Είναι ίσως το πιο προσεκτικά παρακολουθούμενο διάγραμμα στον κόσμο των χρηματοοικονομικών. Από τον Ιανουάριο του 2012, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) δημοσιεύει κάθε τρεις μήνες το λεγόμενο «dot plot», ένα γράφημα που δείχνει πώς προβλέπουν οι κορυφαίοι αξιωματούχοι της πορεία των επιτοκίων τα επόμενα χρόνια.
Όπως σημειώνει το Bloomberg, παρότι η Fed αποφεύγει να το χαρακτηρίζει επίσημη πρόβλεψη, το dot plot έχει μετατραπεί σε de facto «οδικό χάρτη» για τις αγορές, δίνοντας συχνά και ενδείξεις για τις διαφωνίες που υπάρχουν στο εσωτερικό της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής (FOMC).
Το διάγραμμα απεικονίζει την εκτίμηση κάθε μέλους της FOMC για το πού θα πρέπει να βρίσκεται το βασικό επιτόκιο στο τέλος των επόμενων τριών ετών, αλλά και σε βάθος χρόνου. Κάθε αξιωματούχος τοποθετεί μία τελεία (dot) στο σημείο που θεωρεί ως «κατάλληλο» επίπεδο.
Συνολικά, έως και 19 στελέχη της Fed, τα επτά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου στην Ουάσινγκτον και οι πρόεδροι των 12 περιφερειακών τραπεζών, μπορούν να συμμετέχουν. Οι επενδυτές επικεντρώνονται κυρίως στη διάμεση τιμή των τελειών, καθώς θεωρείται ότι αποτυπώνει την πιο αντιπροσωπευτική εικόνα.
Κάθε μεταβολή του dot plot στέλνει ισχυρό μήνυμα στις αγορές σχετικά με το αν η Fed προτίθεται να αυξήσει ή να μειώσει τα επιτόκια. Παράλληλα, αποτελεί σημείο αναφοράς για να συγκρίνουν οι επενδυτές τις εκτιμήσεις της Fed με τις δικές τους προσδοκίες.
Όπως σημειώνει ένας αναλυτής της αγοράς στο Bloomberg, «Το dot plot, παρότι ανώνυμο, είναι ίσως η πιο καθαρή ματιά που έχουμε στις σκέψεις των μελών της Fed για το μέλλον».
Το διάγραμμα έχει και επικριτές. Ο βασικός τους ισχυρισμός είναι ότι δεν πρόκειται για επίσημη συλλογική πρόβλεψη αλλά για άθροισμα μεμονωμένων εκτιμήσεων, που βασίζονται σε διαφορετικά μοντέλα και παραδοχές. Επιπλέον, από τους 12 προέδρους των περιφερειακών τραπεζών, μόνο οι πέντε διαθέτουν δικαίωμα ψήφου κάθε χρονιά. Αυτό γεννά ερωτήματα για το πόσο αντιπροσωπευτικά είναι τα dots των πραγματικών προθέσεων της Fed.
Η στάση της Fed απέναντι στο dot plot υπήρξε διαχρονικά αμφίθυμη. Η Τζάνετ Γέλεν, στην πρώτη της συνέντευξη Τύπου το 2014 ως πρόεδρος, είχε τονίσει πως «οι πολίτες δεν πρέπει να βλέπουν το dot plot ως τον κύριο τρόπο με τον οποίο η Fed επικοινωνεί την πολιτική της».
Δύο χρόνια αργότερα, ωστόσο, όταν η Fed μείωσε την πρόβλεψη για τις αυξήσεις επιτοκίων του 2016 από τέσσερις σε δύο, η ίδια παραδέχτηκε ότι «η μετατόπιση των dots αντικατοπτρίζει την πιο αργή παγκόσμια ανάπτυξη και τις αυστηρότερες πιστωτικές συνθήκες».
Από την πλευρά του, ο νυν πρόεδρος Τζερόμ Πάουελ έχει επανειλημμένα υποβαθμίσει τη σημασία του εργαλείου, λέγοντας το 2024 στο Κογκρέσο ότι «οι προβλέψεις αυτές δεν αποτελούν σχέδιο». Ωστόσο, έχει αναγνωρίσει ότι το dot plot αποδείχθηκε χρήσιμο σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως τον Ιούνιο του 2023, όταν η Fed δεν αύξησε τα επιτόκια αλλά το dot plot έδειξε περισσότερες αυξήσεις αργότερα, αποτρέποντας τον πρόωρο ενθουσιασμό των αγορών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
