Σημαντική πρόοδο στην ταυτοποίηση των δραστών επιθέσεων άγριων ζώων σε ανθρώπους καταγράφουν ερευνητές του Τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ, αξιοποιώντας γενετικά εργαλεία. Μέσω απομόνωσης γενετικού υλικού από ρούχα θυμάτων επιθέσεων, οι επιστήμονες καταφέρνουν να ταυτοποιούν τα ζώα που ευθύνονται για συγκεκριμένα περιστατικά, διευκολύνοντας τη σύλληψη και απομάκρυνσή τους από την περιοχή.
Με τη μέθοδο αυτή, έχει επιτευχθεί η σύλληψη και απομάκρυνση λύκου που είχε επιτεθεί σε δρομέα στην Πάρνηθα, καθώς και η ταυτοποίηση θηλυκού λύκου υπεύθυνου για επιθέσεις στον Μαρμαρά Χαλκιδικής.
Το εργαστήριο της επίκουρης καθηγήτριας Δρ Νικολέτας Καραΐσκου στο Τμήμα Βιολογίας του ΑΠΘ, όπου πραγματοποιείται γενετική παρακολούθηση αρκούδας, λύκου και ελαφιού, θυμίζει σκηνικό από το "Crime Scene Investigation", με τρίχες, κόπρανα και δείγματα από κέρατα ελαφιού υπό εξέταση.
Η κ. Καραΐσκου ασχολείται επί 15 χρόνια με τη γενετική παρακολούθηση μεγάλων θηλαστικών, σε συνεργασία με την περιβαλλοντική οργάνωση Καλλιστώ. Όπως επισημαίνει, έχει διαμορφωθεί εκτενής βάση δεδομένων με γενετικά αποτυπώματα αρκούδων, λύκων και ελαφιών, που αξιοποιείται τόσο για οικολογικά και εξελικτικά ερωτήματα όσο και για τη διαχείριση συγκρούσεων ανθρώπων με άγρια ζώα.
Τα δείγματα συλλέγονται από την ομάδα πεδίου της Καλλιστώ, προερχόμενα είτε από νεκρά ζώα ή παγιδεύσεις, είτε από μη επεμβατική δειγματοληψία.
«Παρακολουθούμε τους πληθυσμούς χρησιμοποιώντας μη επεμβατικά βιολογικά δείγματα», εξηγεί η κ. Καραΐσκου. Για την αρκούδα, τοποθετούνται συρματοπλέγματα σε στύλους της ΔΕΗ, όπου τα ζώα τρίβονται αφήνοντας τρίχες, ενώ σε περιστατικά καταστροφών, όπως σε μελίσσια, εντοπίζονται τούφες τριχών. Για τους λύκους και τα ελάφια, συλλέγονται κυρίως κόπρανα και απορριπτόμενα κέρατα.
Εστίαση στη γενετική παρακολούθηση και τους πληθυσμούς
Η τελευταία μελέτη της κ. Καραΐσκου επικεντρώνεται στην Πάρνηθα, σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ, με στόχο να διερευνηθεί η πίεση που ασκεί ο λύκος στον πληθυσμό ελαφιών. Για τις αρκούδες, τα δείγματα προέρχονται από περιοχές όπως η Ροδόπη, η Καστοριά και τα Τρίκαλα.
Το DNA που απομονώνεται από τα δείγματα επιτρέπει την καταγραφή και εκτίμηση των πληθυσμών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο πληθυσμός αρκούδας ανέρχεται σε περίπου 700-800 άτομα και του λύκου σε 2.000. Ωστόσο, υπογραμμίζεται η ανάγκη επαναξιολόγησης του πληθυσμού αρκούδας με συλλογή δειγμάτων σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο, ώστε να αποφεύγονται λάθη λόγω γεννήσεων ή μετακινήσεων.
Γενετική ταυτοποίηση και διαχείριση συγκρούσεων
Η γενετική παρακολούθηση έχει προσφέρει σημαντικά αποτελέσματα και στην ιχνηλάτηση περιστατικών σύγκρουσης ανθρώπων με άγρια ζώα. Όπως αναφέρει η κ. Καραΐσκου, υπήρξαν περιπτώσεις όπου τρίχες αρκούδας από διαφορετικά περιστατικά καταστροφών σε μελίσσια ταυτοποιήθηκαν ως προερχόμενες από το ίδιο άτομο, γεγονός που συμβάλλει στη λήψη στοχευμένων διαχειριστικών μέτρων.
Στις επιθέσεις λύκων, τα δείγματα από ρούχα θυμάτων βοηθούν στον προσδιορισμό του φύλου και στη στοχευμένη σύλληψη του ζώου με αποκλίνουσα συμπεριφορά. Η διαδικασία αυτή ενισχύει την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων διαχείρισης άγριας ζωής, περιορίζοντας τους κινδύνους για τον άνθρωπο και προστατεύοντας τα οικοσυστήματα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
