Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναμένεται να διατηρήσει σταθερά τα επιτόκια στη συνεδρίαση της επόμενης Πέμπτης, καθώς αναμένει νέα δεδομένα για τις δευτερογενείς επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή και την επίδραση της ανόδου των τιμών των καυσίμων στον πληθωρισμό.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έχουν επισημάνει ότι νέα αύξηση επιτοκίων θα δικαιολογούνταν μόνο εφόσον παρατηρηθεί ευρύτερη άνοδος των τιμών προϊόντων και υπηρεσιών και ενίσχυση των πληθωριστικών προσδοκιών επιχειρήσεων και καταναλωτών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη τον Μάρτιο –τον πρώτο μήνα του πολέμου– αυξήθηκε στο 2,6% από 1,9% τον Φεβρουάριο, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας. Αντίθετα, οι τιμές τροφίμων, υπηρεσιών και μη ενεργειακών βιομηχανικών προϊόντων επιβραδύνθηκαν, οδηγώντας τον δομικό πληθωρισμό στο 2,2% από 2,3%.
Τα νεότερα στοιχεία για τον Απρίλιο, τα οποία αναμένεται να αποτυπώσουν περισσότερο τον αντίκτυπο των υψηλών τιμών καυσίμων, θα δημοσιευθούν την Πέμπτη το μεσημέρι, ταυτόχρονα με τη συνεδρίαση της ΕΚΤ. Μόνο σε περίπτωση σημαντικής αύξησης του δομικού πληθωρισμού θεωρείται πιθανή αναθεώρηση της στάσης της Τράπεζας.
Την ίδια ημέρα θα ανακοινωθεί και η πρώτη εκτίμηση για το ΑΕΠ της Ευρωζώνης το πρώτο τρίμηνο του 2026, στοιχείο που θα δείξει τον βαθμό επίδρασης του πολέμου στην οικονομική ανάπτυξη.
Επιβράδυνση της δραστηριότητας και αναθεώρηση προβλέψεων
Οι έρευνες οικονομικής συγκυρίας για τον Απρίλιο κατέγραψαν αισθητή μείωση της δραστηριότητας στις υπηρεσίες, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος περιόρισε τη ζήτηση. Η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως ανάχωμα σε γενικευμένες αυξήσεις τιμών, σε αντίθεση με την περίοδο του 2022, όταν η υψηλή ρευστότητα των νοικοκυριών ενίσχυε την κατανάλωση.
Με βάση το βασικό σενάριο των προβλέψεων της ΕΚΤ τον Μάρτιο, η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη εκτιμάται ότι θα επιβραδυνθεί στο 0,9% από 1,2% που προβλεπόταν στο τέλος του 2025. Υπάρχουν ωστόσο εκτιμήσεις για ακόμη μεγαλύτερη επιβράδυνση, κοντά στο δυσμενές σενάριο του 0,6%. Το γερμανικό υπουργείο Οικονομίας έχει ήδη μειώσει την πρόβλεψη για φέτος στο 0,5% από 1%.
Πληθωρισμός και στάση αναμονής της ΕΚΤ
Για τον πληθωρισμό, η ΕΚΤ προβλέπει αύξηση του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή στο 2,6% έναντι 1,9% προπολεμικά, ενώ ο δομικός πληθωρισμός εκτιμάται στο 2,3% από 2,2%. Στο δυσμενές σενάριο, οι προβλέψεις ανεβαίνουν στο 3,5% και 2,7% αντίστοιχα.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας, δήλωσε ότι με τα σημερινά δεδομένα ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα κινηθεί χαμηλότερα από το βασικό σενάριο, εφόσον ο πόλεμος λήξει σύντομα. Για τον λόγο αυτό, σημείωσε πως η ΕΚΤ πρέπει να τηρήσει στάση αναμονής και να μην προχωρήσει βιαστικά σε αυξήσεις επιτοκίων. Αν όμως ο πόλεμος συνεχιστεί, «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα κάνουμε ό,τι είναι αναγκαίο», υπογράμμισε ο κ. Στουρνάρας.
Αβεβαιότητα στις αγορές και προβλέψεις αναλυτών
Παρόμοιο κλίμα επικρατεί και μεταξύ οικονομολόγων και αναλυτών. Έρευνες του Reuters και του Bloomberg δείχνουν ότι η πλειοψηφία αναμένει αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο, με το επιτόκιο καταθέσεων να διαμορφώνεται στο 2,25%. Ωστόσο, ένα μικρότερο ποσοστό δεν προβλέπει καμία αύξηση ή θεωρεί πιθανές δύο αυξήσεις μέσα στο 2026, όπως και οι αγορές χρήματος.