Δύο εγκληματικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν στην παράνομη αναζήτηση, κατοχή και διακίνηση αρχαιοτήτων εξαρθρώθηκαν από την Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας.
Συνολικά συνελήφθησαν 11 άτομα, ανάμεσά τους και τα ηγετικά μέλη των οργανώσεων, ενώ ένας εκ των συλληφθέντων είναι εν ενεργεία στρατιωτικός.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, τα μέλη των εγκληματικών οργανώσεων εμπλέκονταν σε παράνομη αναζήτηση αρχαιοτήτων, λαθρανασκαφές, αποδοχή και διάθεση αρχαίων μνημείων που αποτελούν προϊόντα εγκλήματος, καθώς και παράνομη εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών με σκοπό την πώληση.
Η εξάρθρωση των οργανώσεων πραγματοποιήθηκε έπειτα από ευρείας κλίμακας αστυνομική επιχείρηση σε περιοχές των Νομών Κοζάνης, Καβάλας, Ξάνθης, Δράμας, Ροδόπης και Έβρου, με τη συμμετοχή 60 αστυνομικών της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος.
Σε βάρος των συλληφθέντων σχηματίστηκε δικογραφία για –κατά περίπτωση– εγκληματική οργάνωση, παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και για παραβάσεις περί όπλων.
Η επιχείρηση βασίστηκε σε πολύμηνη προανακριτική έρευνα του Γραφείου Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Αρχαιοτήτων, όπου αξιοποιήθηκαν πληροφορίες, διενεργήθηκαν φυσικές επιτηρήσεις και εφαρμόστηκαν ειδικές ανακριτικές πράξεις.
Από την έρευνα διακριβώθηκαν η δομή και η ιεραρχία των δύο οργανώσεων, καθώς και οι επιμέρους ρόλοι των μελών τους.
Δομή και δράση των οργανώσεων
Από τον Σεπτέμβριο του 2025, οι οργανώσεις λειτουργούσαν με πανομοιότυπο τρόπο, στοχεύοντας στον εντοπισμό, την απόκτηση και τη διάθεση αρχαιοτήτων μέσα από παράνομες έρευνες και λαθρανασκαφές ή μέσω προσώπων που ήδη κατείχαν αρχαιολογικά αντικείμενα προς πώληση.
Τα μέλη είχαν αναπτύξει δίκτυο τοπικών συνεργατών για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και πιθανούς στόχους. Η επιλογή των σημείων βασιζόταν όχι μόνο στις πιθανότητες εντοπισμού αρχαιοτήτων, αλλά και στην προσβασιμότητα, την αναμενόμενη απόδοση και τον κίνδυνο εντοπισμού από τις Αρχές.
Για τις παράνομες έρευνες, χρησιμοποιούσαν εξειδικευμένο τεχνικό εξοπλισμό, όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους, καθώς και τετρακίνητα οχήματα για τη μετακίνησή τους.
Όταν εντοπίζονταν ενδείξεις ύπαρξης αρχαιοτήτων, προχωρούσαν σε ανασκαφές με κατάλληλα εργαλεία και εξοπλισμό, όπως αξίνες, κρουστικά δράπανα και ηλεκτρογεννήτριες.
Ρόλοι και μεθοδολογία
Στην πρώτη εγκληματική οργάνωση, ο φερόμενος ως διευθύνων είχε τον κεντρικό επιχειρησιακό έλεγχο, αναλαμβάνοντας τη συλλογή πληροφοριών, την επιλογή στόχων, την προετοιμασία, τη λήψη μέτρων προφύλαξης και τη διανομή των παράνομων εσόδων.
Διέθετε εμπειρία στην εκτίμηση της αξίας των αντικειμένων και αποφάσιζε για την απόκτησή τους με σκοπό την περαιτέρω διάθεση σε πρόσωπα του εξωτερικού. Τα υπόλοιπα μέλη συμμετείχαν σε παράνομες έρευνες, ανασκαφές και στη διακίνηση αρχαιολογικών αντικειμένων.
Στη δεύτερη εγκληματική οργάνωση, ο φερόμενος ως διευθύνων, εν ενεργεία στρατιωτικός, δραστηριοποιούνταν κυρίως στην περιοχή του Έβρου, ενώ άλλο μέλος είχε συγκροτήσει αρχείο θέσεων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος με βάση παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και στοιχεία από επιτόπιες έρευνες.
Το αρχείο αυτό υποστήριζε τη δράση της οργάνωσης, ενώ τα υπόλοιπα μέλη συμμετείχαν στη συλλογή πληροφοριών και στη διενέργεια παράνομων ερευνών, κατόπιν οδηγιών και έναντι αμοιβής.
Συστήματα επικοινωνίας και εξοπλισμός
Τα μέλη των οργανώσεων επικοινωνούσαν κυρίως μέσω αυτοπρόσωπων συναντήσεων, εφαρμόζοντας μεθόδους αντιπαρακολούθησης. Σε περιπτώσεις τηλεφωνικών επικοινωνιών, χρησιμοποιούσαν συνθηματικές και κωδικοποιημένες λέξεις, ώστε να αποκρύπτουν το πραγματικό αντικείμενο των συζητήσεών τους από τις διωκτικές Αρχές.
Ενδεικτικά, όροι όπως «δουλειά», «σοβαρή δουλειά», «προθέρμανση» και «αθλήματα» αναφέρονταν σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες, ενώ «jogging», «γυμναστική», «βόλτα» δήλωναν τη μετάβαση στην ύπαιθρο για τον ίδιο σκοπό.
Ο εξειδικευμένος τεχνικός εξοπλισμός, όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους, ήταν βασικό εργαλείο στη δράση των οργανώσεων, ενώ τα μέλη τους τον χειρίζονταν με ιδιαίτερη εξοικείωση.
Κατασχέσεις και ευρήματα
Σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε οικίες και επαγγελματικούς χώρους εντοπίστηκε πλήθος αντικειμένων που εμπίπτουν στη νομοθεσία για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μεταξύ αυτών βρέθηκαν αρχαία νομίσματα, χάλκινο σύμπλεγμα ιππέα με άλογο, τμήματα χάλκινων καμπανών, μεταλλικά αντικείμενα όπως δακτύλιοι, πόρπες, περόνες, λαβές αγγείων, διακοσμητικά εξαρτήματα, μολύβδινα και πήλινα αντικείμενα, αμφορείς, κεραμικά όστρακα, τμήμα ακροκέραμου, μαρμάρινα τμήματα αρχιτεκτονικών μελών και λίθινο τμήμα αρχιτεκτονικής διακόσμησης.