Την επίσημη εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης και των αλγορίθμων στη λειτουργία των ελεγκτικών υπηρεσιών της εφορίας σηματοδοτεί η έναρξη της λειτουργίας της νέας «Γενικής Διεύθυνσης Ψηφιακών Υπηρεσιών και Συστημάτων» της ΑΑΔΕ που ξεκινά τη λειτουργία της την ερχόμενη Δευτέρα 24 Αυγούστου.
Συγχρόνως, η νέα υπηρεσία που θα «τρέξει» την εισαγωγή της AI στον φορολογικό μηχανισμό, φιλοδοξεί να προσφέρει και διευκολύνσεις σε ιδιώτες και επιχειρήσεις για τη διεκπεραίωση των φορολογικών τους υποχρεώσεων.
Με τη νέα υπηρεσία, η οποία αντικαθιστά από τη Δευτέρα τη Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης η ΑΑΔΕ αποκτά ένα ενιαίο κέντρο ψηφιακής διακυβέρνησης και τεχνολογικής ανάπτυξης, το οποίο επιτρέπει ταχύτερη υλοποίηση έργων, καλύτερο συντονισμό των συστημάτων, περιορισμό του κατακερματισμού και αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, η Γενική Διεύθυνση Ψηφιακών Υπηρεσιών και Συστημάτων, θα επιφέρει τις ακόλουθες πέντε σημαντικές ανατροπές:
- Ενισχύει τον στρατηγικό ρόλο της τεχνολογίας μέσα στην ΑΑΔΕ, ενοποιώντας ψηφιακές υπηρεσίες, πληροφοριακά συστήματα, δεδομένα και τεχνολογικές υποδομές κάτω από ένα πιο συνεκτικό πλαίσιο σχεδιασμού και υλοποίησης.
- Εισάγει πιο συστηματικά την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, των Big Data analytics και των εργαλείων ανάλυσης κινδύνου, με στόχο την αυτοματοποίηση διαδικασιών, την πρόβλεψη κινδύνων, τη στόχευση ελέγχων και τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.
- Ενισχύει τη διαλειτουργικότητα με άλλους φορείς της Δημόσιας Διοίκησης μέσω σύγχρονων APIs, ώστε η ανταλλαγή δεδομένων να γίνεται ταχύτερα, ασφαλέστερα και με λιγότερη επιβάρυνση για πολίτες και επιχειρήσεις.
- Στηρίζει την περαιτέρω ανάπτυξη κρίσιμων ψηφιακών πλατφορμών, όπως το myDATA, που αποτελεί βασικό πυλώνα ψηφιακής απεικόνισης της οικονομικής δραστηριότητας και ενισχύει τη διαφάνεια, τη φορολογική δικαιοσύνη και την έγκαιρη αξιοποίηση της πληροφορίας.
- Αναβαθμίζει το επίπεδο ασφάλειας, ανθεκτικότητας και διαθεσιμότητας των πληροφοριακών υποδομών, με έμφαση σε σύγχρονες cloud υποδομές, προηγμένα συστήματα κυβερνοασφάλειας και μηχανισμούς προστασίας των δεδομένων.
Συνοπτικά, μέσω του Συστήματος Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (ΒΙ) και Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics), η ΑΑΔΕ θα στοχεύει στην ανάδειξη επιχειρήσεων υψηλού κινδύνου προς έλεγχο, στον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών και φοροδιαφυγής στο ηλεκτρονικό εμπόριο, στην πρόβλεψη παραβατικότητας με τεχνικές μηχανικής μάθησης, στη συμπεριφορική ανάλυση φορολογουμένων και στην ανίχνευση κυκλωμάτων φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου και οικονομικού εγκλήματος.
Τα e-εργαλεία
Τα εργαλεία στα οποία θα στηριχθεί η νέα δομή της ΑΑΔΕ στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, της οικονομικής απάτης και εγκλήματος είναι η συγκρότηση:
- Της Επιχειρησιακής Λίμνης Δεδομένων (Enterprise Data Lake – EDL), που θα παρέχει τη δυνατότητα αποθήκευσης και επεξεργασίας τόσο δομημένων όσο και αδόμητων δεδομένων.
- Της Επιχειρησιακής Αποθήκης Δεδομένων (Enterprise Data Warehouse – EDW), που θα περιλαμβάνει και όλες τις απαραίτητες διαδικασίες για τη συλλογή, οργάνωση και επικαιροποίηση των δομημένων δεδομένων του οργανισμού.
- Συστήματος Επιχειρησιακής Ευφυΐας και διαδραστικών αναφορών (Interactive Reports) από τα δεδομένα των EDW και EDL.
- Των κάθετων εφαρμογών ανάλυσης δεδομένων και μοντέλων μηχανικής μάθησης (Machine Learning ML) με βάση τα δεδομένα των EDW και EDL.
Εφόσον ολοκληρωθεί η τεχνική υποδομή και τεθεί σε παραγωγική λειτουργία η νέα υπηρεσία θα έχει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες δυνατότητες διασταύρωσης δεδομένων επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων:
- Θα πραγματοποιεί αυτόματο σκανάρισμα των τραπεζικών δεδομένων που αφορούν στοιχεία καταθέσεων, στοιχεία κινήσεων καρτών, στοιχεία συναλλαγών.
- Θα διεξάγει προγνωστική επεξεργασία δεδομένων από διαφορετικές πηγές χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα και στοιχεία της αγοράς με τα ενδεικτικά παρακάτω στοιχεία: (α) Προφίλ ασφαλισμένου (β) Τραπεζικά στοιχεία (καταθέσεις, σύνολο συναλλαγών) (γ) Στοιχεία φορολογικών δηλώσεων (δ) Ληξιπρόθεσμα, εμπρόθεσμη είσπραξη, διαγραφή (ε) Πληθωρισμός.
- Θα διενεργεί στατιστική ανάλυση για τα στοιχεία μητρώου και των ομάδων φορολογουμένων, καθώς και ανάλυση για τα αποτελέσματα πράξεων συμμόρφωσης από τα βεβαιωμένα ποσά και τις εισπράξεις ανά ηλικία, επάγγελμα κλπ.
- Θα αναλύει δείκτες όπως αριθμός φορολογικών δηλώσεων, δηλώσεων που ελέγχονται από τη ΔΟΥ, δηλώσεων που αντιστοιχούν ανά ΔΟΥ κλπ. Και θα αξιολογεί την αποτελεσματικότητας δράσεων συμμόρφωσης ή/και τροποποίησης της φορολογικής νομοθεσίας.
- Θα αναλύει πληροφορίες από τράπεζα πληροφοριών και καταγγελιών για να προσδιορίζει τον κίνδυνο παραβατικής συμπεριφοράς μετά από καταγγελία.
- Θα συγκεντρώνει δεδομένα με σκοπό την ανάλυση εσόδων, τις προβλέψεις εσόδων και τη μελέτη της φορολογικής συμπεριφοράς φυσικών και νομικών προσώπων.
- Θα προσδιορίζει το φορολογικό κενό και θα παρέχει στοιχεία για τους ελέγχους επί φυσικών και νομικών προσώπων με διάκριση για το είδος του ελέγχου.
- Θα διασταυρώνει τα δεδομένα των myData, τόσο μεταξύ τους όσο και με τα δεδομένα διαφορετικών βάσεων δεδομένων.
- Θα δημιουργεί εύχρηστα προφίλ τάσεων συμπεριφοράς (παραβατικότητας, συμμόρφωσης, σε πολλαπλά επίπεδα, όπως κλαδικά, χωροταξικά, εποχικά, οικονομικά κλπ.).
- Θα εντοπίζει και θα μοριοδοτεί φορολογούμενους με βάσει συγκεκριμένες προδιαγραφές με σκοπό τον σχεδιασμό επικοινωνιακών δράσεων για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
- Θα αναπτύσσει μεθόδους και συστήματα διασταύρωσης στοιχείων και ανάλυσης κινδύνου για την αξιολόγηση των οφειλετών.
- Θα αξιοποιεί δεδομένα σχετικά με την επαγγελματική δραστηριότητα φορολογούμενων που δεν έχουν πραγματοποιήσει έναρξη ή μεταβολή επιχειρηματικής δραστηριότητας ως όφειλαν.
- Θα αναλύει ειδικές κατηγορίες οφειλετών με σκοπό τον έλεγχο και τον χαρακτηρισμό οφειλών ως ανεπίδεκτων είσπραξης και παρακολούθηση αυτών.
- Θα συλλέγει και θα αξιολογεί δεδομένα παραβατικότητας (ανά βάθος τριετίας - πενταετίας) ανά κατηγορία επιχειρήσεων και ανά γεωγραφική περιοχή για εξαγωγή ποιοτικών και ποσοτικών κριτηρίων κινδύνων παραβατικότητας για στόχευση σε φορολογικούς ελέγχους.