Ανθεκτική παρέμεινε η επενδυτική διάθεση των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και την κρίση στη Μέση Ανατολή. Την ίδια ώρα, η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται σε βασικό πεδίο ψηφιακής αναβάθμισης, καθώς μία στις τρεις ΜμΕ δηλώνει ότι χρησιμοποιεί ήδη σχετικά εργαλεία στην καθημερινή της λειτουργία.
Σύμφωνα με νέα έκθεση της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, ο Δείκτης Επενδυτικής Διάθεσης των ΜμΕ υποχώρησε οριακά στις 45 μονάδες, από 46,5 μονάδες το προηγούμενο εξάμηνο. Παρά τη μικρή κάμψη, το 78% των επιχειρήσεων εξακολουθεί να σχεδιάζει κάποια μορφή επένδυσης.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο, σε περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή. Όπως προκύπτει από τα ευρήματα, η αβεβαιότητα δεν οδήγησε τις επιχειρήσεις στην εγκατάλειψη των επενδυτικών τους σχεδίων, αλλά κυρίως στην καθυστέρηση της υλοποίησής τους.
Το ποσοστό των ΜμΕ με επενδύσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη μειώθηκε στο 13%, από 21% το προηγούμενο εξάμηνο. Αντίθετα, το ποσοστό των επιχειρήσεων που βρίσκονται ακόμη στο αρχικό στάδιο σχεδιασμού αυξήθηκε στο 54%, από 43%.
Παράλληλα, το 27% των επιχειρήσεων σχεδιάζει να αυξήσει τις επενδύσεις του, έναντι 24% προηγουμένως. Ωστόσο, αυξήθηκε και το ποσοστό όσων προβλέπουν περιορισμό των επενδυτικών τους δαπανών, από 9% σε 15%, με αποτέλεσμα να περιοριστεί το συνολικό θετικό ισοζύγιο.
Προτεραιότητα η ψηφιακή αναβάθμιση
Η ψηφιακή αναβάθμιση παραμένει βασική επενδυτική προτεραιότητα για τις ελληνικές ΜμΕ. Περίπου το ένα τρίτο του συνόλου των επιχειρήσεων και σχεδόν οι μισές από όσες σχεδιάζουν επενδύσεις δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται για ψηφιακά έργα.
Στο πλαίσιο αυτό, η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται σε τεχνολογία με σχετικά εύκολη και χαμηλού κόστους αρχική πρόσβαση.
Μία επιχείρηση μπορεί να ξεκινήσει από τη χρήση ενός απλού ψηφιακού βοηθού και σταδιακά να ενσωματώσει πιο σύνθετες εφαρμογές στη λειτουργία και στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Σύμφωνα με την έρευνα της Εθνικής Τράπεζας, το 33% των ελληνικών ΜμΕ χρησιμοποιεί ήδη εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινή του λειτουργία.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η χρήση τους εμφανίζεται σχεδόν ανεξάρτητη από το μέγεθος της επιχείρησης, περιορίζοντας για πρώτη φορά το παραδοσιακό ψηφιακό χάσμα μεταξύ μικρότερων και μεγαλύτερων εταιρειών.
Ευρύτερα, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αυξάνεται γρήγορα.
Το 2025, περίπου το 20% των επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τουλάχιστον δέκα εργαζομένους χρησιμοποιούσε μία ή περισσότερες τεχνολογίες AI, έναντι 13,5% το 2024.
Περιθώρια για περαιτέρω ανάπτυξη
Η δυναμική για μεγαλύτερη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης είναι σημαντική. Επιπλέον 41% των ΜμΕ χρησιμοποιεί εφαρμογές AI για προσωπικούς σκοπούς, γεγονός που μπορεί να διευκολύνει τη μελλοντική μετάβασή τους σε επαγγελματική χρήση. Ακόμη ένα 17% σχεδιάζει να εντάξει σχετικά εργαλεία στην επιχείρησή του.
Οι ανάγκες που θα μπορούσε να καλύψει η τεχνητή νοημοσύνη είναι δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερες από τη σημερινή χρήση της, σύμφωνα με την έκθεση.
Η μεγαλύτερη διαφορά εντοπίζεται στη διαχείριση πελατών. Το 47% των επιχειρήσεων αναγνωρίζει ότι η AI μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον συγκεκριμένο τομέα, αλλά μόνο το 14% αξιοποιεί ήδη σχετικές εφαρμογές. Η εμπορική λειτουργία και η εξυπηρέτηση πελατών εκτιμάται ότι μπορούν να αποτελέσουν τα πρώτα πεδία ουσιαστικής ενσωμάτωσης της τεχνολογίας.
Τα πρώτα οφέλη για τις επιχειρήσεις
Οι επιχειρήσεις που έχουν ήδη υιοθετήσει εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης αναφέρουν μετρήσιμα οφέλη. Περίπου οι μισές διαπιστώνουν βελτίωση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ενώ σχεδόν μία στις τρεις καταγράφει περιορισμό του κόστους.
Παράλληλα, όσο αυξάνεται η χρήση της τεχνολογίας τόσο ενισχύεται και η πρόθεση για νέες επενδύσεις. Το 75% των ΜμΕ που χρησιμοποιούν έξι διαφορετικές εφαρμογές AI σχεδιάζει να διευρύνει περαιτέρω τη χρήση τους μέσα στον επόμενο χρόνο. Το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 47% για όσες χρησιμοποιούν μόνο μία εφαρμογή.
Οι εντατικότεροι χρήστες της τεχνητής νοημοσύνης εμφανίζουν επίσης υψηλότερη επενδυτική διάθεση. Ο σχετικός δείκτης φθάνει τις 63 μονάδες, έναντι 50 μονάδων για τις επιχειρήσεις με περιορισμένη χρήση και 40 μονάδων για όσες δεν χρησιμοποιούν καθόλου AI.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η αξία της τεχνητής νοημοσύνης δεν περιορίζεται στην αγορά ενός εργαλείου. Απαιτεί παράλληλες επενδύσεις στα δεδομένα, στις δεξιότητες των εργαζομένων, στις διαδικασίες και στην οργάνωση της επιχείρησης.
Το στοίχημα της οργανωτικής προετοιμασίας
Σύμφωνα με την Εθνική Τράπεζα, η βασική πρόκληση για τις ΜμΕ δεν είναι μόνο η επιλογή της κατάλληλης εφαρμογής, αλλά η έγκαιρη ανάπτυξη της ικανότητας να την αξιοποιήσουν αποτελεσματικά.
Το 36% των επιχειρήσεων που δεν χρησιμοποιούν AI δηλώνει ότι περιμένει την εμφάνιση έτοιμων εφαρμογών, ενώ το 28% αναμένει οικονομικά κίνητρα. Η στάση αυτή, ωστόσο, μεταθέτει τη διαδικασία εξοικείωσης και μάθησης στο μέλλον.
Η έκθεση προτείνει στις επιχειρήσεις να ξεκινήσουν με μικρά και ελεγχόμενα βήματα, όπως η χρήση ενός ψηφιακού βοηθού, η αυτοματοποίηση επαναλαμβανόμενων εργασιών, η αξιοποίηση μη ευαίσθητων δεδομένων και η καλύτερη οργάνωση της εσωτερικής τους γνώσης.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορούν να δημιουργήσουν την εμπειρία, τις δεξιότητες και τις υποδομές που απαιτούνται για βαθύτερη αξιοποίηση της τεχνολογίας. Όπως επισημαίνεται, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν θα ανήκει απαραίτητα στην επιχείρηση που θα περιμένει το ιδανικό εργαλείο, αλλά σε εκείνη που θα μάθει νωρίτερα να συνεργάζεται αποτελεσματικά με την τεχνητή νοημοσύνη.
Η μελέτη εντάσσεται στις εξαμηνιαίες έρευνες της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας για την πορεία και τις προοπτικές των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news