Λιμάνια, νέες παραχωρήσεις και αστικές αναπλάσεις κυριαρχούν στο στρατηγικό πλάνο του Υπερταμείου ως το 2027, με στόχο τα οργανικά κέρδη να διαμορφωθούν στο 1 δισεκατομμύριο ευρώ και τα μερίσματα για το ελληνικό δημόσιο στα 700 εκατομμύρια.
Έχοντας στα σκαριά την πρώτη επένδυση του Επενδυτικού Ταμείου Καινοτομίας & Υποδομών (HIIF), η οποία και θα ανακοινωθεί ως τον Απρίλιο, μετεξελίσσεται σε εθνικό επενδυτικό ταμείο που εκτιμάται πως θα κινητοποιήσει κεφάλαια 1 δισ. ευρώ στην τριετία.
«Το 2025 ήταν το επιστέγασμα της δεκαετίας, με κερδοφορία που εκτιμάται στα 400 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας αθροιστικά όλα τα προηγούμενα χρόνια», τόνισε εχθές ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου, κάνοντας έναν συνοπτικό απολογισμό, στο πλαίσιο ενημέρωσης για το τριετές στρατηγικό πλάνο.
Μέσω του ΤΑΙΠΕΔ και της συνεισφοράς του ΤΧΣ στη σταθεροποίηση των τραπεζών, το μετρήσιμο όφελος για την πολιτεία ήταν 25 δισ. ευρώ στη δεκαετία, εξ αυτών τα 15 δισ. από το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, ενώ πάνω από 280 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στην αποπληρωμή του δημόσιου χρέους.
Οι προκλήσεις του 2026
Με τις δύο μεγαλύτερες προκλήσεις να παραμένουν ο μετασχηματισμός των ΕΛΤΑ και η αναβάθμιση των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας, το Υπερταμείο δρομολογεί νέες παραχωρήσεις, έχοντας στο κάδρο λιμάνια, αεροδρόμια, επιχειρηματικά πάρκα.
Καθώς οι υπογραφές για τη 40ετή παραχώρηση του αεροδρομίου Καλαμάτας με το σχήμα Fraport AG - Delta Airport Investments (όμιλος Κοπελούζου) - ΠΗΛΕΑΣ (όμιλος Κωνσταντακόπουλου) αναμένεται να πέσουν εντός του μήνα, ετοιμάζεται να «απογειώσει» μέσα στο 2026 τα 22 μικρότερα περιφερειακά αεροδρόμια.
Αυτή την περίοδο, προχωρούν οι διεργασίες για την επιλογή του κατάλληλου μοντέλου αξιοποίησης, με κεντρικό άξονα την κατά το δυνατόν μικρότερη συμμετοχή του δημοσίου στο CaPex, δεδομένου ότι θα απαιτηθούν επενδύσεις στις υποδομές των αερολιμένων.
Παράλληλα, στοιχηματίζει μεσοπρόθεσμα στο πρότζεκτ χαρτογράφησης 36.000 ακινήτων του δημοσίου, που «τρέχει» για πρώτη φορά η ΕΤΑΔ, με στόχο 1.000 εξ αυτών να ωριμάσουν και να αξιοποιηθούν. Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής καταγραφής και αξιολόγησης των 1.000 πρώτων ακινήτων, εντός του επόμενου μήνα θα γίνει το call off για 9.000 ακίνητα.
Η ένωση McKinsey & Company - 8G Capital Partners είναι ο PMO, με εννέα σχήματα αποτιμητών να συμμετέχουν στη συμφωνία πλαίσιο, με στόχος το εγχείρημα να ολοκληρωθεί το 2028. Όπως είπε ο κ. Παπαχρήστου, στο balance sheet αναμένεται να μπουν 6.000 ακίνητα.
Νέος χάρτης για τα λιμάνια
Έχοντας ανοίξει έναν νέο κύκλο αξιοποίησης για τις λιμενικές υποδομές της χώρας, προετοιμάζεται η έναρξη του διαγωνισμού για την υποπαραχώρηση τμήματος της χερσαίας ζώνης της Βλύχας στο λιμάνι Ελευσίνας.
Όπως εξήγησε ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Παναγιώτης Σταμπουλίδης, η αξιοποίηση θα περιλαμβάνει και υποχρεωτικές επενδύσεις, καθώς χρειάζεται αναβάθμιση των υποδομών.
Οι επιμέρους προβλέψεις του διαγωνισμού θα διαμορφωθούν, μαζί με τους συμβούλους ωρίμανσης της υποπαραχώρησης -οι διαγωνισμοί έκλεισαν προχθές-, λαμβάνοντας υπόψιν και τον διάλογο με την αγορά.
Αναμένεται, εντωμεταξύ, στο τέλος του μήνα, η εκδίκαση στο ΣτΕ των προσφυγών που έχουν γίνει μεταξύ των μνηστήρων για την απόκτηση ποσοστού 51% στο μετοχικό κεφάλαιο του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου.
Εφόσον δεν υπάρξει αναβολή, εκτιμάται ότι μέσα στην άνοιξη μπορεί να προχωρήσει η αξιολόγηση των δεσμευτικών προσφορών. Θυμίζεται ότι φάκελος έχουν υποβάλει τα σχήματα: ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – CELESTYAL, ΙΝΤΕΡΚΑΤ – Beaufort Sea Shipping Corporation – Newsphone Hellas, Olympic Marine (του Γ. Προκοπίου) – Cruise Terminal Investment (MSC Cruises), Jet Plan Shipping (Seajets) και Israel Shipyards Industries.
Απόφαση του ΣτΕ αναμένεται και για το λιμάνι του Βόλου, μετά την προσφυγή του ΟΛΘ ενάντια στην ακύρωση του διαγωνισμού, με τη διοίκηση του Υπερταμείου να εκτιμά ότι θα δικαιωθεί για την αλλαγή προσέγγισης.
Επί του παρόντος, εκτελούνται έργα αποκατάστασης άνω των 7 εκατ., ενώ θα ακολουθήσουν και έργα συντήρησης και αναβάθμισης των υπηρεσιών του λιμένος. Η ολοκλήρωση του business plan θα δώσει την κατεύθυνση για τη συνέχεια.
Όσο για το λιμάνι της Πάτρας, ο σχεδιασμός γίνεται στη βάση του Προεδρικού Διατάγματος με το οποίο εγκρίθηκε το masterplan. Σε αυτό προβλέπονται, μεταξύ άλλων, η κατασκευή νέου εμπορευματικού προβλήτα και η δημιουργία βάσης στήριξης δραστηριοτήτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.
Όπως αποκάλυψε όμως ο κ. Σταμπουλίδης, θα ληφθεί υπόψιν και η αξιοποίηση του ακινήτου της Πειραϊκής Πατραϊκής, που θα ενεργοποιηθεί το επόμενο διάστημα ως real estate project. Παρότι πρόκειται για δύο διαφορετικά εγχειρήματα, θα υπάρξει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση.
Αυτό που αναμένεται να αλλάξει στο θεσμικό πεδίου, ακόμα και εντός Μαρτίου, είναι ότι τα λιμάνια θα περάσουν στο governance του Υπερταμείου, ώστε πέρα από απλός μέτοχος να έχει λόγο και στο μάνατζμεντ. Έτσι, θα έχει λόγο και στη διαμόρφωση του στρατηγικού χαρακτήρα των λιμένων.
Έργα άνω των 10 δισ. προς δημοπράτηση από το PPF
Από την ίδρυσή της, το καλοκαίρι του 2021, η ειδική μονάδα ωρίμανσης έργων (PPF) έχει ολοκληρώσει 598 διαγωνισμοί και συμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 2,5 δισ. ευρώ.
Πέτυχε μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών και εκπτώσεων, εξοικονόμηση άνω των 160 εκατ. ευρώ, που, όπως σημείωσε ο επικεφαλής του PPF κ. Σταμπουλίδης, επανεπενδύθηκαν στα έργα. Εισερχόμενο σε μία φάση μεγάλων παρεμβάσεων, έχει ένα pipeline έργων προς δημοπράτηση ύψους 10 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 1 δισ. μέσα στη χρονιά.
Έχοντας περάσει τον διαγωνισμό για το logistics parkστη Φυλή, εκτιμώμενου προϋπολογισμού 200 εκατ. ευρώ, στην επόμενη φάση με τις προσφορές να αναμένονται στις αρχές Απριλίου, σύντομα θα βάλει στον ίδιο δρόμο τον διαγωνισμό για το πρώην στρατόπεδο Γκόνου.
Χρονιά ορόσημο είναι το 2026 για την ανάπλαση της ΔΕΘ Helexpo, που μετά από δεκαετίες εξαγγελιών και αφού ανατράπηκε ο αρχικός σχεδιασμός, θα μπει μπροστά ως δημόσιο έργο. Με προϋπολογισμό 152 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 22 εκατ. ευρώ από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας για το πράσινο, η ΔΕΘ θα γίνει το μεγαλύτερο πάρκο σε αστικό περιβάλλον, ξεπερνώντας τα 100 χιλ. τ.μ.
Επίσης, θα έχει μικρότερο οικοδομικό αποτύπωμα, με δύο ιδιαίτερα σύγχρονα κτήρια, υπόγειο πάρκινγκ με πολλές θέσεις και πλήρη ανακαίνιση του Βελιδείου, με το ξενοδοχείο και το εμπορικό κέντρο να έχουν βγει τελείως εκτός κάδρου.
Επί του παρόντος, προσαρμόζονται οι τεχνικές λύσεις, που είχαν προταθεί σε προηγούμενο στάδιο, ώστε να γίνουν τα δημόσια τεύχη δημοπράτησης, μες τους επόμενους μήνες. Στόχος είναι η επιλογή αναδόχου προς το τέλος του έτους.
Στο πεδίο των αναπλάσεων, ο κ. Σταμπουλίδης διαβεβαίωσε ότι το πρότζεκτ του κυβερνητικού πάρκου «Ανδρέας Λεντάκης» στην ΠΥΡΚΑΛ, προϋπολογισμού 421 εκατ. ευρώ, προχωράει, παρά τις προσφυγές κατοίκων και συλλόγων.
Αυτές ενοποιήθηκαν και συζητήθηκαν στο ΣτΕ, οπότε αναμένεται η απόφαση, προκειμένου να προχωρήσει ο διαγωνισμός στη δεύτερη φάση του ανταγωνιστικού διαλόγου. Η πρώτη έχει ολοκληρωθεί με τις επισκέψεις και τις διευκρινίσεις.
Ακόμη, έχει τελειώσει η εξυγίανση του χώρου από τον βαρύ εξοπλισμό των ΕΑΣ, που μέσω τριών e-auctions οδηγήθηκε σε εκποίηση ενώ θα γίνει και τέταρτη.
Τέλος, ως τα τέλη Μαΐου, φιλοδοξεί το PPF να βγάλει στον αέρα και τους πρώτους μεγάλους διαγωνισμούς σιδηροδρομικών έργων, που έχει αναλάβει να ωριμάσει για λογαριασμό του ΟΣΕ. Πρόκειται για τα τμήματα ΣΚΑ - Οινόη και Μουριές – Προμαχώνας, συνολικού ύψους άνω των 400 εκατ. ευρώ.
Είναι τεχνικά ώριμα έργα, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση από το CEF και αναμένεται άμεσα η ένταξη από τις διαχειριστικές αρχές. Αυτή την περίοδο, επικαιροποιούνται οι μελέτες προκειμένου να «κλειδώσει» ο προϋπολογισμός και να βγουν άρτιοι διαγωνισμοί, που δεν θα σκοντάψουν σε προσφυγές. Όσο για το GSM-R, και αυτό βάζει πλώρη για προκήρυξη εντός του έτους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
