«Καρδιογράφημα» θυμίζουν οι τιμές του φυσικού αερίου τις τελευταίες ημέρες στην Ευρώπη, καθώς μετά το ράλι του 30% και τη σχετική μείωση που ακολούθησε τη Δευτέρα, από χθες οι τιμές ακολουθούν ξανά ανοδική πορεία.
Θυμίζουμε ότι η άνοδος των προηγούμενων ημερών οφείλεται σε μία σειρά παραγόντων, από την αυξημένη ζήτηση για θέρμανση και τα χαμηλά αποθέματα, μέχρι τα διάφορα φαινόμενα κερδοσκοπίας.
Η αύξηση αυτή, που είναι η μεγαλύτερη των τελευταίων δύο ετών, έβαλε τέλος σε μια μακρά περίοδο σταθερότητας, αιφνιδιάζοντας την αγορά, με τον δείκτη TTF στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ (που λειτουργεί ως κύρια ευρωπαϊκή αγορά αναφοράς) να σκαρφαλώνει πάνω από τα 37 ευρώ/MWh.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι τιμές του TTF τον Δεκέμβριο είχαν μειωθεί σε χαμηλό 20 μηνών.
Ωστόσο, τη Δευτέρα σημειώθηκε μεγάλη μείωση της τιμής του αερίου λόγω κυρίως των νέων απειλών για δασμούς, που εξήγγειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σε ευρωπαϊκές χώρες λόγω Γροιλανδίας, που προκάλεσε αρχικά μία επιφυλακτικότητα, αλλά και των μετεωρολογικών προβλέψεων για άνοδο της θερμοκρασίας.
Έτσι, το TTF έκλεισε στα 35,34 ευρώ/MWh, σημειώνοντας πτώση 4,16%.
Μετά τη σχετική αποκλιμάκωση της Δευτέρας, οι τιμές βρίσκονται ξανά σε υψηλά επίπεδα με τον δείκτη TTF να κινείται χθες από 35,50 ευρώ/MWh έως 39,90 ευρώ, με την αύξηση σε μηνιαία βάση να είναι στο 32,22% λίγο πριν τις 4 το μεσημέρι.
Η «τέλεια καταιγίδα» πίσω από την εκτίναξη των τιμών
Σύμφωνα με αναλύσεις του Bloomberg αλλά και της Global Risk Management, για το ράλι της προηγούμενης εβδομάδας, η αγορά βιώνει μια «τέλεια καταιγίδα», με βασικό καταλύτη τον ασυνήθιστα ψυχρό καιρό, που έπληξε μεγάλο μέρος της Ευρώπης αλλά και της Ασίας, αυξάνοντας απότομα τη ζήτηση για θέρμανση σε μια περίοδο όπου μέχρι πρότινος κινούνταν σε υποτονικά επίπεδα.
Την ίδια στιγμή, μια πρόσφατη καταιγίδα στη Γαλλία έθεσε εκτός λειτουργίας ορισμένες πυρηνικές μονάδες, αυξάνοντας αναγκαστικά την εξάρτηση από το φυσικό αέριο για ηλεκτροπαραγωγή.
Πέρα, όμως, από τα παραπάνω, οι εντάσεις γύρω από το Ιράν και οι ευρύτεροι γεωπολιτικοί κίνδυνοι αύξησαν τα risk premiums, δηλαδή τις αποζημιώσεις προς τους επενδυτές για την ανοχή του επιπλέον κινδύνου.
Έτσι, funds και traders που είχαν ποντάρει σε πτώση των τιμών αναγκάστηκαν να καλύψουν μαζικά τις θέσεις πώλησης, ενισχύοντας περαιτέρω την ανοδική τάση των τιμών.
Ευάλωτη η αγορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη
Kαι μπορεί οι τιμές να εξακολουθούν να απέχουν πολύ από τα ρεκόρ που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022, ωστόσο το απότομο ράλι υπογραμμίζει πόσο ευάλωτη παραμένει η αγορά φυσικού αερίου της Ευρώπης σε παρατεταμένες αυξήσεις στη ζήτηση και αστάθεια.
Μάλιστα, η αυξημένη εξάρτηση από εισαγόμενο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τη διεθνή αγορά καθιστά το σύστημα εξαιρετικά ευαίσθητο σε αιφνίδιες μεταβολές του καιρού ή της παγκόσμιας προσφοράς.
Πάντως, τις επόμενες ημέρες αναμένεται έντονη μεταβλητότητα στις τιμές του φυσικού αερίου, λόγω κυρίως της αβεβαιότητας που επικρατεί για την πορεία των σχέσεων ΗΠΑ-Ευρώπης μετά τις απειλές του Αμερικανού Προέδρου για επιβολή δασμών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να μιλήσει στο Νταβός για τα σχέδια του, τόσο για το μέλλον της Γροιλανδίας όσο και για τη σύνθεση και τον ρόλο του Συμβουλίου Ειρήνης, αλλά όχι σε πνεύμα διαλόγου, αφού αναμένεται να περιοριστεί σε ανακοινώσεις.
Η αγορά αναμένει ότι από τις ανακοινώσεις του θα κριθούν πολλά σχετικά με το πώς θα κινηθούν οι τιμές φυσικού αερίου το επόμενο διάστημα.
«Καμπανάκι» για τα αποθέματα αερίου
Η αυξημένη χρήση φυσικού αερίου εγείρει φόβους για το κατά πόσο η Ευρώπη θα μπορέσει να αναπληρώσει επαρκώς τα αποθέματά της ενόψει του καλοκαιριού.
Μάλιστα, η εικόνα των ευρωπαϊκών αποθηκών είναι ανησυχητική με τα επίπεδα πλήρωσης να έχουν υποχωρήσει κάτω από το 52%, σημαντικά χαμηλότερα από τον πενταετή μέσο όρο του 67% για την εποχή.
Τα επίπεδα αποθήκευσης αερίου σε μεγάλες χώρες της ΕΕ είναι χαμηλά, 42,8% στη Γερμανία, 42,4% στη Γαλλία, 36,2% στην Ολλανδία και μόνο στην Ιταλία και την Αυστρία είναι υψηλότερα (64,9% και 53,8% αντίστοιχα).
Ακόμη πιο ανησυχητική θεωρείται η αντιστροφή της καμπύλης των τιμών, καθώς τα θερινά συμβόλαια διαπραγματεύονται πλέον ακριβότερα από τα χειμερινά, γεγονός που καθιστά οικονομικά ασύμφορη την αποθήκευση, έναν από τους βασικούς μηχανισμούς ενεργειακής ασφάλειας της ηπείρου.
Αισιοδοξία για αποκλιμάκωση των τιμών
Αυτό που αξίζει να σημειώσουμε είναι ότι παρά τη δραματική αυτή άνοδο των τελευταίων ημερών, ορισμένοι αναλυτές εμφανίζονται καθησυχαστικοί για τη συνέχεια.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ράλι αυτό δεν είναι βιώσιμο και οι τιμές ενδέχεται να αποκλιμακωθούν, λόγω της άφθονης παγκόσμιας προσφοράς LNG - με τις εξαγωγές των ΗΠΑ να κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα - αλλά και της μειωμένης ζήτησης από τη βιομηχανία.
Υπό αυτό το πρίσμα, η Capital Economics εκτιμά ότι οι τιμές φυσικού αερίου στην ΕΕ θα μειωθούν στα 25 ευρώ/MWh μέχρι το τέλος του 2026.
Στα ύψη η κατανάλωση φυσικού αερίου στη χώρα μας
Όσον αφορά στη χώρα μας, η εγχώρια κατανάλωση φυσικού αερίου τη χρονιά που πέρασε διαμορφώθηκε σε 70,16 TWh από 66,20 TWh το 2024, σημειώνοντας αύξηση κατά 6%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΔΕΣΦΑ, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή θέση του αερίου ως βασικού πυλώνα του ενεργειακού συστήματος της χώρας.
Μάλιστα, το μεγαλύτερο τμήμα της εγχώριας κατανάλωσης κατά το 2025 αφορά στις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες κάλυψαν ποσοστό 70,28% της συνολικής εγχώριας ζήτησης, καταγράφοντας αύξηση κατά 8,49% σε σύγκριση με το 2024.
Δεδομένου, μάλιστα, ότι λόγω της απουσίας μπαταριών για την αποθήκευσης της περίσσειας ποσότητας ενέργειας για την αξιοποίησή της σε ώρες υψηλής ζήτησης, το φυσικό αέριο συμμετέχει σε μεγάλο ποσοστό στην ηλεκτροπαραγωγή, είναι αναπόφευκτο το κόστος να αυξάνεται κατακόρυφα.
Την ίδια στιγμή, οι εισαγωγές φυσικού αερίου ανήλθαν το 2025 σε 78,88 TWh, καταγράφοντας αύξηση 13,71% σε σύγκριση με τις 69,37 TWh το 2024.