Ο κλάδος των ελληνικών επιτραπέζιων ελιών βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξημένες πιέσεις στις βασικές αγορές του εξωτερικού, καθώς από τη μια οι υψηλοί δασμοί και από την άλλη οι εκκρεμότητες στις εμπορικές συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιορίζουν την εξαγωγική του δυναμική.
Όπως επισημαίνει μιλώντας στο BD, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταποιητών Τυποποιητών Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών (ΠΕΜΕΤΕ), Κώστας Ζούκας, μέχρι σήμερα δεν έχει αποσαφηνιστεί αν οι επιτραπέζιες ελιές θα ενταχθούν στο πρόγραμμα σταδιακής κατάργησης των δασμών στο πλαίσιο της υπό διαμόρφωση συμφωνίας ΕΕ - Ινδίας.
«Μετά την εμπειρία της Mercosur, όπου οι επιτραπέζιες ελιές έμειναν εκτός, είναι κρίσιμο αυτή τη φορά να διασφαλιστεί η ένταξή τους», τονίζει, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο επανάληψης δυσμενών όρων για τον κλάδο.
Πιέσεις από τις ΗΠΑ και απώλειες εξαγωγών
Ιδιαίτερα επιβαρυμένη παραμένει η εικόνα στην αμερικανική αγορά, όπου οι ελληνικές επιτραπέζιες ελιές επιβαρύνονται με δασμούς που διαμορφώνονται στο 15%.
Παρά το γεγονός ότι οι δασμοί ίσχυσαν από το β' εξάμηνο του 2025, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ παρουσιάζουν ήδη σημάδια επιβράδυνσης.
Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το διάστημα Ιανουαρίου - Νοεμβρίου 2025 καταγράφεται μείωση 7,5% στην αξία των εξαγωγών, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024.
Υπενθυμίζεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τη μεγαλύτερη αγορά για την επιτραπέζια ελιά, αφού απορροφούν περίπου το 30% των εξαγωγών της Ελλάδας.
Όπως σημειώνει ο κ. Ζούκας, οι δασμοί που επιβλήθηκαν κυρίως στο δεύτερο εξάμηνο έχουν ήδη περιορίσει τη ροή των αποστολών, δημιουργώντας αβεβαιότητα για τη διατήρηση του μεριδίου αγοράς το 2026.
Παράλληλα, η συμφωνία ΕΕ - Mercosur - η οποία έχει παραπεμφθεί στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια από το Ευρωκοινοβούλιο για έλεγχο - εξακολουθεί να λειτουργεί αρνητικά για τον κλάδο, καθώς οι επιτραπέζιες ελιές παραμένουν εκτός του πλαισίου κατάργησης των δασμών, οι οποίοι διαμορφώνονται στο 12,8%, στερώντας πρόσθετα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα από τις ελληνικές επιχειρήσεις.
«Τέτοιου είδους συμφωνίες όπως με τις χώρες της Mercosur όπως και στην Ινδία είναι μία διέξοδος για να μπορέσουμε να αναπληρώσουμε τις όποιες απώλειες έχουμε», επισήμανε ο κ. Ζούκας.
Υπενθυμίζεται ότι στη Mercosur συμμετέχουν η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη και σε διαδικασία ένταξης είναι η Βολιβία.
Η Αργεντινή είναι ελαιοπαραγωγός χώρα και προφανώς για τον λόγο αυτό η επιτραπέζια ελιά χαρακτηρίστηκε «ευαίσθητο προιόν» κι έτσι παραμένει σε καθεστώς δασμολογικής προστασίας.
Η Ινδία ως δυνητική αγορά και το αίτημα για προστασία
Την ίδια στιγμή, η Ινδία προβάλλει ως μια σημαντική δυνητική αγορά για τις ελληνικές επιτραπέζιες ελιές, στο πλαίσιο της υπό διαπραγμάτευση εμπορικής συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά το γεγονός ότι η επιτραπέζια ελιά δεν είναι κομμάτι της γαστρονομικής της κουλτούρας.
Με πληθυσμό άνω του 1,4 δισ. και υψηλούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης, η χώρα θα μπορούσε μεσοπρόθεσμα να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα στις απώλειες από την αμερικανική αγορά.
Ωστόσο, οι ισχύοντες δασμοί, που φτάνουν έως και το 36%, καθιστούν σήμερα τις εξαγωγές των ελληνικών επιτραπέζιων ελιών μη ανταγωνιστικές.
Η ΠΕΜΕΤΕ εκφράζει έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο επανάληψης των στρεβλώσεων της συμφωνίας με τη Mercosur και καλεί την ελληνική κυβέρνηση να παρέμβει, ώστε να διασφαλιστεί η ένταξη των επιτραπέζιων ελιών στη λίστα των προϊόντων με σταδιακή μείωση και πλήρη κατάργηση των δασμών.
Παράλληλα, επισημαίνεται ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από τρίτες χώρες χαμηλότερου κόστους, όπως η Αίγυπτος, γεγονός που εντείνει την ανάγκη για ίσους όρους ανταγωνισμού.
Όπως υπογραμμίζει η Ένωση, μια ισορροπημένη εμπορική πολιτική αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της εξαγωγικής δυναμικής ενός κλάδου που έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην περιφερειακή ανάπτυξη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
