Νέες οδηγίες για τη διαδικασία των απευθείας αναθέσεων προμηθειών και υπηρεσιών εξέδωσε το υπουργείο Ανάπτυξης, με στόχο την ενίσχυση της νομιμότητας, της διαφάνειας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Η εγκύκλιος, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου στη Διαύγεια, αφορά την εφαρμογή του άρθρου 118 του ν. 4412/2016 και υπενθυμίζει ότι η απευθείας ανάθεση αποτελεί εξαίρεση, επιτρέπεται μόνο για συμβάσεις μικρής αξίας και υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, το ανώτατο όριο για προμήθειες και υπηρεσίες ανέρχεται σε 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ενώ για ορισμένες συμβάσεις υπηρεσιών και έργα ΤΠΕ το όριο αυξάνεται στις 60.000 ευρώ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας και της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, βάσει προηγούμενης έρευνας αγοράς.
Το υπουργείο τονίζει ότι απαγορεύονται οι τεχνητές κατατμήσεις συμβάσεων με σκοπό την αποφυγή διαγωνιστικών διαδικασιών. Κάθε απευθείας ανάθεση πρέπει να εντάσσεται σε ορθολογικό προγραμματισμό των αναγκών του φορέα, διασφαλίζοντας τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.
Η διαδικασία ξεκινά με τη δημοσίευση εγκεκριμένου αιτήματος στο ΚΗΜΔΗΣ, ακολουθούμενη από αποστολή πρόσκλησης υποβολής προσφοράς σε έναν ή περισσότερους συγκεκριμένους οικονομικούς φορείς. Επισημαίνεται ότι ανοιχτή πρόσκληση προς κάθε ενδιαφερόμενο δεν θεωρείται απευθείας ανάθεση, αλλά ανοιχτή διαγωνιστική διαδικασία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο υποχρεώσεων.
Ένα κρίσιμο σημείο είναι η υποχρεωτική πενθήμερη προθεσμία που πρέπει να μεσολαβεί μεταξύ της δημοσίευσης της πρώτης πρόσκλησης και της απόφασης ανάθεσης. Η μη τήρηση της προθεσμίας καθιστά παράνομη την ανάθεση και ακυρώνει αυτοδικαίως τη σύμβαση.
Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει τα υποχρεωτικά δικαιολογητικά που πρέπει να ζητούνται από τον ανάδοχο, όπως ποινικό μητρώο, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, καθώς και έγγραφα νόμιμης εκπροσώπησης. Για συμβάσεις έως 30.000 ευρώ, οι λεγόμενοι «δυνητικοί λόγοι αποκλεισμού» δεν εφαρμόζονται, μειώνοντας έτσι τη γραφειοκρατία. Η επιλογή αναδόχου παραμένει στη διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής.
Βασικά σημεία της διαδικασίας απευθείας ανάθεσης
Η εγκύκλιος περιγράφει αναλυτικά τα στάδια της διαδικασίας:
- Τεκμηρίωση σκοπιμότητας και εκτιμώμενης αξίας μέσω έρευνας αγοράς.
- Έκδοση και δημοσίευση εγκεκριμένου αιτήματος στο ΚΗΜΔΗΣ.
- Αποστολή πρόσκλησης υποβολής προσφοράς σε συγκεκριμένους οικονομικούς φορείς.
- Αξιολόγηση προσφορών μόνο από τους προσκληθέντες φορείς.
- Λήψη απόφασης ανάθεσης μετά την πάροδο της πενθήμερης προθεσμίας.
Στα στοιχεία της πρόσκλησης υποβολής προσφοράς περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα στοιχεία της αναθέτουσας αρχής, η περιγραφή του αντικειμένου της σύμβασης, η εκτιμώμενη αξία, η προθεσμία υποβολής προσφορών και οι όροι πληρωμής.
Η απόφαση ανάθεσης και το συμφωνητικό πρέπει να περιλαμβάνουν τα απαραίτητα στοιχεία των μερών και του αντικειμένου της σύμβασης, καθώς και τους κύριους συμβατικούς όρους.
Διευκρινίσεις και συχνές ερωτήσεις
Η εγκύκλιος παρέχει απαντήσεις σε πρακτικά ερωτήματα που συχνά αντιμετωπίζουν οι αναθέτουσες αρχές. Διευκρινίζεται, για παράδειγμα, ότι προσφορές από μη προσκληθέντες φορείς δεν λαμβάνονται υπόψη, εκτός εάν η αναθέτουσα αρχή αποφασίσει να τους καλέσει επίσημα. Επίσης, δεν υπάρχει αριθμητικός περιορισμός στις απευθείας αναθέσεις, αρκεί να τηρούνται τα οικονομικά όρια και να αποφεύγονται τεχνητές κατατμήσεις.
Η έρευνα αγοράς είναι υποχρεωτική σε κάθε περίπτωση, ενώ για επείγουσες ανάγκες που υπερβαίνουν τα όρια του άρθρου 118, προβλέπονται διαφορετικές διαδικασίες (διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση).
Σημειώνεται ότι η διαδικασία απευθείας ανάθεσης συμβάσεων έχει ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ» με μοναδικό αριθμό καταχώρησης 383146 (https://mitos.gov.gr).
Με αυτή την εγκύκλιο, το υπουργείο Ανάπτυξης στοχεύει στη δημιουργία ενός σαφούς πλαισίου για τις απευθείας αναθέσεις, ενισχύοντας τη διαφάνεια και περιορίζοντας τα περιθώρια λαθών ή καταχρήσεων στη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
