργούσε κατά καιρούς δεσμεύσεις στην πόλη. Πλέον, σημεία εγκατάλειψης αποκτούν νέα λειτουργία και εικόνα.
Όπως ανέφερε, «βλέποντας τον χώρο όπως έχει μεταμορφωθεί και να προχωράει η απαλλοτρίωση και του τελευταίου κτίσματος ώστε να αναδειχθεί στο σύνολο του το εμβληματικό τοπόσημο της περιοχής που είναι οι Καμάρες, το μεσαιωνικό υδραγωγείο της Καβάλας, πραγματικά νιώθω μεγάλη χαρά και ικανοποίηση».
Σημαντική είναι η νέα χρήση των κτιρίων που αποκαταστάθηκαν. Το ένα θα φιλοξενήσει το Ανοικτό Κέντρο Συντήρησης Αρχαιοτήτων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας, όπου θα γίνονται εργασίες σε μάρμαρο, ψηφιδωτό, εικόνες και κεραμική. Η συντήρηση αρχαιοτήτων γίνεται έτσι πιο εξωστρεφής και προσβάσιμη στο κοινό.
Το δεύτερο κτίριο θα στεγάσει το Kavala Urban Center - «Σχέδιο Πόλις», δημιουργώντας μια συνύπαρξη ιστορικής μνήμης με σύγχρονο σχεδιασμό και κοινωνική καινοτομία. Η παρουσία του εργαστηρίου συντήρησης μαζί με το Urban Center συνδυάζει το παρελθόν με το μέλλον.
Η Λίνα Μενδώνη συμπύκνωσε τη φιλοσοφία της παρέμβασης λέγοντας πως «η πολιτιστική κληρονομιά αρδεύει το παρόν και εγγυάται το μέλλον, η πολιτιστική κληρονομιά είναι αυτή που δίνει υπεραξία σε μια πόλη».
Η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας, Σταυρούλα Δαδάκη, αναφέρθηκε στην ανάδειξη του κάτω τοίχους που προστάτευε την Καβάλα και αποκάλυψε την ανακάλυψη μιας άγνωστης πύλης, η οποία αποκαταστάθηκε και αναδείχθηκε.
Μια σημαντική επένδυση 1,26 εκατ. ευρώ
Για τον περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλο Τοψίδη, η παράδοση της «Πύλης 12» και των έργων της οχύρωσης αποτελεί σταθμό για την Καβάλα και την Περιφέρεια.
Η παρέμβαση χρηματοδοτήθηκε μέσω του ΕΣΠΑ της Περιφέρειας ΑΜΘ και της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Καβάλας, με συνολικό ύψος χρηματοδότησης 1.260.000 ευρώ.
Ο κ. Τοψίδης τόνισε ότι πρόκειται για αποτέλεσμα συνεργασίας της Περιφέρειας, του Υπουργείου Πολιτισμού, της Εφορείας Αρχαιοτήτων και του Δήμου Καβάλας. Η στόχευση δεν περιορίζεται στην προστασία ενός μνημείου, αλλά επεκτείνεται στη δημιουργία ενός νέου πυρήνα πολιτισμού στο κέντρο της πόλης, με άμεση σύνδεση με τις Καμάρες.
Από την ιστορική μνήμη στην ψηφιακή εποχή
Στην ίδια εκδήλωση παρουσιάστηκε και το πρόγραμμα καταγραφής, αξιολόγησης και ψηφιακής τεκμηρίωσης των συλλογών του Κέντρου Καππαδοκικών Μελετών «Η Ναζιανζός» στη Νέα Καρβάλη, έργο συνδεδεμένο με την έννοια της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ότι η αξία αυτής της προσπάθειας υπερβαίνει μια απλή καταγραφή, χαρακτηρίζοντάς τη «έργο ταυτοτικό». Όπως σημείωσε, «μαθαίνουμε όλοι ποιοι είμαστε, από πού είμαστε και πώς αυτή η ταυτότητα καθορίζει τη σημερινή και μελλοντική φυσιογνωμία μας».
Η υπουργός επισήμανε ότι η ψηφιακή τεκμηρίωση λειτουργεί τόσο ως εργαλείο προστασίας όσο και ως μέσο ανάπτυξης, καθώς δημιουργεί ασφαλές αποτύπωμα της συλλογής και ανοίγει νέες δυνατότητες αξιοποίησης του πολιτιστικού αποθέματος, ακόμη και στον τομέα του τουρισμού.
Ο πρόεδρος του Κέντρου Καππαδοκικών Μελετών, Καπλάνης Ιωσηφίδης, ανέφερε ότι με βάση το μνημόνιο συνεργασίας με το Υπουργείο Πολιτισμού το 2004, ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση, καταγραφή και τεκμηρίωση 2.032 αντικειμένων.
Τα κειμήλια αυτά συνδέονται με μοναστήρια και ναούς της Καππαδοκίας, όπως εικόνες, λειτουργικά βιβλία, ιερατικά άμφια, ξυλόγλυπτες σφραγίδες, υφαντά και παραδοσιακές ενδυμασίες. Πολλά μεταφέρθηκαν από πρόσφυγες, που προσπάθησαν να διασώσουν την πίστη και την ταυτότητά τους.
Το επόμενο στάδιο αφορά την καταγραφή και εκτίμηση της παλιάς βιβλιοθήκης των μονών, με βιβλία, περγαμηνές, χειρόγραφα και παλαίτυπα, καθώς και την καταγραφή αυθεντικών στολών και υφασμάτων. Παράλληλα, εξελίσσεται η προσπάθεια για ψηφιακή αναπαράσταση των ναών και των μοναστηριών της παλιάς επισκοπής Νανζιανζού.
Η Καβάλα ανέδειξε δύο όψεις της πολιτιστικής της κληρονομιάς: την αποκατάσταση και επανάχρηση ενός ιστορικού τμήματος της πόλης και τη διάσωση και ψηφιακή ανάδειξη μιας προσφυγικής κληρονομιάς από την Καππαδοκία στη Νέα Καρβάλη.
Κοινός παρονομαστής, η αντίληψη ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι μόνο αναφορά στο παρελθόν, αλλά μπορεί να γίνει ενεργό κομμάτι της σύγχρονης πόλης, να επιστρέψει στην καθημερινότητα των πολιτών και να αποτελέσει στοιχείο ταυτότητας, συνοχής και ανάπτυξης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
