Η ανάγνωση βιβλίων για ευχαρίστηση συνδέεται με σημαντικά οφέλη για τη γνωστική λειτουργία, την ψυχική υγεία και τον μειωμένο κίνδυνο άνοιας, σύμφωνα με ανασκόπηση ερευνητών του Πανεπιστημίου Κέμπριτζ που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Psychological Medicine».
Η μελέτη περιλαμβάνει στοιχεία από την ετήσια βρετανική έρευνα αλφαβητισμού για το 2024 και 2025, τα οποία καταδεικνύουν σταθερή και εντεινόμενη μείωση της συχνότητας ανάγνωσης σε παιδιά και εφήβους, ιδιαίτερα στα αγόρια ηλικίας 11-16 ετών.
Σε έρευνα με επικεφαλής την καθηγήτρια του Τμήματος Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Κέμπριτζ, Μπάρμπαρα Σαχακιάν, που δημοσιεύθηκε στο ίδιο περιοδικό, διαπιστώθηκε ότι όσοι ξεκίνησαν να διαβάζουν από μικρή ηλικία εμφάνισαν αργότερα βελτιωμένη προσοχή, καλύτερη μνήμη και ακαδημαϊκές επιδόσεις, λιγότερα προβλήματα ψυχικής υγείας και πιο υγιεινές συνήθειες, όπως περισσότερος ύπνος και λιγότερος χρόνος μπροστά σε οθόνες.
Επιπλέον, μέσω μαγνητικών τομογραφιών εγκεφάλου, εντοπίστηκε ότι όσοι διάβαζαν για αναψυχή από νωρίς είχαν ελαφρώς μεγαλύτερη επιφάνεια και όγκο εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που σχετίζονται με κρίσιμες γνωστικές λειτουργίες.
Αν και η ανάγνωση συνδέεται στενά με τις δεξιότητες γραμματισμού, η ανασκόπηση αναφέρει πως τα οφέλη της εκτείνονται και στις μαθηματικές επιδόσεις, καθώς τόσο η ανάγνωση όσο και τα μαθηματικά βασίζονται σε κοινές γνωστικές διεργασίες, όπως οι γλωσσικές δεξιότητες, η μνήμη και οι εκτελεστικές λειτουργίες.
Έρευνες έχουν αναδείξει πολλαπλά οφέλη της ανάγνωσης και στους ενήλικες, κυρίως όσον αφορά τη ευεξία, όπως η μείωση του άγχους, η καλύτερη χαλάρωση και η ενίσχυση της ενσυναίσθησης. Μελέτη του 2024 έδειξε ότι πέντε λεπτά ανάγνωσης μυθοπλασίας μπορούν να μειώσουν το στρες έως και 20%, ενώ ενισχύουν τη συγκέντρωση και τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, συμβάλλοντας επίσης στη μείωση του αισθήματος μοναξιάς.
Η ενασχόληση με δραστηριότητες που διεγείρουν τον εγκέφαλο, όπως η ανάγνωση, σχετίζεται με βραδύτερη γνωστική έκπτωση και χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε ηλικιωμένους. Ενδεικτικά, μελέτη σε περίπου 5.500 ενήλικες άνω των 55 ετών που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology διαπίστωσε ότι όσοι συμμετείχαν συχνά σε τέτοιες δραστηριότητες είχαν σημαντικά μικρότερες πιθανότητες εμφάνισης γνωστικής εξασθένησης σε πενταετή περίοδο παρακολούθησης.
Αντίστοιχα, μελέτη στο περιοδικό JAMA με 801 συμμετέχοντες ηλικίας 65 ετών διαπίστωσε ότι η ανάγνωση εφημερίδων, περιοδικών και βιβλίων συσχετίστηκε με μείωση κατά 33% του κινδύνου εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ.
Παρότι οι περισσότερες έρευνες καταγράφουν κυρίως συσχετίσεις, υπάρχουν πλέον ενδείξεις για αιτιώδη σχέση. Παρεμβάσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της ανάγνωσης φαίνεται να οδηγούν σε δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο. Μελέτες απεικόνισης δείχνουν ότι η ανάγνωση σχετίζεται με μεγαλύτερο όγκο και αυξημένο πάχος φλοιού σε περιοχές του εγκεφάλου που αφορούν τη γλώσσα, τη μάθηση, τη συναισθηματική ρύθμιση και τον εκτελεστικό έλεγχο.
Οι ερευνητές επισημαίνουν πως το είδος ή ο τρόπος ανάγνωσης δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία για τα οφέλη. Ωστόσο, η ανάγνωση μαζί με άλλους, είτε σε λέσχες βιβλίου είτε μεταξύ γονέων και παιδιών, μπορεί να έχει ακόμα μεγαλύτερη θετική επίδραση.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τη βρετανική φιλανθρωπική οργάνωση «The Queen's Reading Room».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
