Με νέα ορμή έχουν επανέλθει οι φωνές κριτικής και ακόμα περισσότερο η επιθετική ρητορική κατά τραπεζών και servicers για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, δάνεια κληρονομία της μεγάλης κρίσης.
Ασφαλώς η διαχείριση των «κόκκινων» δανείων» αποτελεί μια κοινωνικά ευαίσθητη και σε κάθε περίπτωση δυσάρεστη υπόθεση, ωστόσο, η κοινωνική πτυχή του ζητήματος έχει τρεις σημαντικές διαστάσεις.
Η πρώτη αφορά τους πραγματικά ευάλωτους που λόγο της κρίσης ή άλλης μεγάλης ατυχίας στη ζωή τους και για τους οποίους οι πολιτεία μέσω του Εξωδικαστικού, εξασφαλίζουν προστασία.
Η δεύτερη διάσταση αφορά το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας πληρώνει τις υποχρεώσεις του και το οποίο τελικά επιβαρύνεται από το κόστος των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Επιπλέον η ανάκτηση μέρους των οφειλών των κόκκινων δανείων συνδέεται με τις τιτλοποιήσεις του σχεδίου Ηρακλής που φέρουν την εγγύηση του Δημοσίου και σε περίπτωση ανεπαρκών ανακτήσεων το «έλλειμμα» θα καλυφθεί από το Δημόσιο δηλαδή τον φορολογούμενο.
Τέλος υπάρχει και η διάσταση μιας μειοψηφίας που βλέπει την κρίση σαν μια ευκαιρία για να μην αποπληρώσει τις δανειακές του υποχρεώσεις αλλά και να διατηρήσει την κυριότητα των περιουσιακών στοιχείων
Αυτοί, οι αποκαλούμενοι στρατηγικοί κακοπληρωτές, επιδιώκουν να αποφύγουν τις υποχρεώσεις τους πίσω από δραματικές καταγγελίες και εύκολες γενικεύσεις, χρησιμοποιώντας τους πραγματικά ευάλωτους ως ασπίδα και προπέτασμα καπνού για να πετύχουν τους στόχους τους.
Πέραν των «μεγάλων» στρατηγικών ακοπληρωτών που προσπαθούν να ξεγλιστρήσουν από τις υποχρεώσεις τους υπάρχει και ένας μεγάλος αριθμός οφειλετών, που συχνά με την ενθάρρυνση συμβούλων και δικηγόρων, πιστεύουν ότι θα μπορέσουν να διατηρήσουν την κυριότητα της περιουσίας τους χωρίς να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.
Ο ακτιβιστής επιχειρηματίας που δεν έχει πληρώσει ευρώ για δάνειά του
Στελέχη τραπεζών περιγράφουν στο BD ως χαρακτηριστική περίπτωση, επιχειρηματία που εμφανίζεται δημόσια ως «διωκόμενος», ενώ στην πράξη χρωστά πάνω από 3 εκατ. ευρώ από επιχειρηματικά δάνεια και λοιπές χρηματοδοτήσεις.
Όπως σημειώνουν για τα δάνεια αυτά δεν έχει πληρώσει ούτε ένα ευρώ εδώ και χρόνια. Την ίδια στιγμή, εκμεταλλεύεται ακίνητο μέσω Airbnb, εισπράττοντας κανονικά μισθώματα, ενώ διαμαρτύρεται για τον πλειστηριασμό του.
Παράλληλα, διαμένει σε πολυτελή βίλα με πισίνα στα βόρεια προάστια -επίσης υπό πλειστηριασμό- την οποία παρουσιάζει ως «απειλούμενη κατοικία».
Πρόκειται για τον ορισμό του στρατηγικού κακοπληρωτή: κάποιον που έχει οικονομική δυνατότητα αλλά επιλέγει να μην πληρώνει, μετακυλίοντας το βάρος σε τράπεζες, επενδυτές, Δημόσιο και τελικά στους φορολογούμενους.
Τραπεζικές πηγές σημειώνουν ωστόσο ως ακόμη πιο ανησυχητικό το γεγονός ότι τέτοιες περιπτώσεις βρίσκουν δημόσιο βήμα και πολιτική κάλυψη, αξιοποιώντας ως «ασπίδα» πραγματικά ευάλωτους οφειλέτες.
Το φαινόμενο αυτό εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κλίμα επιθετικής ρητορικής κατά τραπεζών και servicers για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων, συχνά με επιχειρήματα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Ενδεικτικά, προβάλλεται η ύπαρξη «τριγωνικής σχέσης» μεταξύ τραπεζών, servicers και REOCOs. Στην πράξη, οι τράπεζες συνέβαλαν μόνο κεφαλαιακά στο πλαίσιο του σχεδίου «Ηρακλής», χωρίς να αποκομίζουν άμεσο όφελος: τα έσοδα των REOCOs κατευθύνονται στις τιτλοποιήσεις, μειώνοντας τα senior ομόλογα και, κατ’ επέκταση, τις εγγυήσεις του Δημοσίου.
Αντίστοιχα, σύμφωνα με τις τράπεζες, δεν ευσταθεί η κατηγορία περί σκόπιμης καθυστέρησης στη διάθεση ακινήτων. Η ταχεία πώληση αποτελεί σαφές συμφέρον των διαχειριστών, ενώ οι καθυστερήσεις οφείλονται κυρίως στις χρονοβόρες διαδικασίες τακτοποίησης νομικών και πολεοδομικών εκκρεμοτήτων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
